كاخ سفيد اعلام كرده است ماداميكه ايران برنامه غنى سازى اورانيوم را به حال تعليق درنياورده آمريكا گفتگوى مستقيمى با اين كشور نخواهد داشت. پيشتر روزنامه آمريكايى واشنگتن پست در گزارشى نوشته بود ايران براى گفتگوى مستقيم با آمريكا تلاش مى كند.
اين درحاليست كه آمريكا طى چند ماه گذشته زير فشار فزاينده جامعه جهانى براى مذاكره مستقيم با ايران قرار داشته است.
تونى اسنو سخنگوى كاخ سفيد روز چهارشنبه گفت كه ايران بايد گامى اساسى در تعليق كليه فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم بردارد.
وى افزود: بدون برداشتن چنين قدمى هيچ تغييرى در نگرش دولت جورج بوش براى مذاكره مستقيم با ايران حاصل نخواهد شد.
تونى اسنو افزود: «اين اولين پيش شرط است و آمريكا در حال همكارى با متحدان اروپايى خود است تا اطمينان حاصل كند كه ايران هيچ اقدامى در جهت افزايش قابليت هاى خود براى ساخت سلاح هسته اى صورت نمى دهد.»
وى گفت كه آمريكا در اين زمينه بسيار جدى است و ايران بايد موافقت كند كه فعاليت هاى خود در زمينه غنى سازى را بطور كامل و دايم معلق كند.
به گفته سخنگوى كاخ سفيد اگر ايران اين پيش شرط را برآورده كند آنگاه ممكن است «فرصتهايى» براى مذاكره مستقيم پديد آيد.
اظهارات سخنگوى كاخ سفيد در واكنش به درخواستهاى برخى شخصيت هاى جهانى از جمله كوفى عنان دبير كل سازمان ملل متحد براى مذاكره مستقيم آمريكا با ايران مطرح شد.
درهمين حال محمد البرادعى دبير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى روز چهارشنبه با كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا ديدار و درباره موضوعاتى از قبيل برنامه هاى اتمى ايران و هند گفتگو كرد.
البرادعى كه به تازگى با على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران ملاقات داشت به خبرنگاران گفت كه حامل پيامى از ايران براى آمريكا نيست.
اما وى افزود ديدگاه هاى ايران در زمينه مسئله اتمى را به اطلاع مقام هاى آمريكايى رسانده است:
«من واسطه صادقى هستم. به همه طرفهاى درگير گوش مى دهم و ديدگاه هاى مختلف آنها را منتقل مى كنم. اما تصميم نهايى بايد توسط طرفهاى درگير اتخاذ شود. من چند روز پيش با آقاى لاريجانى ملاقات داشتم و به صحبت هاى او در زمينه نحوه حل مسئله اتمى ايران گوش فرا دادم. من نقطه نظرهاى ايران را كه البته با ديدگاههاى آمريكا نسبتا متفاوت است به اطلاع خانم رايس رساندم.»
روزنامه واشنگتن پست نيز روز چهارشنبه طى مقاله اى نوشت ايران بطور جدى بدنبال مذاكره با آمريكا است.
اين روزنامه به نقل از كارشناسان مسائل ايران افزود نامه محمود احمدى نژاد رئيس جمهور ايران صرفنظر از محتواى آن گام مهمى از سوى تهران در جهت نزديكى به واشنگتن است.
كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا نيز روز يكشنبه در مصاحبه با شبكه هاى خبرى آمريكا گفت همتايان اروپايى او تاكنون درخواستى از آمريكا براى ارائه تضمينهاى امنيتى به ايران نكرده اند.
طى چند روز گذشته لحن مقام هاى آمريكايى نسبت به ايران ملايم تر شده است.
اما اهود اولمرت نخست وزير اسرائيل روز چهارشنبه با حضور در كنگره آمريكا از اين كشور خواست با برنامه هاى اتمى ايران سريعا و قاطعانه برخورد كند:
«رژيم تندروى ايران آمريكا را دشمن خود خوانده است. رئيس جمهور آن كشور معتقد است او تكليف دينى دارد و رسالت زندگى او اين است كه كشورش را در درگيرى خشونت بارى با كفار رهبرى كند. ما عميقا به رهبرى آمريكا در اين زمينه اذعان داشته و ناظر اين نگاه در هر دو حزب هستيم كه يك ايران مجهز به سلاح هاى هسته اى تهديدى غيرقابل تحمل براى صلح و امنيت بين المللى است.»

