با پيگيرى نويسنده روى خط آلمان مشخص شد ادارات امورخارجيان شهر ها طبق دستور محرمانه اى كه اوائل سال جارى به آنها ابلاغ شده، كارمندان خود را در معيت پناهجويانى كه اقامت تحملى دارند به كنسولگريهاى كشورهاى پناهجويان ميفرستد تا كارمندان مزبور هنگام مصاحبه فرد پناهجو با كنسول مسئول حضور داشته باشند و جريان را به اداره امور خارجيان گزارش دهند.
كارمندان ادارات امور خارجيان كه مأمور همراهى پناهجويان ميشوند، زبان كشور پناهجو را ميدانند اين نكته در مورد ايران نيز صدق ميكند. بنا بر اين فردى كه با كارمند سفارت ايران به زبان فارسى تكلم ميكند، بايد بداند كه همراه آلمانى وى نيز فارسى ميداند. اين عمل بيشتر بخاطر دقت در گفتگوهاى فرد پناهجو با نماينده كشورش براى نتيجه گيريهاى بعدى است.

گردش كار از اين قرار است:
اداره امور خارجيان از فردى كه اقامت تحملى دارد ميخواهد براى روشن شدن مشكل گذرنامه اش با يك و يا دو نماينده اين اداره به كنسولگرى كشورش مراجعه و درخواست صدور گذرنامه كند. ترانسپورت اين افراد و خانواده شان با اتوموبيل هاى اداره امور شهر (Ordnungsamt) صورت ميپذيرد كه بى شباهت به اتوموبيل هاى نقل مكان زندانيان، با پنجره هاى آهن كشى شده، نيست. از اين رو پناهجويان ايرانى با اقامت تحملى نبايد از ديدن اين وسايط نقليه وحشت كنند. چون دولت آلمان با ايران قرارداد بازگشت پناهجويان بدون گذرنامه ندارد، بيشتر اين گروه از ايرانيان شامل اين دستورالعمل ميشوند. فرد ديگرى نيز از فرماندارى ايالت كه مسئول تهيه گذرنامه براى خارجيان است، شخصاً با در دست داشتن پرونده كامل پناهجو در تاريخ تعيين شده به نمايندگى جمهورى اسلامى ميرود تا در مصاحبه حضور داشته باشد. اين همان فردى است كه فارسى ميداند. معمولأ اين پناهجويان از طرق غير قانونى از ايران خارج و به آلمان وارد شده اند.

مصاحبه در كنسولگرى:
اين گفت و شنود طبق سند موجود در دفتر نشريه بدين ترتيب تحقق مييابد.
كنسول و يا نماينده جمهورى اسلامى اولين سئوالش چگونگى خروج از ايران و نام مرز خروج است. سپس به شغل ميپردازد و اطلاعات دقيق ميخواهد.
مصاحبه گر ادامه ميدهد. چرا از ايران خارج شديد؟
معمولاً بيشتر جوابها با عدم تأمين جانى در ايران شروع و خاتمه مى يابد. مثلاً يكى از پناهجويان در پاسخ به اين سئوال كه موقعيت كشور خوب و امكان بازگشت موجود است، گفته. سه بار در ايران بخاطر مسائل سياسى كه انتقاد از جمهورى اسلامى بود، زندانى شدم. پدرم هرچه سند منزل و مغازه داشت براى آزادى من گرو گذاشت، همه پولها و اسناد از بين رفتند، حالا ديگر پدرم سند و سرمايه ديگرى ندارد تا براى آزادى ام نزد دولت گرو گذارد. يكى ديگر از پناهجويان اظهار داشته كه در ايران ايمنى ندارد و با وجود مشكلات زندگى در آلمان ميخواهد در اين كشور بماند زيرا حداقل جانش در خطر نيست.

گارانتى عدم ترك خاك
در مورد ديگرى با حضور نماينده دولت به كنسول جمهورى اسلامى گفته شد اگر دولت آلمان به ما گارانتى ميدهد بعد از ارائه گذرنامه ما را اخراج نكند، همين ساعت تقاضاى صدور گذرنامه خواهم كرد. طرح اين سئوال گرچه براى مأمور دولت آلمان ناخوشايند و جوابش مشكل بود، با وجود اين ارزش جواب را داشت. وى گفت: تصميم گيرنده در اين مورد اداره امور خارجيان است، اين اداره ضمانتى براى جلوگيرى از ترك خاك نميدهد زيرا كه اين افراد به طور غير قانونى وارد خاك آلمان شده اند و بايد خاك كشور را بر اساس ضوابط موجود ترك كنند.
بنابراين نمايندگيهاى جمهورى اسلامى نيز ميدانند، عدم صدور گذرنامه برابر است با عدم اجراى دستور ترك خاك.

