شش روز مانده به پايان مهلت تعيين شده توسط شوراى امنيت و همزمان با ديدار اعضاى دائمى شوراى امنيت [به اضافه آلمان] در مسكو، تهران آمادگى خود را براى مذاكره بيش تر اعلام داشته است. در همين حال گاردهاى قديمى انقلاب اسلامى از احتمال حمله نظامى آمريكا سخن گفته و نسبت به آن ابراز نگرانى كرده اند.
اكبر هاشمى رفسنجانى و على اكبر ولايتى رئيس جمهور و وزير خارجه پيشين ايران تأكيد كرده اند كه حمله نظامى را بعيد نمى دانند. عزت الله سحابى رئيس سازمان برنامه و بودجه در دولت موقت مهندس بازرگان نيز با انتقاد از نبود آزادى بيان براى انعكاس نظر مردم گفته است ايرانيان مايل نيستند بار ديگر در جنگى درگير شوند.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام كه بنا به گمانه زنى عده اى از كارشناسان براى دعوت از مقام هاى عالى سعودى به ميانجى گرى در روابط ايران و آمريكا به رياض سفر كرده بود، در پايان سفر خود تأكيد كرد كه ايران احتمال تجاوز آمريكا را نفى نمى كند، اما مطمئن هستيم، چنين اتفاقى به سود آمريكا نخواهد بود. هاشمى رفسنجانى كه اين سخن را در يك كنفرانس خبرى مشترك با فاروق الشرع معاون رئيس جمهورى سوريه ابراز مى داشت اضافه كرد كه حمله نظامى آمريكا به سود ما و منطقه هم نيست، براى خيلى ها ضرر دارد و آمريكا هم از آن بهره اى نخواهد برد. وى در پاسخ خبرنگارانى كه سئوال هاى متعددى درباره احتمال حمله نظامى آمريكا و متحدانش به ايران سخن مى گفتند بار ديگر گفت بعيد مى دانم آمريكايى ها بدون مطالعه و با ماجراجويى وارد چنين مهلكه اى شوند. وى افزود نسبت به مذاكره در مورد پرونده هسته اى ايران نگرانى يا اعتراضى نداريم، آنها مى توانند در مورد هر موضوعى مذاكره كنند.
اين در حالى است كه پيش از اين مقامات ايرانى- و شخص هاشمى رفسنجانى- اعلام داشته بودند كه مذاكرات با آمريكا مسائل هسته اى را در نمى گيرد و ايران حاضر به گفتگو با آمريكائى ها در اين زمينه نيست.
آگاهان سياسى يادآورى مى كنند كه در ماه هاى پايانى جنگ هشت ساله ايران و عراق نيز برخى مقام هاى ارشد حكومت ايران معتقد به ادامه جنگ با عراق بودند، اما هاشمى كه در مقام نماينده آيت الله خمينى فرماندهى جبهه هاى جنگ را به عهده داشت از جمله كسانى بود كه بر لزوم قبول آتش بس تأكيد داشتند و سرانجام نظر خود را به رهبر وقت قبولاندند. به گفته اين آگاهان هاشمى رفسنجانى كه در جريان جنگ هم به مذاكره غيرمستقيمى با دولت رونالد ريگان تن داد تا اسلحه هاى لازم را فراهم آورد به شخصيتى عملگرا شهرت دارد و كوشش هاى امروز وى براى جلوگيرى از درگيرى نظامى بين ايران و آمريكا از همين زاويه قابل بررسى است.
در تهران گفته مى شود جملات تندى كه دو هفته پيش در حضور مقامات عالى كشور، هاشمى رفسنجانى خطاب به رئيس جمهورى اسلامى احمدى نژاد ايراد كرده از همين زاويه نگرانى هاى او براى تبليغات تحريك آميزى است كه رئيس دولت در مقابل آمريكا در پيش گرفته است.
از سوى ديگر على اكبر ولايتى «مشاور آيت الله خامنه اى در امور بين الملل نيز هفته پيش در گفتگوئى يادآور شد شايد يك فشار سياسى و بين المللى و در فاز آخر فشار نظامى به ايران واردكنند، اما با اين فشارها نمى توانند تكنولوژى بومى به مرز خودكفايى رسيده را از بين ببرند.
