ايران رسماً به آژانس بين المللى انرژى اتمى اطلاع داده است كه در حال محدود كردن بازرسى هاى مأموران اين آژانس از تاسيسات اتمى خود است. اين كشور همچنين تلويحا اشاره كرده است به تعليق فعاليت هاى حساس غنى سازى اورانيوم پايان مى دهد.
اقدام ايران در واكنش به تصميم به اين ترتيب همكارى ايران با آژانس بين المللى انرژى اتمى از اين پس تنها به تعهداتش در قبال پيمان منع گسترش سلاح هاى اتمى (ان پى تى) محدود خواهد شد.
جمهورى اسلامى ايران از سازمان بين المللى انرژى اتمى خواسته است تا نيمه ماه فوريه جارى برخى از تجهيزات زيرنظرگيرى را ازتاسيسات اتمى ايران برچيند و بازرسى از اين تاسيسات را پايان دهد. سازمان بين المللى انرژى اتمى اعلام كرد تهران اين درخواست را روزدوشنبه، يعنى دو روز پس از آن كه اين سازمان ارجاع پرونده ايران را به شوراى امنيت مورد تصويب قرارداد، مطرح ساخت. به دنبال رأى گيرى روزشنبه در سازمان بين المللى انرژى اتمى در مورد گزارش كار برنامه اتمى ايران به شوراى امنيت، تهران عهد كرد كه فعاليت هاى بحث انگيز مربوط به برنامه سوخت اتمى را ازسرگيرد.
گزارش شده كه دكتر خليلى پور، معاون سازمان انرژى اتمى ايران با ارسال نامه اى رسمى به آژانس نظارت اتمى سازمان ملل، از اين آژانس خواسته است برخى از دوربين هاى نظارتى خود را از تاسيسات ايران برچيند.
اين نامه حاكيست كه ايران شمار بازرسى هاى مأموران آژانس بين المللى انرژى اتمى از تاسيسات خود را به شدت كاهش خواهد داد و مانع انجام بازديدهاى سرزده از تاسيسات خود خواهد شد.
اين نامه همچنين مى گويد ايران اقداماتى را كه به طور داوطلبانه معلق كرده بود از سر خواهد گرفت كه به گفته ديپلمات ها اشاره اى به غنى سازى اورانيوم است.
انجام بازرسى هاى از پيش اعلام نشده و بى قيد و شرط از تاسيسات اتمى كشورها براساس پروتكل الحاقى پيمان منع گسترش سلاح هاى هسته اى كه جنبه داوطلبانه دارد صورت مى گيرد.
دولت ايران اين پروتكل را در پى فشارهاى بين المللى در ماه دسامبر سال ۲۰۰۳ امضا كرده بود. البته اين پروتكل هرگز به تصويب مجلس شوراى اسلامى نرسيد.
ايران همچنين در ماه نوامبر ۲۰۰۴ در پى تهديد بريتانيا، آلمان و فرانسه به ارجاع پرونده تهران به شوراى امنيت حاضر شده بود تا زمانى كه مذاكراتش با اين سه كشور ادامه دارد كليه فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را معلق نگاه دارد.
البته ايران در ماه اوت گذشته (۹ ماه پس از آغاز مذاكرات با اروپايى ها) پس از رد مجموعه مشوق هاى آنها، فرآورى اورانيوم براى توليد ماده اوليه غنى سازى را از سرگرفت كه مذاكرات با اروپا را به بن بست كشاند. در همين حال سناتور متنفذ آمريكايى، ريچارد لوگار، روز دوشنبه از شوراى امنيت خواست در صورت عدم تبعيت ايران از قطعنامه هاى سازمان ملل متحد، تحريم هاى قاطعانه اى را عليه تهران به مورد اجرا گذارد. اين سناتور جمهورى خواه تأكيد به عمل آورد كه واشنگتن از يك راه حل ديپلماتيك پشتيبانى مى كند، اما درعين حال هشدارداد عدم اقدام ايران در اين مورد، احتمال توسل به نيروى نظامى را به ميزان زيادى افزايش مى دهد. كوفى عنان دبيركل سازمان ملل متحد مى گويد هنوز هم فرصت براى ديپلماسى وجود دارد، زيرا گزارش سازمان بين المللى انرژى اتمى تا زودتر از پايان ماه فوريه در اختيار شوراى امنيت قرار نخواهد گرفت. در واشنگتن، رابرت جوزف معاون وزارت امور خارجه آمريكا در امور كنترل تسليحات روز دوشنبه به خبرنگاران اظهار داشت ايران از توانائى توليد سلاح هاى اتمى و توانائى حمل چنين سلاح هائى برخوردار است. تهران هرگونه كوشش براى توليد سلاح هاى اتمى را تكذيب مى كند.