بحث «بدحجابى» و تلاش براى ارائه الگوى «حجاب خوب» يكى از مشغله هاى برخى از نمايندگان مجلس هفتم است. هفته گذشته جمعى از نمايندگان مجلس در يك تذكر مكتوب به وزير كشور برخورد قاطع نيروى انتظامى با پديده بدحجابى با توجه به تعارض آن با «ارزشهاى اسلامى و امنيت اجتماعى» را خواستار شدند.
محمد رضا باهنر نايب رئيس اول مجلس در آغاز جلسه علنى روز چهارشنيه مجلس، تذكرات مكتوب نمايندگان به مسئولان اجرايى كشور را قرائت كرد. بر اساس اين تذكر شايق نماينده تبريز، ناصرى نماينده بابل، يحيى زاده نماينده تفت و ميبد، عطارزاده نماينده بوشهر، حيدرى نماينده لنگرود، روزى طلب نماينده شيراز، طهماسبى نماينده سروستان، استكى و فولادگر نمايندگان اصفهان تذكر دهندگان به وزير كشور بودند.

در انتظار مصوبه «مجلس»
از ۲۷ سال پيش مسئله «حجاب» و «بدحجابى» به يكى از معضلات اجتماعى بدل شده است. گرچه براى رعايت نكردن «پوشش شرعى» مجازاتهايى پيش بينى شده اما تعريف ويژگيهاى اين پوشش هنوز نامشخص است. در تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامى براى زنانى كه بدون «حجاب شرعى» در «معابر و انظار عمومى» ظاهر شوند مجازاتهايى پيش بينى شده اما تعريف دقيق پوشش شرعى هنوز روشن نيست. دادستان كل كشور برخورد با بى حجابى را وظيفه پليس و نيروى انتظامى مى داند و نيروى انتظامى منتظرتصويب طرح مجلس است تا الگويى براى تشخيص «حجاب بد» و «حجاب خوب» مشخص شود.

«پليس» مدافع حقوق شهروندان!
در همين حال فرمانده نيروى انتظامى تهران بزرگ اعلام كرده است كه از اول ارديبهشت با زنان بدحجاب در شهر تهران برخورد مى شود. سرتيپ مرتضى طلايى از اينكه برخى زنان با تجاوز به حقوق ديگران اقدام به پوششهاى نامناسب و زننده و حتى در برخى موارد كشف حجاب كرده اند اظهار تاسف كرده و مى گويد: با اين گونه افراد كه بدون توجه به مقدسات دينى و ارزشهاى اجتماعى اقدام به رفتارهاى ناهنجار و پوششهاى نامناسب مى كنند برخورد قاطع مى شود. پليس، مدافع حقوق شهروندان است و در اين برنامه ريزى با كسانى كه به نوعى آسيب به شان و شخصيت جوانان مى زنند و منشاء اين ناهنجاريها هستند نيز برخورد مى شود.

«بدحجابى» و «تبعيض»
كارشناسان آسيب هاى اجتماعى يكى از پيامدهاى اجبارهاى غيرعملى را رواج اخلاق دوگانه، رياكارى و تظاهر در جامعه مى دانند و معتقدند نامشخص بودن مرز بايدها و نبايدها مردم را واداشته كه خود را همواره در مرز ممنوعيت ها احساس كنند تا در صورت امكان پا را از آن فراتر نهند. در اين ميان زنان و دختران نيز كه هر روز نقش بيشترى در زندگى اجتماعى برعهده مى گيرند، مسئله حجاب را به امكانى براى اعتراض به تبعيض بدل كرده اند. در كمتر جامعه اى پوشش و آراستن ظاهر، به اندازه ايران اسلامى، مشغله زنان و دختران و اخيراً حتى پسران است.
از لاك هاى ناخن با شكل هاى مختلف و رنگهاى عجيب وغريب گرفته تا جورابهاى لنگه به لنگه، از تصوير گيس بافته روى روسرى تا فكل هاى رنگى، از مانتوهاى چسبان تنگ و كوتاه بدن نما با زيپهاى كج يا چاكهاى فراوان تا پوشيدن شلوارهايى با پاهاى برهنه، پوشيدن شلوارك هائى كه به تناسب موقعيت كوتاه و بلند مى شوند، استفاده از بلوز و شلوار، استفاده از كت و شلوار و دامن، استفاده از بلور و دامن، پوشيدن لباس نازك يا بدن نما، استفاده از شال نازك يا باريك به جاى روسرى و نمايان شدن موى سر از جلو و عقب و پوشيدن اينها همه تلاشهايى است كه هر انگيزه اى داشته باشد حتما يك نتيجه مشخص نيز خواهد داشت: دشوار كردن تعريف «حجاب خوب» و «حجاب بد» براى مسوولان كشورى.

