خبرگزارى انتخاب: ۲۵ اسفند ۸۴ و در شرايطى كه ايرانيان به پيشواز نوروز مى رفتند، حادثه اى تروريستى با نمايى متفاوت از حوادث مرسوم در شرق كشور رخ داد.
ناحيه «تاسوكى» منطقه اى ميان زابل و زاهدان كانون بروز اين واقعه بود. گزارش ها حكايت از آن داشت كه عناصر و افراد جديدى اين حادثه را سازمان داده اند.
گروه تروريستى كه اين رويداد را رقم زد، پيش از قتل عام ۲۲ نفر و گروگان گرفتن ۷ نفر در اين واقعه، شمارى از مرزبانان ايرانى را گروگان گرفته بود. آنها از طريق شبكه هاى ماهواره اى نام «جندالله» را براى خود برگزيده بودند.ويژگى حادثه اى كه اين گروه با سركردگى شخصى به نام عبدالمالك ريگى خلق كرد، اين بود كه از عقبه حمايتى در آن سوى مرز يعنى خاك افغانستان و پاكستان برخوردار بود. به همين دليل تعقيب و گريز نيروهاى امنيتى براى متلاشى كردن آنها چندان نتيجه بخش نشد.
اكنون پس از گذشت قريب دو ماه از اقدامات اين گروه و پديده جديد ناامنى كه اين گروه ايجاد كرده است، پرسش هاى زيادى درباره چند و چون حوادث شرق كشور مطرح است.
دكتر حبيب الله دهمرده، استاندار سيستان و بلوچستان اعتقاد دارد اين گروه بيش از آنكه جريانى فرقه گرا و مجرى تفكرات طالبانيسم باشد، گروهى متصل به شبكه رقيبان خارجى نظام است و تصميمات خود را هماهنگ با عوامل خارجى دشمن رژيم پيش مى برد.نماينده عالى دولت در گفتگو با روزنامه «ايران» ضمن بيان نكاتى در باره هويت اين جريان، انديشه ها و راهكارهاى دولت نهم براى مقابله با پديده ناامنى در سيستان و بلوچستان را بازگو مى كند.
سئوال: آيا ما در سطح منطقه شرق با پديده جديدى از نا امنى روبرو هستيم و اساساً چه عواملى باعث شد كه از پى تحركات پراكنده اشرار، شاهد يك ناامنى سازمان يافته در اين منطقه باشيم كه با انگيزه هاى انتقام جويانه عليه شهروندان و نيروها و نهادهاى رسمى عمل مى كند.
*دهمرده: اين تعبير را قبول ندارم، اما مى توان اتفاقات اخير را در سطح ملى و فراملى ريشه يابى كرد.اگر به حركتهاى اخير آمريكا در منطقه نگاه كنيم، اين كشور با حمله به افغانستان و عراق تلاش كرد تا با روى كار آمدن حكومت دست نشانده خود بر شريانهاى نفت تسلط پيدا كند تا در نهايت انقلاب شكوهمند اسلامى را مهار و كنترل نمايد، اما درست عكس آنچه استكبار به دنبال آن بوده، اكنون در منطقه محقق شده است: قانون اساسى افغانستان اسلامى مى شود، در عراق حكومتى «كپى» جمهورى اسلامى سر كار مى آيد. در فلسطين نيز حكومتى ملهم از ايران دنبال مى شود و به عبارت ديگر مدل جمهورى اسلامى به هدف آزاديخواهان جهان تبديل شده است. بنابراين ترديدى نيست كه آمريكا و طيف دوستانش در منطقه از اين وضعيت بسيار ناراضى و نگران هستند و براى بر هم زدن اين موقعيت ايده آل ايران از هر تلاشى فروگذار نخواهند كرد.حوادثى نظير: توهين به پيامبر، فاجعه سامرا و توهين به حرمين شريفين و حركتهايى نظير بمب گذارى در خوزستان، كردستان و سيستان و بلوچستان و تعرض به مكانهايى كه احتمال مى دهند بحث قوميتها را در آنجا تحريك كنند، در همين راستا طراحى شد.فاجعه تاسوكى در سيستانى اتفاق افتاد كه اكثريت آن شيعه و دارالولايه است و مردم آن به سلحشورى در تاريخ مشهورند. يقيناً استكبار جهانى براى اينكه به اختلاف بين شيعه و سنى دامن بزند، اين مكان را انتخاب كرده است. اين درحالى است كه اين حركت تأسف برانگيز از سوى تمامى اقشار و مذاهب محكوم شد و موج مخالفت و نفرت مردم از اين ماجرا در آيين چهلمين روز واقعه كه باشكوه تمام برگزار گرديد، نمايان شد.