اظهار مشكلات زنان در ايران
نكته ديگرى كه بيشتر پناهجويان به آن تكيه ميكنند و براى دولت آلمان بر اساس قوانين جديد از اهميت ويژه اى برخوردار است، مشكل زن در جامعه اسلامى ايران است. يكى از خانم ها هنگام مصاحبه گفته تا زمانى كه جمهورى اسلامى حكومت ميكند، پا داخل خاك ايران نخواهم گذاشت زيرا زن در آن حكومت ارزشى ندارد.
از جمله نكاتى كه در قوانين جديد اتحاديه اروپا از اهميتى خاص برخوردار است، رسيدگى به مشكل زنان در كشورهايى چون جمهورى اسلامى، افغانستان و آفريقا است. در اين كشور ها حقوق زنان محترم شمرده نميشود و زنان از حق برابرى حقوق با مردان برخوردار نيستند. حتى مسئله تجاوز به زنان و ازدواج اجبارى با آنها كه در كشورهايى چون تركيه سنت قديمى دارد، مورد توجه قرار ميگيرد.
در تمام مراحل ياد شده هم نماينده جمهورى اسلامى و هم نماينده دولت آلمان در كمال خونسردى به حرفهاى پناهجو توجه ميكنند.

ايران گذرنامه صادر نميكند
براى روشن شدن بيشتر اين ترفند جديد ادارات امور خارجيان ما با يكى از كارمندانى كه مأمور همراهى پناهجويان ايرانى در نمايندگيهاى جمهورى اسلامى است گفتگويى داشتيم كه در زير ميخوانيد.
اين كارمند كه حاضر نشد نامش را اعلام كنيم در پاسخ به سئوال ما پيرامون همكارى جمهورى اسلامى با نمايندگان دولت آلمان و ادارات امور خارجيان گفت. نمايندگان جمهورى اسلامى حاضر نيستند همكارى كرده و براى ايرانيانى كه غير قانونى در آلمان بسر ميبرند، گذرنامه صادر كنند. وى اضافه كرد ما كوشش ميكنيم راه بازگشت كسانى كه خود مايل هستند را آسان كنيم. وى در زمينه نقش خود براى اجراى دستور العمل دولت گفت. وظيفه من نوشتن گزارش و بررسى چگونگى برخورد نمايندگان كشورها با پناهجويان است. تاكنون براى ايرانيان گزارش كرده ام كه جانشان در ايران در خطر است. در مورد مجرمين اظهار داشت. مهم نوع جرم است در چنين مواقعى دولت ايران همكارى ميكند. مثلأ جرم تجاوز از جمله جرم هاى سنگين است. اما دولت آلمان قبل از اخراج اين افراد موقعيت كشورشان را دقيقأ در نظر مى گيرد و ما بهيچ وجه كسى را قبل از بررسى كامل به كشورش نمى فرستيم، اگر بدانيم وى با مشكل روبرو ميشود. وى اضافه كرد. نمايندگى هاى جمهورى اسلامى نيز تحقيق كرده و از ادارات سجل و احوال ايران در مورد مشخصات پناهجويان استعلام ميكنند. وى در همين زمينه گفت در واقع موقعيت و اسناد شناسنامه افراد بايد روشن شود زيرا كشورهاى عضو اتحاديه اروپا تصميم گرفته اند از ادامه اقامت غير قانونى بدون ارائه سند شناسايى اين افراد جلوگيرى كنند.

ضرورت تعليم زبان آلمانى براى خارجيان
مشكل خارجيان مقيم آلمان، چه آنهايى كه اقامت دارند و چه كسانى كه داراى اقامت تحملى هستند بعلت درگيريهاى اخير در مدارس بويژه مدارس شهر برلين كه زيربناى آن نوعى پرخاشگرى و توهين دانش آموزان به مسئولين مدارس بود، وارد مرحله جديد و حساسى شد. دولت عقيده دارد كه حتى اكثريت نسل سوم خارجيان مقيم آلمان موفق به ادغام و پذيرا شدن در جامعه اين كشور نشده اند. بيشتر جوانان و نوجوانانى كه از خانواده هاى خارجيان مقيم هستند قادر به فهميدن جملات زبان آلمانى نيستند و در نتيجه براى اولياء مدارس مشكل ايجاد ميكنند. دولت اين مشكل را جدى گرفته و در آينده نزديك با قاطعيت با آن مواجه خواهد شد.
نكته ديگرى كه اتحاديه اروپا در حال حاضر در زمينه اجراى سياست مهاجرت با آن مواجه شده، مشكل مسلمانانى مانند رحمان افغانى است كه بعد از ترك خاك آلمان در كشورش بعلت تغيير دين زندانى شد و حتى به پاى ميله دار رفت. وى سالها است مسيحى شده و در حال حاضر دولت ايتاليا به وى قول
پناهندگى داده زيرا احتمال ميرود بدليل اقامت تحملى از آلمان اخراج شده باشد
ولى دولت آلمان حاضر نيست جزئيات پرونده اخراج وى را براى وسايل ارتباط جمعى روشن كند.
دكتر ولفگانگ شويبله وزير كشور طى هفته گذشته اعلام كرد در آينده نزديك طرح آموزش زبان آلمانى براى خارجيان را به كابينه دولت ارائه ميدهد. وى گفت فرد و يا خانواده اى كه نمى تواند جامعه آلمان و فرهنگ اين كشور را بپذيرد و زبان آلمانى فراگيرد، اشتباهأ به آلمان آمده و بايد خاك اين كشور را ترك گويد. وى با اشاره به طرح حزب اتحاديه دموكرات مسيحى هاى ايالت بايرن گفت. در طرح اين ايالت آمده كه ترك خاك براى خارجيانى كه زبان آلمانى ندانند، حتى آنهايى كه اقامت دارند، اجبارى خواهد شد. وى ادامه داد اين طرح را با كمى تغيير در كل كشور بمورد اجراء ميگذاريم. وى به مشكل حاد مدارس و درصد بيكارى جوانان خانواده هاى خارجيان پرداخت و اضافه كرد: اين گروه از شهروندان بعلت كمبود در زبان آلمانى قادر به فراگرفتن دروس مدارس تخصصى كار نيستند. دكتر شويبله در زمينه ادغام خارجيان در جامعه آلمان گفت من به ۲۸ هزار مدرسه تخصصى كار ميانديشم. اكثر فرزندان خارجيان شاگردان اين نوع مدارس هستند و متأسفانه بعلت مشكل زبان آينده روشنى ندارند. بايد رفتار ما در آينده به گونه اى باشد تا اين مدارس نمودار چهره كشور آلمان شوند. ما از والدين خارجيان ميخواهيم در كلاسهاى زبان آلمانى دولت شركت كنند.

