Nimrooz Newspaper

ترمينال پروازهاى خارجى فرودگاه مهرآباد، عصر روز سه شنبه ۱۵ فروردين. ميزبان عباس كيارستمى است. او در ميان هم وطنان خود كه براى استقبال از ميهمانانشان به فرودگاه آمده اند ابايى از شناخته شدن ندارد. بعيد است مردم عادى غير از بازيگران فيلم هاى عامه پسند و سريال هاى تلويزيونى، كارگردان ها را هم بشناسند. به ويژه اينكه آخرين بارى كه مردم ايران فيلمى از عباس كيارستمى را ديده اند، به ۵ سال پيش برمى گردد كه فيلمى از او درباره ايدز در آفريقا، نمايش محدودى در چند سينماى كوچك داشت. اما نكته جالب توجه شايد حضور كيارستمى نبود. او منتظر ورود بازيگر جديد فيلمش به ايران بود.
ژوليت بينوش بازيگر مطرح سينماى فرانسه و جهان، برنده جايزه اسكار، قرار است در تازه ترين ساخته كيارستمى بازى كند. به همين خاطر كيارستمى به همراه مترجم هميشگى اش توفان گركانى به فرودگاه مهرآباد رفته است.
از ازدحام خبرنگاران، از فلاش دوربين هاى عكاسان و حتى از تشريفات عادى استقبال از يك هنرمند طراز اول بين المللى در فرودگاه خبرى نيست. همه چيز كاملاً ساكت و بى سروصدا برگزار مى شود، مثل اينكه قرار بود كسى خبردار نشود، به طورى كه حضور ما نيز چيزى جز يك تصادف ناگهانى براى پوشش اين خبر داغ و دست اول معنى نمى دهد.
هواپيماى خطوط هوايى ايرفرانس ساعت ۳۰/۲۰ دقيقه به زمين مى نشيند. ژوليت بينوش به شكل ناخودآگاهى مسكوت بودن ماجرا را بيشتر رعايت كرده است. لباس اش آنقدر ساده و حجابش آنقدر معمولى است كه اگر در آن جمعيت، عاشقان پروپاقرص كيشلوفسكى هم حاضر بودند نمى توانستند تشخيص بدهند آن خانمى كه به فرانسه با عباس كيارستمى خوش وبش مى كند، بازيگر فيلم آبى است.
برخلاف حضور شان پن در انتخابات سال گذشته حضور ژوليت بينوش مانند يك سكانس سانسور شده از يك فيلم آغاز مى شود. كل استقبال كنندگان از او، كيارستمى و مترجمش، من و يك عكاس هستيم. حالا سئوال ها شروع مى شود.
چرا ژوليت بينوش، چرا كيارستمى و چرا آنقدر ساكت...
• • •
ژوليت بينوش بازيگر سرشناس فرانسوى برنده جايزه اسكار، براى حضور در آخرين پروژه سينمايى عباس كيارستمى به تهران رفته است. بينوش بازيگر فيلم شكلات (هالستروم) برخلاف بازيگران پرزرق و برق هاليوودى در حالى كه لباس ورزشى سرمه اى به تن داشت و طبق قوانين جمهورى اسلامى ايران، موهايش را با شال ساده اى پوشانده بود در فرودگاه مهرآباد با استقبال عباس كيارستمى روبه رو شد. كيارستمى كه تاكنون در تمامى آثارش به جز «گزارش» ، از هيچ بازيگر حرفه اى سينما استفاده نكرده، قرار است در تازه ترين پروژه سينمايى اش كه در مرحله پيش توليد قرار دارد از ژوليت بينوش بازيگر روشنفكر فرانسوى استفاده كند. عباس كيارستمى كه در آخرين لحظات ورود بينوش وارد فرودگاه شده درباره جزئيات نقش اين بازيگر در فيلم تازه اش ترجيح مى دهد كه فعلاً سكوت كند. اما به نظر مى رسد با توجه به حساسيت هاى هميشگى اين كارگردان مطرح ايران در زمينه بازيگرى، نتيجه كار در كارنامه ژوليت بينوش كاملاً متفاوت باشد. از سوى ديگر حضور بازيگرى با سابقه حرفه اى بينوش كه جزو هنرپيشگان طراز اول جهان است در سينماى كيارستمى نيز مى تواند علاقه مندان آثار اين فيلمساز را مثل هميشه با تجربه جديدى روبه رو كند. لوكيشن فيلم تازه عباس كيارستمى كه فيلمبردارش محمود كلارى است در اطراف اصفهان روى ميدهد و بينوش به همراه كيارستمى راهى اصفهان شد تا از محل فيلمبردارى بازديد كند.