در همين زمينه عزت الله سحابى تبعات هشت سال جنگ تحميلى عراق عليه ايران را يادآور شد و گفت: مردم ايران هشت سال تبعات و مشكلات جنگ را كشيده است. ديگر نمى خواهد وارد جنگ جديدى شود.
وى افزود: ترديدى نداريم كه آمريكا مى خواهد سلطه خود را تحميل كند، اما عقل مى گويد كه نبايد آن را تحريك كرد بلكه بايد آنها را از اين كار منصرف كرد.
سحابى از حضور نظاميان در عرصه سياسى كشور انتقاد كرد و گفت: اگر همه چيز نظامى شود نگرانى جهان نسبت به ايران افزايش مى يابد. تجربه نشان داده است كه حكومت نظاميان هميشه براى مردم آن كشور بدبختى به همراه داشته است. حكومت نظاميان در همه دنيا مخرب بوده است.
فعاليت هاى جنبى
فعاليت هاى هاشمى رفسنجانى كه همزمان با تشكيل جلسه اعضاى گروه پنج به اضافه يك و با نزديك شدن پايان مهلت شوراى امنيت شدت گرفته است در زمانى اتفاق مى افتد كه دستور عمل شوراى عالى امنيت ملى روزنامه هاى تهران را از انعكاس نگرانى ها درباره حمله نظامى آمريكا منع كرده است. با وجود اين در لابلاى نوشته ها و نقل قول هاى مقامات چنين به نظر مى رسد كه در ميان تصميم سازان كشور ديدگاه مشتركى راجع به نحوه برخورد با تهديدات خارجى وجود ندارد. گرچه همگان تلاش مى كنند كه در اين لحظات حساس نشانه اى از وجود اختلاف درونى ظاهر نشود.
از جمله اقداماتى كه با موافقت ضمنى دولت صورت مى گيرد و مخالفانى دارد فعاليت دوباره ستادى است با عنوان» پاسداشت شهداى نهضت جهانى اسلام «كه در اتاقى در محل سفارت سابق آمريكا در تهران قرار دارد و هفته گذشته بار ديگر اعلام داشت كه اين ستاد از داوطلبان عمليات انتحارى ثبت نام مى كند. مسئول روابط عمومى اين ستاد روز يكشنبه با اشاره به اينكه تاكنون ۵۲ هزار نفر براى عمليات استشهادى ثبت نام كرده اند، اظهار داشت: ثبت نام با مدارك شناسايى معتبر انجام مى شود و تا ۳۰ فروردين نيز ادامه خواهد يافت.
در زمينه ديپلوماسى، و در حالى كه در تازه ترين اتفاق روزنامه ها ارتص چاپ تل آويو با چاپ عكس هاى تازه اى ادعا كرده است كه در اطراف مركز هسته اى نطنز اقدامات تازه اى از سوى ايران دردست انجام است، اميد وزارت خارجه ايران به پكن است كه ديپلومات بلندپايه اى را به تهران فرستاده و از تهران به مسكو رفته است. روزنامه جام جم كه به شوراى عالى امنيت ملى و هيأت مذاكره كننده هسته اى نزديك است روز دوشنبه ابراز اميدوارى كرد مذاكرات كوين تاين كاى مقام بلندپايه چينى با على لاريجانى و معاون وى جواد وعيدى به حل بحران كمكى كند.
در همين زمان، وزارت خارجه آمريكا در بيانيه تازه خود نشان داد كه قصد دارد تا آخرين دقايق قبل از برگزارى اجلاس پنج به اضافه يك منتظر ايران بماند تا اعلام كند كه فعاليت هاى هسته اى خود را متوقف خواهد كرد. در تازه ترين بيانيه وزارت خارجه آمريكا گفته شده» اگر ايران به دستور شوراى امنيت براى توقف فعاليتهاى مربوط به غنى سازى تا ۲۸ آوريل توجه نكند، چندين گزينه براى مجازات ايران وجود دارد «.
