شوراى علمى سياستگذارى حكومتى كه از نهادهاى طرف مشورت دولت هلند است، در گزارشى ۲۵۰ صفحه اى كه به اين دولت عرضه كرده، اسلام را در تناقض با حقوق بشر و همچنين ارزشهاى جامعه هلند ندانسته و بنابراين بار ديگر به بالاگرفتن بحث و جدلهايى كه در اين زمينه در هلند جريان دارد دامن زده است.
از سال ۲۰۰۴ ميلادى كه تئو وان گوگ فيلمساز هلندى به دست مردى مسلمان كشته شد، اسلام به محور بحثهاى داغ در اين كشور تبديل گرديد و در كشورى كه همواره يكى از ليبرال ترين و منعطف ترين جوامع اروپايى را در خود جاى داده، اكنون به اسلام و مسلمانان با نگاهى بدبينانه مى نگرند.
در گزارش شوراى علمى سياستگذارى حكومتى هلند كه دوازده آوريل گذشته به وزارت امور خارجه هلند تحويل داده شده، سير تحول فكرى در زمينه دموكراسى و حقوق بشر در ده دوازده كشور مسلمان، از قبيل ايران، مصر و اندونزى بررسى شده است.
يكى از اعضاى اين شورا به نام يان شونبوم كه بر تحقيقاتى كه منتهى به تدوين اين گزارش شده نظارت داشته است، در گفتگو با بى بى سى گفته كه اين گزارش دو عنصر تنوع و تحرك را در جنبشهاى اسلامى شناسايى و برجسته ساخته و به اين نتيجه رسيده كه اگرچه برخى از اين جنبشها، گرايش به تندروى و به راه انداختن جهاد دارند، اما جنبشهاى اصلى اسلامى بسوى دموكراسى در حركتند، هرچند اين حركت به آهستگى صورت مى گيرد.
ما و آنها
گزارش شوراى علمى سياستگذارى حكومتى هلند طى همين مدت كوتاهى كه به دولت عرضه شده مورد حملات پياپى قرار گرفته است.
عيان حرثى على، نماينده سوماليايى تبار مجلس هلند كه به انتقاد از اسلام شهرت دارد مى گويد اين گزارش غيرحرفه اى است و با آزادى بيان منافات دارد.
اما يان شونبوم در پاسخ خانم حرثى على مى گويد كه گزارشى كه وى بر تدوين آن نظارت داشته، با شيوه اى كه به بحث از اسلام پرداخته است راه را به روى بحث جدى درباره اسلام مى گشايد و باورهاى كليشه اى رايج در مورد اسلام را زير سئوال مى برد.
شونبوم و مخالفانش با حرثى على و ديگر كسانى كه اسلام را با دموكراسى يا حقوقى كه ارزشهاى جامعه هلند براى زنان قائل است سازگار نمى بينند مخالفند.
يان شونبوم مى گويد چنين كلى گوييهايى به همان اندازه كه نادرستند خطرناك نيز هستند و بين ما و آنان شكاف ايجاد مى كنند.
گزارشى كه او و همكارانش تهيه كرده اند به اين نكته نيز مى پردازد كه جهان چگونه بايد به افزايش نفوذ گروههاى اسلامگرايى همچون حماس در سرزمينهاى اسلامى، اخوان المسلمين در مصر و حزب الله در لبنان واكنش نشان دهد.
دعوت به موضعى تازه
شونبوم معتقد است كه هلند و اتحاديه اروپا به جاى به انزوا كشاندن گروههاى اسلامگرايى همچون حماس و اخوان المسلمين و حزب الله بايد با آنان ارتباط برقرار بكند و تشويقشان كند كه بسوى دموكراسى حركت كنند.
او مى گويد كه آمريكا و اتحاديه اروپا با قطع كمك مالى به دولت خودگردان فلسطينى شكافى پديد آورده اند كه كشورهايى همچون ايران و قطر در حال پركردن آنند.
مخالفان و موافقان گزارش شوراى علمى سياستگذارى هلند اكنون منتطر پاسخ رسمى دولت اين كشور به مجلس در قبال اين گزارشند.