-قدرى درباره هويت گروه سازمان دهنده حادثه توضيح دهيد و اينكه «مالك ريگى» كيست و چه هدف و مرامى دارد؟
*دهمرده: مى گويند اين فرد طلبه حوزه هاى علميه وهابى بوده است و البته تنها طلبه اين حوزه ها هم نبوده است. همچنين گفته مى شود اين فرد به عنوان طلبه و سرباز در افغانستان آموزش ديده و به نيروهاى طالبان نيز كمك مى كرده است.و اما مرامنامه وى با هيچ معيارى قابل توجيه نيست، چون همه علماى سيستان و بلوچستان اقدام وى را محكوم كردند و حتى برخى خون وى را نيز حلال اعلام كردند. از سوى ديگر مالك ريگى اخيراً در مصاحبه اى با بى بى سى اذعان كرده كه من با آمريكا و انگلستان ارتباط دارم و البته نه مستقيم، بلكه با عوامل آنها. جالب آن كه مطرح كرده اند كه «با دولتهاى گذشته كارى نداشتيم اما با دولت احمدى نژاد كار داريم.» از اظهارات اين فرد كه بگذريم، مستنداتى نيز از جلسات مشترك عوامل اين گروه و آمريكاييها و انگليسى ها در دست است.
-اين گروه كه نام جندالله را برگزيده، چگونه سازماندهى مى شود و افراد و نيروهايش را در منطقه از چه منابع و طبقاتى جذب مى كند؟
*دهمرده: از عناصر مختلف كمك مى گيرد، آنها حتى در ازاى مبالغى در حد ۵۰۰ هزار يا يك ميليون تومان اتباع افغان و پاكستانى را اجير مى كنند.
< آيا برآوردى از مجموعه اقدامات اين گروه در دست هست، مثلاً چند رشته اقدام تروريستى و اخلالگرانه داشته اند.
*دهمرده: اگرچه يك مورد از تحركات اينان هم براى ما خوشايند نيست، ولى نسبت به سالهاى گذشته الآن اتفاق عجيب و غريبى رخ نداده است. بالاخره ما در همسايگى كشور افغانستان به عنوان توليد كننده مهم مواد مخدر در جهان هستيم و با توجه به اينكه مسير حمل اين مواد از ايران مى گذرد، طبيعتاً درصد زيادى از تعرضهاى اشرار به خاطر قاچاق مواد مخدر صورت مى گيرد.
در اين فرايند، قاچاقچيان براى اينكه پول خود را از طرف مقابل بگيرند آدم ربايى مى كنند و متأسفانه در اين ميان گاه دهها يا صدها نفر از آنان كشته مى شوند. به خاطرم هست كه شرورى يك بار در منطقه كنده سنگى صد نفر را گروگان گرفت، البته بعداً آنها آزاد شدند، البته تأكيد مى كنم اينكه بيايند تعدادى مسافر بى گناه را در دل شب (واقعه تاسوكى) بگيرند و بكشند تاكنون سابقه نداشته است، اين سطح از آدم كشى ها را بايد با برخى فجايع انسانى مقايسه كرد مثل فاجعه سرنگون شدن هواپيماى ايرباس جمهورى اسلامى توسط آمريكايى ها.
-با توجه به ارتباطى كه بين گروه تروريستى جندالله هم با عوامل خارج از مرزهاى جمهورى اسلامى مطرح كرديد آيا پاكستان و افغانستان هيچ اقدامى در جلوگيرى از فعاليت هاى اين گروه كرده اند!
*دهمرده: اين كشورها تسلط زيادى بر مناطق مرزى مشترك با ايران ندارند و ما اين مرزهاى طولانى را بايد يك طرفه كنترل كنيم. در حالى كه همانگونه كه ما اجازه نمى دهيم يك شرور از افغانستان و پاكستان در ايران مستقر شود از آنها هم انتظار مى رود كه پاسخ شايسته اى در اين زمينه داشته باشند.