كنسرسيوم بين المللى
در اين حال فرستاده ايران در سازمان ملل متحد در يك مهمانى ناهار با خبرنگاران بار ديگر پيشنهاد تهران داير بر موافقت با اداره تاسيسات اتمى اين كشور توسط يك كنسرسيوم بين المللى را تكرار كرده است.
ايران مى گويد اين راهكار تنش ها بر سر برنامه جنجال آفرين اتمى اين كشور را تخفيف داده و به جامعه بين المللى اطمينان خواهد داد كه اهداف برنامه اتمى ايران صلح آميز است.
درحالى كه سايه يك قدرت نمايى عمده بر سر برنامه اتمى ايران نزديك و نزديكتر به نظر مى رسد، محمد جواد ظريف از اين لحظه براى تأكيد بر آنچه به گفته او تمايل كشورش براى حل مناقشه است استفاده كرده است.
ايران مى گويد از حق غنى سازى اورانيوم براى مقاصد توليد انرژى برخوردار است اما بسيارى از كشورهاى غربى به رهبرى آمريكا مظنون هستند تهران در پى توليد بمب اتمى است.
ايران درخواست هاى شوراى امنيت سازمان ملل براى توقف برنامه غنى سازى را ناديده گرفته است و وزراى خارجه اعضاى دائم شوراى هفته براى تصميم گيرى در مورد قدم بعدى ملاقات خواهند كرد.
همزمان اروپايى ها درحال آماده كردن يك مجموعه مشوق ها براى ترغيب ايران به دست كشيدن از برنامه غنى سازى اورانيوم هستند.
محمدجواد ظريف گفت كه ايران آماده است واگذارى اختيار و اداره تاسيسات اتمى خود به يك كنسرسيوم بين المللى را بررسى كند.
به گفته وى حتى آمريكا نيز مى تواند در آن شركت كند. ايران مى گويد چنين طرحى اطمينان خواهد داد كه اهداف ايران صلح آميز است.
اما ديپلمات ها در سازمان ملل اشاره مى كنند كه اين ايده تازه اى نيست و مى گويند آنچه مهم است اينكه ايران چگونه به مجموعه پيشنهادهايى كه وزراى خارجه اعضاى دائم شوراى امنيت به علاوه آلمان در مورد آن توافق خواهند كرد واكنش نشان دهد.

بلر: امنيت بين المللى به تغيير در ايران بستگى دارد
همزمان با اين اتفاقات تونى بلر نخست وزير بريتانيا كه به آمريكا سفر كرده بود طى نطقى در واشنگتن پيرامون چالش هاى جهانى، امنيت جامعه بين الملل را با ايجاد تغيير در ايران مرتبط دانسته است.
تونى بلر سخنرانى خود را در دانشگاه «جورج تاون» در واشنگتن ايراد كرد.
محور اصلى اين سخنرانى چالش هاى جهانى بود و اين موضوع كه كشورها در عصر جهانى شدن چگونه مى توانند آن چالش ها را برطرف كنند.
تونى بلر با تأكيد بر اين كه دنيا نياز به يك استراتژى متمركز و منسجم درباره خاورميانه دارد، امنيت جامعه بين الملل را با ايجاد تغيير در ايران مرتبط دانست.
او گفت: «تا زمانى كه ايران تغيير نكند امنيت ما تامين نخواهد شد. من تأكيد مى كنم كه تغييرات نبايد تحميل شود. فقط مى گويم كه آزادى و دموكراسى بيشتر، كه بى شك بيشتر مردم ايران خواستار آن هستند، چيزى است كه ما احتياج داريم. دو گزينه در منطقه وجود دارد: شريك شدن با بقيه دنيا و يا مخالفت با آن. اگر ايران رهبرى اردوگاه دوم را به عهده گيرد، نتيجه را همه ما احساس خواهيم كرد.»

قواعد بين الملل
تونى بلر همچنين گفت سقوط بازارهاى مالى آسيا و نيز بحران كوزوو در اواخر دهه ۱۹۹۰ به او آموخت كه قواعد قديمى سياست بين الملل از هم گسيخته است.
او گفت: «مفهوم به هم پيوستگى، يعنى اين واقعيت كه بحرانى در نقطه اى از جهان به بحرانى در تمام مناطق تبديل مى شود، نظرات قديمى در عرصه سياست بين الملل درباره منافع ملى كشورها را مضحك جلوه مى دهد. شما نمى توانيد بدون يك ديدگاه منسجم درباره جامعه بين الملل نظر منسجمى درباره منافع ملى داشته باشيد.»
نخست وزير بريتانيا با تأكيد بر اينكه تروريسم، مهاجرت و تغيير آب و هواى جهان بر همه كشورها تأثير مى گذارد افزود دنيا بايد بر اساس ارزشهاى جهانى مانند آزادى، مدارا و عدالت با اين مشكلات برخورد كند.
او تلاش عراق براى تاسيس يك حكومت دموكراتيك در اين كشور را فرصتى براى اتحاد و مصالحه بين المللى دانست و گفت كه ارزش هاى جهانى بايد بدون استثناء و بطور يكسان اعمال شوند.
بلر افزود: «اگر ما به عدالت معتقديم چگونه مى توانيم اجازه دهيم كه هر روز مرگ ۳۰۰۰۰ كودك كه قابل پيشگيرى است اتفاق بيافتد؟ اگر ما به نسل هاى آينده اعتقاد داريم چطور مى توانيم با اطلاع كامل نسبت به انحطاط محيط زيست بى تفاوت باشيم؟ چگونه مى توانيم يك سيستم تجارت جهانى داشته باشيم كه منصفانه نيست؟»

