با دستور آماده باش ستاد حوادث غيرمترقبه كشور، بيمارستان ها، جمعيت هلال احمر، سازمان دامپزشكى و دانشگاه علوم پزشكى و همچنين مرگ دسته جمعى هزاران پرنده مهاجر و وحشى درشمال كشور، وجود آنفلونزاى مرغى در ايران قطعى شد. معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى نيز با دستورممنوعيت خريد و فروش مرغ در استان گيلان، به پنهان كارى هاى مسوولان درمانى و بهداشتى كشور در چند ماه اخير مبنى برعدم وجود ويروس آنفلونزاى مرغى در كشور پايان داد.
مردم استان گيلان در روزهاى اخير شاهد مرگ بى سابقه هزاران پرنده مهاجر در تالاب انزلى و همچنين برخى از پرندگان خانگى درنقاط مختلف استان گيلان هستند. معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، كه دستورممنوعيت خريد وفروش مرغ در استان گيلان را صادر كرده، اين مسأله را از جمله اقدامات پيشگيرانه براى مقابله با شيوع آنفلوانزاى مرغى در كشورخوانده است.
دكتر كيوان اسدپور مديرعامل جمعيت هلال احمر استان گيلان هم با تأييد حالت آماده باش ستاد حوادث غير مترقبه كشور و مرگ هزاران پرنده مهاجر در نقاط مختلف استان گيلان، در اين باره مى گويد: «چند روزى است كه با مرگ دسته جمعى برخى از پرندگان مهاجر و وحشى، حالت فوق العاده در تالاب هاى انزلى و كياشهر بوجود آمده است و نيروهاى جمعيت هلال احمر استان با همكارى سازمان دامپزشكى و دانشگاه علوم پزشكى زير نظر ستاد حوادث غير مترقبه استان گيلان به مناطق آلوده اعزام شده و عمليات جستجو و معدوم كردن پرندگان را در دستور كار قرار داده اند.»
علائم آنفلوانزا
دكتر اسدپورضمن اشاره به برخى علايم آنفلونزاى مرغى در پرندگان معدوم شده، از تأييد يا تكذيب بيمارى آنفلونزاى مرغى امتناع كرد، و گفت: «البته تاكنون آزمايشات اين مسأله را كاملاً تأييد نكرده است.» پيش از اين البته با انتشار اخبارى مبنى بر مرگ كبوتران در برخى از محلات تهران، و مشاهده اين بيمارى در استانهاى كردستان، آذربايجان و مركزى، طرح آموزش مردمى و معدوم كردن همزمان پرندگان مرده، آغاز شده بود.
با اينكه چند ماه از شيوع ويروس H5N1 و بيمارى آنفلونزاى مرغى در نقاط مختلف جهان و قربانى گرفتن اين بيمارى در كشورهاى چين و تركيه مى گذرد، مسولان جمهورى اسلامى تا همين ديروز وجود اين بيمارى در كشور را همچنان تكذيب مى كردند.
پنهان كارى مسوولان بهداشتى درباره شيوع اين بيمارى حتى اعتراض برخى از نمايندگان مجلس شوراى اسلامى را نيز در پى داشت. فخرالدين حيدرى، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس در همين ارتباط هشدار داده بود: «وزارات بهداشت با اطلاع رسانى ناقص در مورد آنفلوانزاى مرغى، با جان مردم بازى نكند.»
دكتر سيد مويد علويان، معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى كه هم خبر مرگ دسته جمعى پرندگان مهاجر و خانگى را داده و هم دستور آماده باش بيمارستان هاى سراسر كشور و ممنوعيت خريد و فروش مرغ در استان گيلان را صادر كرده است، خود پيش از اين در تكذيب گفته هاى مقامات و رسانه هاى كشور تركيه مبنى بر وجود آنفلونزاى مرغى در ايران گفته بود: «اين ادعا نادرست و وزارت بهداشت ايران پس از شيوع اين بيمارى درتركيه، در حال انجام اطلاع رسانى به مردم در زمينه اين بيمارى است. اگر موردى از ابتلا به اين بيمارى در كشور مشاهده شود، ما نمى توانيم پنهان كارى كنيم زيرا با اين اقدام نمى توان شيوع آنفلوآنزاى پرندگان را كنترل كرد. البته نبايد با اطلاع رسانى بيش از اندازه نيز، حساسيت و نگرانى براى مردم ايران ايجاد» كنيم.
