وزارت خارجه آمريكا گزارش منتسب به كارشناسان سازمان ملل متحد در مورد كاربرد شكنجه در بازداشتگاه خليج گوانتانامو را به عنوان نتايج مبتنى بر شايعه مورد انتقاد قرار داده است.
روزنامه آمريكايى لس آنجلس تايمز گفته است كه پيش نويس گزارش كارشناسان سازمان ملل متحد در مورد شرايط بازداشتگاه گوانتانامو را به دست آورده كه در آن ضمن ابراز ترديد در مورد وضعيت اين بازداشتگاه از لحاظ موازين حقوقى آمده است كه نحوه رفتار با بازداشتيان در مواردى مى تواند با كنوانسيون منع شكنجه سازمان ملل مغايرت داشته باشد.
در گزارش روزنامه لس آنجلس تايمز اقداماتى مانند تغذيه اجبارى بازداشتيانى كه دست به اعتصاب غذا زده اند، كاربرد برخى روش هاى بازجوئى از آنان از جمله حبس انفرادى و قرار دادن زندانيان در معرض تغييرات شديد دما، صدا و نور شديد به عنوان مصاديق احتمالى شكنجه نام برده شده است.
در مقابل، سخنگوى وزارت خارجه آمريكا با اشاره به اينكه گزارشگران سازمان ملل دعوت ارتش ايالات متحده براى بازديد از بازداشتگاه را نپذيرفتند گفته است كه محتواى گزارش به جاى مشاهدات عينى به شايعات مبتنى است و نتايج آن را مورد انتقاد قرار داده است.
گزارشگران سازمان ملل كه مأمور بررسى وضعيت بازداشتگاه گوانتانامو شده بودند گفته اند به دليل اينكه مقامات بازداشتگاه با دسترسى آزادانه آنان به همه زندانيان موافقت نكرده بودند دعوت به بازديد از گوانتانامو را نپذيرفتند.
در مقابل، هيأت پنج نفره گزارشگران سازمان ملل، به رياست مانفرد نوواك، براساس مصاحبه با تعدادى از زندانيان آزاد شده از گوانتانامو، وكلاى مدافع و خانواده هاى زندانيان در خلال هجده ماه گذشته گزارش خود را تدوين كرد.
موقعيت حقوقى
در گزارش روزنامه لس آنجلس تايمز از قول هيأت تحقيق سازمان ملل آمده است كه موقعيت بازداشتگاه گوانتانامو از لحاظ حقوقى سئوال برانگيز است و به مقامات آمريكايى توصيه مى شود كه هرچه سريعتر اين محل را تعطيل كنند.
پايگاه نيروى دريايى آمريكا در خليج گوانتانامو، واقع در استان گوانتانامو در كوبا، تاسيس شده است و سابقه آن به پيروزى ايالات متحده در جنگ با اسپانيا در اواخر قرن نوزدهم و انعقاد قرارداد اجاره دايمى محوطه اى در اين منطقه براى ايجاد پايگاه دريايى در اوايل قرن بيستم باز مى گردد.
پس از انقلاب كوبا در سال ۱۹۵۹ و آغاز زمامدارى فيدل كاسترو در آن كشور، دولت كوبا از قبول چك اجاره بهاى اين پايگاه كه توسط دولت آمريكا ارسال مى شود خوددارى ورزيده و خواستار تخليه اين منطقه شده است اما براساس معاهده بين دو كشور، لغو قرارداد اجاره مستلزم توافق هر دو طرف است و ايالات متحده تا كنون از تحويل گوانتانامو خوددارى ورزيده است.
از سال ،۲۰۰۲ ارتش ايالات متحده گروهى از شهروندان غير آمريكايى را كه به اتهام ارتباط با تروريسم، به خصوص هوادارى و همكارى با رژيم سابق طالبان و شبكه القاعده در افغانستان و ساير نقاط بازداشت شده اند در اين پايگاه زندانى كرده است.
مقامات آمريكايى اين افراد را دشمنان مسلح غيرنظامى دانسته و در حاليكه از رفتار با آنان به عنوان اسير جنگى خوددارى ورزيده اند به عنوان شهروندان غير آمريكايى كه در خارج از خاك ايالات متحده زندانى هستند قوانين اين كشور را در مورد اين بازداشت شدگان مراعات نكرده اند.
اقدام دولت ايالات متحده در تاسيس و استفاده از اين بازداشتگاه با انتقادات گسترده سازمان هاى مدافع حقوق بشر و برخى از حقوقدانان مواجه بوده است.