وزيران خارجه كشورهاى گروه «۱+5» رويكرد نسبت به برنامه هسته اى ايران را مورد بررسى قرار داده اند اما در مورد قطعنامه اى در اين زمينه به توافق نرسيدند.
بامداد روز سه شنبه، ۹ مه، و در پى جلسه دو ساعته وزيران خارجه كشورهاى آمريكا، بريتانيا، چين، روسيه و فرانسه (پنج عضو دايم شوراى امنيت) و آلمان در نيويورك، اعلام شد كه در اين جلسه مذاكراتى در مورد نحوه ترغيب ايران به كنار گذاشتن بخشى از برنامه هاى هسته اى اين كشور مورد بررسى كلى قرار گرفته است.
در پايان اين مذاكرات، فيليپ دوست-بلازى، وزير خارجه فرانسه، گفت كه تمامى شركت كنندگان بر اين عقيده بودند كه صدور قطعنامه اى در اين زمينه ضرورت دارد اما از قول يك مقام وزارت خارجه آمريكا گزارش شده است كه احتمال دستيابى به توافق بر سر چنين قطعنامه در خلال هفته جارى اندك است.
همچنين، مارگارت بكت، وزير خارجه بريتانيا، گفته است كه همه شركت كنندگان در اين زمينه هم نظر بودند كه لازم است ايران به خواست آژانس بين المللى انرژى اتمى و جامعه بين المللى عمل كند و اين را به منزله وجود زمينه مشتركى بين كشورهاى شركت كننده در مذاكرات نيويورك است.
در عين حال، خبرنگار بى بى سى در نيويورك مى گويد كه خانم بكت، كه اخيراً جانشين جك استرا شده است، بر خلاف وزير خارجه قبلى بريتانيا از مردود دانستن گزينه نظامى عليه خوددارى ورزيد هرچند تأكيد كرد كه چنين اقدامى مورد نظر و بررسى كسى نيست.
پيش از آغاز جلسه نيويورك، لى ژائوزينگ، وزير خارجه چين، ابراز نگرانى كرده بود كه صدور قطعنامه اى در مورد برنامه هسته اى ايران ممكن است زمينه ساز اقدامات نظامى بعدى عليه اين كشور شود و با قطعنامه اى شامل تحريم هاى بين المللى و اقدامات نظامى مخالفت ورزيده بود.
همچنين، از قول سرگئى لاوروف، وزير خارجه روسيه، گزارش شده است كه، ضمن تأكيد بر توافق كشورهاى شركت كننده در اجلاس نيويورك در اين مورد كه ايران نبايد به تسليحات اتمى دست يابد و ابراز نگرانى در مورد ناديده گرفتن خواست هاى بين المللى از سوى اين كشور، از تلاش براى ترغيب ايران به از سر گيرى گفتگو براى حل بحران كنونى حمايت كرده است.
خطرات قطعنامه الزام آور
بريتانيا و فرانسه پيش نويس قطعنامه اى را تدوين كرده اند كه در آن از ايران خواسته شده است بخشى از فعاليت هاى هسته اى خود به خصوص در زمينه غنى سازى اورانيوم را متوقف كند.
ظاهرا پيش نويس پيشنهادى كشورهاى اروپايى، كه از حمايت ايالات متحده برخوردار است، بر اساس بند هفتم منشور سازمان ملل متحد مربوط به مقابله با تهديد عليه صلح جهانى تهيه شده و چنين قطعنامه هائى از نظر حقوق بين الملل الزام اثر محسوب مى شود.
عمل نكردن به قطعنامه هاى الزام اثر شوراى امنيت به منزله تخلف از قوانين بين المللى است و مى تواند راه را براى صدور قطعنامه هاى شديدتر بعدى، از جمله شامل وضع تحريم هاى بين المللى و در نهايت، استفاده از نيروى نظامى هموار سازد و به همين دليل، دو كشور روسيه و چين از پذيرفتن آن اكراه داشته اند.
درخواست از ايران براى تعليق تمامى فعاليت هاى مرتبط با غنى سازى اورانيوم، همكارى نزديك و شفاف با بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى و مذاكره براى حل بحران كنونى در چند قطعنامه شوراى حكام آژانس و همچنين بيانيه غير الزام اثر شوراى امنيت در ماه مارس انعكاس يافته است.
جمهورى اسلامى اين قطعنامه ها و بيانيه شوراى امنيت را نپذيرفته و بر ادامه فعاليت براى غنى سازى اورانيوم براى مقاصد صلح آميز به عنوان حق شناخته شده امضا كنندگان پيمان منع گسترش جنگ افزارهاى هسته اى- ان پى تى- تأكيد داشته است.
ايالات متحده و كشورهاى غربى نسبت به اهداف هسته اى جمهورى اسلامى ابراز ترديد كرده اند و آمريكا اين كشور را به تلاش براى دستيابى به تسليحات اتمى در پوشش برنامه هاى صلح آميز هسته اى متهم مى كند.
ايران گفته است كه بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى در جريان بازرسى هاى خود در خلال سه سال اخير نشانه اى از اقدام جمهورى اسلامى براى توليد تسليحات اتمى به دست نياورده اند.
بوش: ديپلماسى گزينه اول در برخورد با ايران
در اينحال جورج بوش، رئيس جمهور آمريكا، گفته است ديپلماسى همچنان بهترين راه براى حل مناقشه به وجود آمده بر سر فعاليت هاى هسته اى ايران است.
وى روز سه شنبه ۹ مه گفته است كه ديپلماسى گزينه اول در برخورد با ايران است.
اين در حالى است كه يك روز پيشتر محمود احمدى نژاد، رئيس جمهور ايران، در نامه اى به بوش كه بخش هائى از آن روز سه شنبه توسط خبرگزارى ها منتشر شد، به نقد سياست هاى دولت آمريكا در جهان پرداخته و ايدئولوژى غربى و الگوى ليبراليسم را شكست خورده دانسته بود.
ارسال نامه از سوى رئيس جمهور ايران به رئيس جمهور آمريكا در ميانه بحران هسته اى ايران و در شرايطى كه دو كشور سالهاست روابط ديپلماتيك ندارند، واكنش هاى بسيارى را در رسانه هاى برانگيخت، اما برخى گزارش ها حاكى است كه كاخ سفيد اعلام كرده قصد پاسخ دادن به نامه احمدى نژاد را ندارد.
اين در حالى است كه حميدرضا آصفى، سخنگوى وزارت امور خارجه ايران، روز سه شنبه در گفتگو با خبرنگاران اعلام كرد «بايد صبر كنيم بوش نامه را ببيند و موضع رسمى كشورش را اعلام كند. اخلاق حكم مى كند گيرنده نامه ابتدا نظرش را درباره آن بيان كند.»
آصفى نامه محمود احمدى نژادبه جورج بوش را بى ارتباط با مناقشه هسته اى ايران دانسته و گفته اين همزمانى اتفاقى بوده است.
نامه هجده صفحه اى رئيس جمهور ايران روز دوشنبه توسط وزير امور خارجه اين كشور به سفير سوييس، حافظ منافع ايالات متحده در ايران، تسليم شد.
بر اساس بخش هائى از اين نامه كه توسط برخى خبرگزاريها انتشار يافته، احمدى نژاد نظرات خود را در مورد نظام هاى سياسى غرب ابراز داشته و عنوان مى كند كه ليبراليسم و دموكراسى غربى در برآوردن آرمان هاى بشرى شكست خورده است.