چندى پيش وزير كشاورزى و امور روستائى تركيه در اجلاس ويژه اى در آنكارا با حضور چندتن از وزرا و ۸۱ استاندار تركيه تأكيد كرده بود كه: «ويروس آنفلوآنزاى مرغى دربرخى از كشورهاى همسايه تركيه كه نظام هاى بسته اى دارند، شايع شده است ولى آنها وجود اين بيمارى را انكار مى كنند.»
اين حرف، تكذيب هاى پى در پى مسوولان بهداشتى و درمانى را در پى داشت، تا جايى كه حيدرى عضو كمسيون بهداشت مجلس شوراى اسلامى در اين باره گفت: «بدبختى ما دراطلاع رسانى اين است كه معمولا اطلاعات و آمار واقعى از سوى مسوولان به مردم داده نمى شود. درحاليكه درمورد شيوع بيمارى آنفلوانزاى مرغى نبايد رو دربايستى با مردم وجود داشته باشد و اگر موردى درجايى ديده شده است حتما بايد مردم درجريان قرار گيرند و با جان مردم بازى نشود.»
پنهان كارى و اپيدمى
طى چند روز اخير و پس از انتشار برخى اخبار نگران كننده درباره مرگ دسته جمعى پرندگان مهاجر و شيوع بيمارى آنفلونزاى مرغى در استان گيلان، نحوه اطلاع رسانى مسوولان بهداشتى و درمانى نيزتغيير كرده حالا تكذيب كم شده، ولى در عوض مسوولين از بى خبرى سخن مى گويند. دكتر گويا، رئيس مركز مديريت بيمارى هاى وزارت بهداشت و درمان ضمن اظهار بى اطلاعى از اين مسئله، گفت: «تاكنون هيچ اطلاعى از شيوع و يا احتمال وجود آنفلوانزاى مرغى به وزارت بهداشت نرسيده است و بايد خبر از سوى سازمان دامپزشكى دنبال شود.» دكتر حراجى، مسوول آنفلوانزاى پرندگان سازمان دامپزشكى استان گيلان نيز گفت: «من از شيوع آنفلوانزاى پرندگان خبرى ندارم و تاكنون خبرى در اين مورد در يافت نكرده ام. براساس تصميمات اتخاذ شده مسوول پاسخگويى و انتشار خبر مربوط به اين بيمارى، سازمان دامپزشكى است.»
در حالى كه مقامات بلند پايه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى از تأييد خبر وجود بيمارى آنفلونزاى مرغى خوددارى مى كنند، اظهارات مقامات محلى و دستور العمل هاى مسوولان بلندپايه، وجود ويروس خطرناك H5N1، در استان گيلان و نقاط ديگر كشور را كه در مسير حركت پرندگان مهاجر قرار دارند، تأييد مى كند. يكى از مقامات بهداشتى استان گيلان با تأييد گزارش مرگ هزاران پرنده مهاجراز تاريخ ۱۰ بهمن ماه، در اين باره مى گويد: «ما در حال حاضر مشغول جمع آورى، معدوم سازى، سوزاندن و دفن بهداشتى پرندگان هستيم و تا منطقه كاملاً پاكسازى نشود، به كار خود ادامه مى دهيم.»
از طرفى وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى نيز گفت: «وزارت بهداشت براى پيشگيرى از آنفلوانزاى پرندگان همكارى نزديكى با سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان دامپزشكى دارد و اكنون در مرزهاى غربى به شعاع ۱۰ كيلومتر هر پرنده اى كه ديده شود معدوم مى شود. اين كار جلوى ورود اين بيمارى را گرفته است و البته ممنوعيت ورود طيور از مرزهاى غربى چه به صورت زنده و چه ذبح شده همچنان برقرار است.»
و همه اين توصيه ها و پيشگيرى ها در حالى انجام مى شود كه بسيارى از مردم كشورهاى چين، تركيه، روسيه، اوكراين، عراق و حتى كويت چند ماه است به توصيه مسولان و مقامهاى بهداشتى و درمانى اين كشورها از مصرف گوشت مرغ و پرندگان پرهيز مى كنند.