طى روزهاى اخير و در ادامه نا آرامى در آذربايجان ايران، گزارشهايى از منابع خبرى در جمهورى آذربايجان و همچنين منابع غيررسمى خبرى در داخل ايران منتشر شده است حاكى از اينكه درگيرى نيروهاى انتظامى و امنيتى با تظاهركنندگان در اين منطقه تلفات جانى در برداشته و كشته هائى برجاى گذاشته است.
اين در حالى است كه نيروى انتظامى ايران هرگونه تيراندازى بسوى تظاهركنندگان را تكذيب كرده و منابع ايرانى هيچ گزارشى حاكى از بروز تلفات جانى طى ناآراميهاى آذربايجان منتشر نكرده اند.
در اين ميان، دو تن از شهروندان مشگين شهر در استان اردبيل طى گفتگو با بخش فارسى بى بى سى از كشته شدن يكى از بستگان خود به نام جليل عابدى طى اين نا آراميها خبر داده اند كه به گفته آنان در ساعت نه و نيم پنجشنبه شب (چهارم خرداد) جان خود را از دست داده است.
به گفته آنان، جليل عابدى هنگامى كه در تظاهرات شركت داشته هدف گلوله قرار گرفته و به علت اصابت گلوله به سر وى، درجا كشته شده است.
مقصود عابدى در مورد حادثه اى كه به گفته وى، پسر عمويش جليل عابدى طى آن به قتل رسيده مى گويد: «گروهى از دانشجويان و دانش آموزان بوديم كه در خيابان اصلى مشگين شهر در حالى كه به زبان تركى شعار سر مى داديم و بسوى ساختمان فرماندارى حركت كرديم كه در آنجا با نيروهاى انتظامى و اطلاعاتى درگير شديم».
او ادامه مى دهد: «من با جليل عابدى در اول صف بوديم و شعار مى داديم كه فردى كه لباس شخصى به تن داشت بسوى ما چند گلوله شليك كرد كه يكى از آنها منجر به فوت جليل عابدى شد».
يكى ديگر از بستگان جليل عابدى مى گويد جنازه مقتول مورد كالبد شكافى قرار گرفته و هنگامى كه روز جمعه اين جنازه به خانواده وى تحويل داده شده، از اعضاى خانواده تعهد گرفته شده كه در مراسم تدفين وى شعار داده نشود و به آنان گفته شده كه جنازه در صورتى تحويل داده خواهد شد كه مهمانانى كه براى شركت در مراسم تدفين وى آمده بودند، محل را ترك كنند.
به گفته وى، هنگام تدفين جنازه، گورستان در محاصره مأموران نيروى انتظامى بوده است.
نا آرامى در آذربايجان ايران در پى چاپ كاريكاتورى در روزنامه ايران، ارگان خبرگزارى جمهورى اسلامى آغاز شد كه شمار زيادى از ترك زبانان ايران آن را توهين به خود تلقى كردند و دست به تظاهرات اعتراض آميز در برخى از شهرهاى استانهاى آذربايجان شرقى، غربى و اردبيل زدند.
با اينكه حكومت ايران نيز در آغاز به همراهى با اعتراض كنندگان پرداخت، اقدام به توقيف روزنامه ايران و بازداشت يكى از سردبيران و كاريكاتوريست روزنامه كرد و به نوبه خود راهپيماييهاى اعتراض آميزى با حضور مسئولان محلى در آذربايجان ترتيب داد، تظاهرات اعتراض آميزى در اين منطقه از ايران ادامه يافت كه طى آن به ساختمانهاى دولتى حمله شد.
از جمله عمده ترين خساراتى كه طى اين حملات به بارآمده و در شماره گذشته نيمروز به آن اشاره شد، ويرانى نيمى از ساختمان صداوسيماى مركز آذربايجان غربى در اروميه است كه به آتش كشيده شده است.
در حالى كه گزارشها حاكى از ادامه ناآرامى قومى در آذربايجان ايران است، مقامات اين منطقه هر گونه تجمع اعتراض آميز را غيرقانونى اعلام كرده و هشدار داده اند كه با اين تجمعات بشدت برخورد خواهد شد.
مقامهاى ايرانى ادامه اين حركتهاى اعتراضى را به دخالت عوامل خارجى نسبت مى دهند و دهها تن در ارتباط با اين حركات بازداشت شده اند.
اكبر هاشمى رفسنجانى، رئيس مجمع تشخيص مصلحت ايران در خطبه هاى نمازجمعه تهران گفته است: «عوامل نفوذى نيز از اتفاقات رخ داده در اين مناطق سوء استفاده كرده اند و اين بايد براى همه ما اعم از آذريها و غير آذريها درس و هشدار باشد، درس بگيريم كه دشمن ما بيكار نيست، توطئه مى كند و از دريچه هاى كوچك وارد مى شود و فتنه مى كند».
جمشيد محمدزاده، معاون سياسى و امنيتى استاندار آذربايجان غربى نيز در جمع خبرنگاران گفته است: «برهم زدن امنيت عمومى جريانى هدايت شده از بيرون مرزهاست... آمريكا ۷۵ ميليون دلار براى ايجاد تفرقه در داخل كشور ايران اختصاص داده است و امروز شواهد و قرائن نشان مى دهد اين اعتبار در بحث قوميتها هزينه مى شود».
همزمان با نا آرميهاى آذربايجان ايران، عده اى نيز در مقابل سفارتخانه ايران در باكو، پايتخت جمهورى آذربايجان دست به تظاهرات زده و پرچم ايران را به آتش كشيده اند.
ايران طى يك سال گذشته شاهد نا آراميهاى قومى در مناطق كردنشين، عرب نشين و بلوچ نشين خود بوده اما بروز اينگونه ناآراميها در مناطق ترك نشين با توجه به جمعيت قابل ملاحظه آنان در ايران اهميت خاصى يافته است.
على يونسى، وزير اطلاعات پيشين ايران سال گذشته در آخرين نشست خبرى خود هشدار داده بود كه مهمترين چالشهاى پيش روى امنيتى ايران در آينده از جانب مسائل قومى و اجتماعى خواهد بود.