دين از دولت جدا است
وى اضافه كرد آنچه در شرع اسلام در باره مجازات اعدام ترك دين اسلام و پيوستن به دين ديگرى ذكر شده، قابل قبول نيست. مسلمانان بايد بپذيرند كه دين از حكومت و دولت جدا است. قوانين اتحاديه اروپا بر آزادى دين و عقيده تأكيد ميكند. ما از انجمن هاى اسلامى كه مايل به همكارى با دولت بويژه تدريس دين اسلام مدرن در مدارس كشور باشند، استقبال ميكنيم.
وزير كشور قبل از شروع تعطيلات تابستانى پارلمان (ماه جون) طرح خود را شامل پنج نكته اساسى به دولت براى بررسى در پارلمان ميدهد. وى قبل از ارائه اين طرح از سازمانهاى بزرگ كشور مانند اتحاديه ها، كليساها، دانشگاها و متخصصين امور تربيتى دعوت ميكند آنرا بررسى كرده و نظريات خود را در يك گردهم آيى زير عنوان شوراى ادغام اعلام كنند.

انتقاد احزاب مخالف
احزاب مخالف دولت مانند سبز ها و چپ هاى جديد به روش سختى كه وزارت كشور در نظر دارد در آينده براى خارجيان بكار گيرد، اتنقاد كرده و آن را نوعى تجاوز به حقوق خارجيان مقيم كشور قلمداد مى كنند. احزاب و گروههاى دانشمندان و تحصيلكرده هاى آلمان ميگويند دولت سالها است خارجيان و مشكل ادغام آنها را در جامعه فراموش كرده بود و عملى انجام نميداد، حال ميخواهد يك روزه اشتباهات گذشته را جبران كند، آنهم به زيان خارجيان مقيم كشور. مخالفين اخراج خارجيانى كه مايل به فراگرفتن زبان آلمانى نيستند و يا از نسل اول هستند و بعلت كبر سن شان امكان فراگيرى ندارند را بسيار خشن و غير قابل قبول براى يك جامعه مترقى مانند آلمان ذكر كرده اند.
خانم سوپريس وزير دادگسترى نيز از جمله مخالفين طرح وزير كشور است و طى يك مصاحبه مطبوعاتى اعلام كرد بسيارى از مواد اين طرح كه هنوز كاملاً روشن نشده، با مواد قانون اساسى كشور مطابقت ندارد و نميتوان آنرا به تائيد پارلمان كشور رسانيد.

موافقين طرح و دلايل اجراى آن
خانم بومر نماينده دولت در امور خارجيان از طرح وزير كشور دفاع كرد و گفت زبان آلمانى اولين قدم ادغام خارجيان در كشور است، چنانچه فردى نخواهد اين مسئله را بپذيرد، بايد به كشورش بازگردد.
اظهار نظر خانم بومر بدليل دوستى وى با خانم مركل صدراعظم قابل توجه و روشن گر اين نكته است كه امكان تصويب طرح ياد شده از سوى وزير كشور زياد است.
از سويى ديگر برنامه تلويزيون كانال يك (ARD) اطلاع داد ۸۱ در صد از مردم آلمان بر اساس آمار اين كانال مشكل اساسى خارجيان و عدم ادغام آنها را زبان آلمانى ميدانند. مردم بر اين عقيده اند، فردى كه ميخواهد در آلمان اقامت بگيرد و كار كند، بايد قبلأ در كشورش زبان آلمانى را بياموزد.
در هر حال در آينده نزديك شاهد گفت و شنود هاى داغى در محافل سياسى و اجتماعى پيرامون موقعيت خارجيان و ادغام آنها در آلمان، خواهيم بود.