البته مى توان گفت اصول ميزبانى جمهورى اسلامى و بويژه منطقه سيستان و بلوچستان از مهاجران افغان نيز بر دشواريها و چالش هاى امنيتى اين منطقه افزوده است. در حالى كه پاكستان براى افاغنه اردوگاه برقرار كرده اما جمهورى اسلامى به دليل اعتقادات دينى و ملى كه به مدل مطلوب آزادگان جهان تبديل شده اين مهاجران را در خاك و خانه خود پذيرفته است كه البته ساماندهى اتباع خارجى را در دستور كار خود داريم.
سئوال: آيا ايران مى تواند تا عمق خاك آنها براى سركوبى اشرار وارد عمل شود!
*دهمرده: از نظر قراردادهاى بين المللى هيچ كشورى حق ندارد در خاك كشور ديگرى عمليات نظامى انجام دهد. از اين رو با حكمران منطقه سيستان و بلوچستان پاكستان مذاكرات بسيار خوبى داشتيم كه در تفاهم نامه اى كه به امضا رسيد بحث تبادل مجرمين نيز گنجانده شد واقعيت امر اين است كه جمهورى اسلامى در حال حاضر يك سويه مرز را كنترل مى كند كه بدون همكارى همسايگان دستيابى به نتيجه مطلوب، مقدور نيست.
-سئوال ديگر بسيارى از هموطنان به ارتباط اين گروه با برخى شبكه هاى عربى كه پوشش تبليغى به فعاليت آنها مى دهد، بر مى گردد آيا در اين باره پيگيرى كرده ايد و به نتيجه اى در اين زمينه رسيده ايد؟
*دهمرده: وزارت خارجه پيگير اين موضوع است.
-بالاخره طرح و انديشه نهايى تان براى مهار عوامل جديد نا امنى در منطقه چيست و براى برچيدن فضاى ارعاب روانى كه از سوى اين گروه ايجاد شده به چه راهكارهايى رسيده ايد؟
*دهمرده: به عنوان استاندار بومى سيستان و بلوچستان، مهمترين مشكل اين منطقه را مسائل فرهنگى و اقتصادى مى دانم كه شايد ۷۰ تا ۸۰ درصد از مشكلات به همين عرصه بر مى گردد. در حال حاضر مقابله با قاچاق سوخت، مواد مخدر و كالا را در دستور كار داريم و همانگونه كه براى امنيت استان بايد تلاش كرد بايد براى عمران و آبادانى آن نيز كار شود.سياست دولت نهم در منطقه، توسعه پايدار مبتنى برافزايش سطح پيشرفت و دانايى است و اختصاص حدود ۹۰ درصد از مصوبات سفر استانى دولت در سيستان و بلوچستان به مسائلى نظير توسعه آموزش و پرورش و دانشگاهها و پروژه هاى عمرانى نظير گاز رسانى به استان و اتصال چابهار به شبكه ريلى كشور نشان دهنده عزم دولت جديد در راستاى حل مسائل اقتصادى و فرهنگى است. ضمن آن كه اعتبارات ۸۵۰ ميليارد تومان تسهيلات بانكى كه در سفر اخير رئيس جمهورى به استان اختصاص يافت از مجموعه اعتبارات سالهاى گذشته نيز بيشتر است تا بلكه عقب ماندگى استان جبران شود. عقب ماندگى هائى كه به دليل كارشناسى و عملى نبودن گزارش مسائل منطقه به مركز در گذشته شاهد بوديم.
از سوى ديگر شوراى امنيت شرق كشور به رياست معاون اول رئيس جمهورى تشكيل شده و دولت اختيارات خود را به اين شورا داده است تا عمران و آبادانى سيستان و بلوچستان با جديت دنبال شود.در همين راستا ۲ قرارگاه «بعثت» و پيامبر فروردين ماه افتتاح شدند تا ضمن انسداد مرزها، كنترل بيشترى بر روى مرزها صورت بگيرد. اين نكته را هم بايد بگويم كه با توجه به اينكه دولت افغانستان دوران تثبيت خود را طى مى كند مشكلات مرزى ما با پاكستان بيشتر از نقاط مرزى كشور با افغانستان است. ايجاد جاده و ديوار مرزى و استفاده از تجهيزات الكترونيكى در كنترل مرزها نيز آغاز شده است. بايد بگويم كه اگر به اين جمع بندى برسيم كه لازم است دور سيستان و بلوچستان خندق هم ايجاد كنيم اين كار را انجام مى دهيم اما اساس حركت ما در منطقه حل ريشه اى مسأله ناامنى ها است.