در حالى كه پيش از اين از حضور ايزابل آجانى ديگر بازيگر مطرح فرانسوى براى بازى در فيلم كيارستمى نام برده مى شد حضور ژوليت بينوش كه براى علاقه مندان سينماى جهان در ايران چهره اى آشنا و مطرح تر بود آنها را شوكه كرد.
بينوش ۴۱ساله فرزند مادرى نويسنده و پدرى بازيگر است كه علاوه بر سينما در تئاتر نيز سابقه طولانى دارد و هرگز صحنه تئاتر را به خاطر حضور در پروژه هاى سينمايى براى هميشه ترك نكرده است. او درحالى كه ۲۰ساله بود با بازى در فيلم زندگى خانوادگى (دوييون) وارد سينما شد و يك سال بعد در سه فيلم از سه كارگردان مطرح سينماى فرانسه يعنى «قرار ملاقات» (تشينه)، زنان (لانو) و سلام مريم (ژان لوك گدار) بازى كرد. اما اثرى كه او را به شهرت جهانى رساند فيلم «سبكى غيرقابل تحمل هستى» ساخته فيليپ كافمن بود كه براساس اقتباسى از رمان مشهور ميلان كوندرا ساخته شد.
او با بازى در اين فيلم كه پيچيدگى هاى غريبى داشت تحسين يك صداى منتقدان را برانگيخت. و بعد از آن با بازى در فيلم «عشاق پون نوف» ساخته همسر اولش (كاراكس) نشان داد كه درخشش در فيلم كافمن اتفاقى نبوده است.
ژوليت بينوش محبوبيتش را با بازى در فيلم خسارت (مال) در نزد منتقدان سينمايى دوچندان كرد. او در اين فيلم تصوير تمام عيار معصوميت زنانه اش را با بازى در نقش يك زن افسونگر شكست و البته اين شكست در زندگى خصوصى اش هم رخ داد و به رابطه پنج ساله اش با (كاراكس) پايان داد. بينوش در گفت وگويى علت حضور در آن فيلم را توصيف منتقدان درباره خودش مى داند و مى گويد: دوست داشتم از تصوير معصومى كه حول من شكل گرفته بود خارج مى شدم.
اين بازيگر باهوش و روشنفكر با رد پيشنهاد استيون اسپيلبرگ براى بازى در فيلم «پارك ژوراسيك» (۱۹۹۳) به كريشتف كيشلوفسكى پيوست تا با بازى در شاه نقش زندگى حرفه اى اش در فيلم «آبى» وجه ديگرى از بازيگرى اش رانشان دهد. او در اين فيلم نقش زنى مستاصل كه يك فاجعه را پشت سر گذاشته آنقدر طبيعى ايفا كرد كه داوران جشنواره ونيز مجاب شدند تا شير طلايى بهترين بازيگر نقش اول را به او اهدا كنند. بيشترين معروفيت ژوليت بينوش در ايران هم به خاطر بازى در همين فيلم است.
اما ملاحت و استعداد استثنايى ژوليت بينوش دست به دست هم دادند تا دو سال بعد در نقش يك پرستار در فيلم اسكارى «بيمار انگليسى» با چندان قدرتى ظاهر شود كه جايزه اسكار بهترين بازيگر نقش دوم زن را از آن خود كند.
او در گفت وگويى عنوان مى كند كه نقش برايش آنقدر ارزش دارد كه مثلاً براى بازى در بيمار انگليسى مدتى را در شرايط آب و هوايى خشك سپرى كرده و يا براى بازى در فيلم «آليس و مارتن» نواختن ويولن را آموخته است. او چند روزى را هم مهمان نويسنده رمان «شكلات» شده تا نقشى كه ايفا مى كند با آنچه خالقش در نظر داشته تفاوتى نداشته باشد. او يك سال بعد از بازى در «بيمار انگليسى» به رابطه سه ساله اش با «اوليويه مارتينس» بازيگر پايان داد و با «بنوا ماژيمل» بازيگر فرانسوى ازدواج كرد كه دخترى هم از او دارد. در سال ۲۰۰۰ نمايش فيلم شكلات با بازى بينوش و جانى دپ بار ديگر نگاه ها را به سوى او و سبك بازيگرى اش كه رابطه اى دوطرفه با نقش برقرار مى كند جلب و او را نامزد دريافت جايزه اسكار كرد. حالا ژوليت بينوش در اوج شهرت و محبوبيت به ايران آمده تا در تازه ترين پروژه سينمايى يك كارگردان مطرح ايرانى كه در كشور او محبوبيت ويژه اى دارد بازى كند. شايد ۹ سال پيش (۱۹۹۷) كه بينوش جايزه جهانى فدريكو فلينى (يونسكو) را به خاطر ساخت فيلم «طعم گيلاس» به عباس كيارستمى مى سپرد هيچ كس تصور نمى كرد كه چند سال بعد در ايران قرار است اين بازيگر روبه روى دوربين او ايفاى نقش كند.