اعتراف به ناتوانى
چندى پيش يكى از نمايندگان مجلس ضمن اعتراف به ناتوانى مسئولان در اجراى طرح موسوم به «مبارزه با بد حجابى» گفته بودعليرغم اينكه علاوه بر نيروى انتظامى، پليس ۱۱۰ و دايره منكرات نيز مسئول مبارزه با بدحجابى هستند، اما نمى توانند به صورت گسترده با افراد بد حجاب كشور مبارزه كنند. به گفته محمد عباسپور: «افراد بدحجاب به جاى حفظ حرمت زن و جايگاه آن در اسلام با لباسهاى جلف در انظارعمومى ظاهر مى شوند و موجب افكار پريشى جوان مى گردند و دلهاى آنها را مى لرزانند.
اين دختران، فساد خود را از ماهواره مى گيرند و ماهواره وار در خيابانها تردد مى كنند.»
پيش تر او در صحن علنى مجلس شوراى اسلامى پيشنهاد كرده بود «در مبارزه با بدحجابى پيش از به كار گرفتن روشهاى فيزيكى بايد از روش فرهنگى استفاده كرد.» اين نماينده مجلس در تشريح «روش فرهنگى مبارزه با بدحجابى» گفته بود «براى مثال خانمهاى عفيفه [چادرى] هميشه يك چادر اضافه در كيف خود داشته باشند تا اگر يك بدحجاب در حال مفسده بود با روى خوش به وى چادر تعارف كنند ولى اگر آن مفسد چادر را قبول نكرد، سپس به «اقدام فيزيكى» روى بياورند.»
رئيس مركز اطلاع رسانى فرماندهى نيروى انتظامى آذربايجان غربى نيز چندى پيش برخورد با زنانى كه به صورت بدحجاب اقدام به رانندگى مى كنند را مورد تأكيد قرار داده و گفته بود در اين رابطه عكس گواهينامه با حالت رانندگى مطابقت داده مى شود و اگر نوع پوشش همانند عكس گواهينامه نباشد با فرد برخورد مناسب انجام مى شود. به گفته «شهنام رضايى» افراد بدحجاب پس از دستگيرى به يگان هاى نيروى انتظامى ارجاع داده شده و سپس به دادگاه مربوطه تحويل داده مى شوند.
آيت الله طباطبايى نژاد نماينده ولى فقيه در استان وامام جمعه اصفهان نيز گفته بود كه فرهنگ سازى ومقابله با بدحجابى بايد ابتدا از ادارات و ارگانها شروع شود. او كه پيشترآمار داده بود كه ۷۴ درصد دختران ايرانى باكره به خانه بخت نمى روند يادآور شده بود سازمانها و ارگانها ضمن كنترل كارمندان جهت رعايت شئونات اسلامى و مقابله با پوشش تنگ و كوتاه بايد در صورتيكه متوجه عدم رعايت آن توسط كارمند در خارج از اداره شوند آن را توبيخ كرده و بدينوسيله سطح جامعه را نيز كنترل كنند.

«روسرى» يا «توسرى»؟
حجاب خوب كدام است؟ حجاب بد كدام است؟ اين پرسشى است كه از ۲۷ سال پيش مطرح شده و هنوزهيچ كس پاسخ روشنى براى آن ندارد. اوايل انقلاب كه تعدادى از زنان براى آزادى پوشش جلوى نخست وزيرى تظاهرات مى كردند عده اى با شعار «يا روسرى يا توسرى» ظاهرا پوشياندن موها و بعداً به تن كردن مانتو را حجاب مى دانستند اما مسئولان هرجا توانسته اند نشان داده اند كه چادر و مقعنه را به عنوان «حجاب خوب» ترجيح مى دهند.
تا همين اواخر پوشيدن چادر در دانشگاه هاى آزاد الزامى بود، در مدارس حتى پوشيدن جوراب سفيد منع مى شد و رنگهاى مجاز براى مانتو به چند رنگ محدود بود. بر كسى نيز پوشيده نيست كه «چادرى» بودن اگر علنا و صريحا شرط استخدام در ادارات دولتى نيست، شانس متقاضى را بيشترمى كند. پوشش زنان از آنجا رنگ يك «معضل اجتماعى» به خود گرفت كه از طرفى مسئولان بر سر تعريف حجاب خوب و بد با هم به توافق نمى رسند و از سوى ديگر «حجاب خوب» خيلى وقتها در عمل غير قابل استفاده است. پوشيدن چادر و مقنعه در گرماى ۴۵ درجه همانقدر دشوار و بعضا ناممكن است كه براى انجام بعضى شغل ها دست و پاگير.

طرح «لباس ملى ايرانيان»
اما اين زنان و دختران «نيمه عريان» بايد چگونه پوشيده باشند و چه پوششى را بايد به عنوان «حجاب خوب» تبليغ يا اجبار كرد تا، بدحجابى وسيله اعتراض به نظام نشود؟ ظاهرا مسئولان نيز متوجه شده اند كه اجبار چادر و مقنعه به عنوان «حجاب خوب» ممكن نيست. و به همين دليل از سال گذشته بحثى در مجلس و بسيارى ديگر از نهادهاى حكومت پيرامون طراحى «لباس ملى ايرانيان» آغاز شده است.
پس از اشاره رهبر جمهورى اسلامى، درمورد ضرورت جلوگيرى از نابسامانيهاى فرهنگى و ساماندهى پوشش شهروندان: «براى ايجاد تنوع در لباس نبايد از مدلهاى غربى تقليد كرد بلكه مى توان با ارائه الگوهاى بومى و ايرانى و طراحى لباس ملى ايرانيان اين نياز را تامين كرد»، ابتدا گروه مشاوران جوان شهردار، در دوران شهردارى محمود احمدى نژاد و پيش از به برگزيده شدن وى به عنوان رياست جمهورى، خبر تدارك برگزارى جشنواره طراحى لباس ملى را اعلام كردند و سپس مركز پژوهش هاى مجلس نيز زمينه ارائه طرحى براى ساماندهى مد و لباس را آغاز كرد. اين طرحها كه به وسيله چند نهاد ديگر نيز پيگيرى شد و مديريت آن بر عهده «مهلا زمانى» صاحب امتياز «مجله مد لباس لوتوس» است هنوز به نتيجه مشخصى نرسيده است.
گرچه پوشش مسئله هر روز مردم است موضوع «حجاب» و «بد حجابى» هر از گاهى و به مناسبتى موضوع روز مى شود و بحثهاى داغى به همراه مى آورد كه با گذشت زمان دوباره فراموش شود. امسال نيز، چون هر سال، تابستان و فصل گرما بازار بحث «بدحجابى» را داغتر كرده است.