اصلاحات جديد
نخست وزير بريتانيا در ادامه گفت در حال حاضر قابليت هاى سازمان هاى بين المللى با چالشهاى جهانى همخوانى ندارد.
او خواستار اصلاح تركيب شوراى امنيت سازمان ملل متحد شد و اعطاى قدرت بيشتر به دبير كل اين سازمان و تاسيس سازمان محيط زيست جديدى در اين سازمان را لازم دانست.
تونى بلر همچنين يكى شدن يا حداقل اصلاح ساختار بانك جهانى و صندوق بين المللى پول را لازم دانست.
وى از تاسيس يك سيستم چند مليتى غنى سازى اورانيوم براى مقاصد صلح آميز و نيز بانك بين المللى اورانيوم تحت نظر آژانس بين المللى انرژِى اتمى حمايت كرد.
نخست وزير بريتانيا در خاتمه سخنرانى اش تأكيد كرد در سال نهم تصدى اش درباره آرمان گرايى در عرصه سياست بين المللى بدبين نشده است.
او تفكيك سياست خارجى براساس ارزش ها و سياست خارجى براساس منافع ملى را اشتباه خواند و گفت جهانى شدن موجب به هم پيوستگى ملت ها شده كه به نوبه خود نيازمند يك سيستم واحد ارزش هاى جهانيست.

گزارش نيويورك تايمز از مشكلات آمريكا براى گفتگو با ايران
با شدت گرفتن بحث مذاكره با ايران در هيأت حاكمه آمريكا وعدم تمكين ايران به خواست جهانى به عنوان عبور از خط قرمز رژيم، روزنامه آمريكائى نيويورك تايمز به نقل از ديپلمات هاى اروپائى نوشت در پى افزايش تقاضاهاى بين المللى و فشارهاى داخلى براى گفتگوى ايالات متحده با ايران، كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا در اين باره به رايزنى با مشاوران خود پرداخته است.
اروپايى ها بارها از آمريكا خواسته اند براى كمك به پيشرفت مذاكرات هسته اى با ايران به اين گفتگوها بپيوندند.
كوفى عنان دبيركل سازمان ملل متحد نيز خواستار گفتگوى رو در روى دو كشور شده است.
در اين حال، به نوشته نيويورك تايمز، برخى از سران دولت آمريكا مانند ديك چنى معاون رئيس جمهور، و دونالد رامسفلد وزير دفاع با تماس مستقيم با ايران مخالف هستند و از طرف ديگر خانم رايس هم ادعا مى كند كه تماس مستقيم با ايران به ضرر مذاكرات هسته اى اروپا با ايران تمام خواهد شد.
مقام هاى ايرانى نيز پس از ارسال نامه رئيس جمهور اين كشور به همتاى آمريكايى خود بارها خواستار گفتگوى مستقيم ميان دو كشور شده اند.
اما به نوشته نيويورك تايمز، بحث گفتگوى مستقيم ميان ايران و آمريكا همواره پس از تصرف سفارت ايالات متحده در تهران موضوعى جنجالى بوده و جز در مواردى خاص، ديپلمات هاى ارشد دو كشور با يكديگر رو در رو نشده اند.

فشارهاى داخلى
همزمان با افزايش درخواست هاى بين المللى، فشار هاى داخلى هم بر دولت جورج براى گفتگو با ايران افزايش يافته است.
هنرى كسينجر از وزيران خارجه سابق آمريكا، با چاپ مقاله اى در واشنگتن پست از نامه محمود احمدى نژاد رئيس جمهور ايران به همتاى آمريكايى خود به عنوان فرصتى براى برقرارى ديپلماسى بين دو كشور نام برده بود.
مادلين آلبرايت وزير خارجه اسبق آمريكا، زبيگنيو برژينسكى مشاور امنيت ملى جيمى كارتر و چندين سناتور برجسته آمريكايى هم خواستار گفتگوى با ايران شده اند.
ريچارد آرميتاژ معاون سابق وزير امور خارجه آمريكا كه از طرفداران گفتگوى دو كشوراست با انتقاد از سياست خارجى فعلى آمريكا مى گويد دولت آقاى بوش مذاكره با ايران را به معنى نشان دادن ضعف در برابر اين كشور مى داند.
در اين حال نيويورك تايمز، شكست بحث گفتگوى دو كشور درباره موضوع عراق و برگزار نشدن اين مذاكرات به رغم تلاش هاى انجام شده را يكى از عوامل بازدارنده خانم رايس براى برقرارى رابطه سياسى با ايران مى داند.