در تازه ترين واكنش به انتشار چاپ مجموعه كاريكاتورهايى از پيامبر اسلام، در مصر، حسنى مبارك، رئيس جمهور اين كشور نيز در مورد اين كاريكاتورها موضع گيرى كرده است.
وى كه نظراتش توسط يكى از سخنگويان وزارت خارجه مصر در اندونزى انعكاس يافته، تأكيد كرده كه آزادى بيان نبايد بهانه اى براى بى احترامى به مذاهب قرار گيرد. مبارك هشدار داده كه در صورت ادامه اين وضع، تندروها از آن سوء استفاده خواهند كرد.
در پى چاپ اوليه اين كاريكاتورها در دانمارك، يك رشته تظاهرات در كشورهاى عربى به راه افتاده و روابط ديپلماتيك دانمارك با برخى كشورهاى مسلمان رو به تيرگى گذاشته است.
در همين حال روز پنج شنبه، مردان مسلح، دفتر محلى اتحاديه اروپا در غزه را محاصره كرده اند.
فلسطينى هاى مسلح خواستار پوزش كشورهاى دانمارك، نروژ و فرانسه شده اند. نروژ مى گويد دفتر نمايندگى خود را در ساحل غربى تعطيل كرده است.
سخنگوى وزارت خارجه نروژ به بى بى سى گفته كه اين دفتر تا اطلاع ثانوى تعطيل است اما هنوز تصميمى براى بيرون آوردن كاركنانش از محل گرفته نشده است.
بحران زمانى شدت گرفت كه روزنامه «فرانس سوآر» كاريكاتور تازه اى در صفحه اولش منتشر ساخت كه در آن خداى بودايى، يهودى، مسلمان و مسيحى روى ابرى در پروازند و خداى مسيحيان مى گويد: «شكايت نكن محمد، كاريكاتور همه ما را قبلا كشيده اند» .
روز پنجشنبه دبير تحريريه اين روزنامه فرانسوى به دليل «رنجاندن مسلمانان» از كار بركنار شده است.
ژاك لوفران در حالى از سوى صاحب روزنامه «فرانس سوآر» اخراج شده كه روزنامه اش با چاپ دوباره كاريكاتورها در ميانه جدال مسلمانان با روزنامه هاى اروپايى بر تنش ها افزوده بود.
آزادى بيان
در اقدامى غير منتظره، روزنامه ال شيهان، چاپ اردن، اولين روزنامه عربى است كه اين كاريكاتورها را چاپ كرده است. اين روزنامه چنين استدلال كرده كه مردم بايد بدانند به چه چيزى اعتراض مى كنند.
رسانه ها در آلمان، ايتاليا، هلند و اسپانيا روز چهارشنبه در حمايت از آزادى بيان به نشر مجدد كاريكاتورهاى دانماركى اقدام كرده بودند.
با اين حال، ريموند لاكا، فرانسوى مصرى تبار صاحب روزنامه «فرانس سوآر» در بيانيه اى كه براى خبرگزارى فرانسه ارسال كرده، مى گويد: «بعنوان نشانه اى قوى از احترام به باورهاى قلبى و اعتقادات شخصى انسان ها، تصميم گرفتم ژاك لوفران، دبير تحريريه روزنامه را اخراج كنم» .
«ما از جامعه مسلمانان و همه كسانى كه از انتشار اين كاريكاتورها شوكه شده اند پوزش مى خواهيم.»
خبرنگاران اين روزنامه پنج شنبه با انتشار تصوير و سرمقاله اى در صفحه اول «فرانس سوآر» مبنى بر دفاع سرسختانه از حق آزادى بيان، از تصميم دبير تحريريه خود حمايت كرده اند.
در اين سرمقاله آمده كه آزادى اديان به افراد حق مى دهد تا فريضه دينى شان را بجا آورند يا نياورند، اما اين آزادى نبايد به اين تعبير شود كه قوانين يك دين خاص به كل جامعه تحميل شود.
ارو ماريتون يكى از نمايندگان مجلس فرانسه اخراج دبير تحريريه روزنامه «فرانس سوآر» را «در تضاد كامل با سنت آزادى مطبوعات» تعبير كرده است.
وى به بى بى سى گفته است لوفران با انتشار اين كاريكاتورها حداقل به مردم اين امكان را داده تا آنچه در موردش بحث مى شود را ببينند.
در سنت اسلام به تصوير كشيدن چهره پيامبر اسلام حرام است اما گروه هاى مدافع آزادى بيان از چاپ اين تصاوير حمايت كرده اند.
واكنش جهان اسلام
عربستان سعودى سفير خود را از دانمارك فراخوانده و ليبى نيز از بستن سفارتخانه اش در كپنهاگ خبر داده است. همچنين در كشورهاى عربى، مردم با تحريم محصولات دانماركى فشار زيادى به اقتصاد اين كشور وارد كرده اند.
ايران نيز سفراى برخى كشورهاى اروپايى را احضار كرده و «ضرورت احترام به باورهاى دينى و ارزش هاى مذهبى جامعه يك و نيم ميلياردى مسلمانان» را به آنان گوشزد كرده است.
روز سه شنبه، دفتر روزنامه «يولاندز پستن» كه اولين بار اين كاريكاتورها را چاپ كرده بود به دليل تهديد به بمب گذارى تخليه شد.
اين روزنامه اوايل هفته با چاپ نامه اى خطاب به «شهروندان محترم جهان اسلام» خواسته بود تا «سوء تفاهم» هاى ايجاد شده در پى چاپ كاريكاتورهايى از حضرت محمد را برطرف سازد.
سردبير اين روزنامه نوشته بود: «به باور ما اين ۱۲ كاريكاتور معتدل بوده اند. انتظار نمى رفت آنها توهين آميز تلقى شوند. اين كاريكاتورها قوانين دانمارك را نيز نقض نكرده اند. اما بدون شك احساسات بسيارى از مسلمانان را جريحه دار كرده اند كه بابت آن پوزش مى خواهيم» .
نخست وزير دانمارك از اقدام اين روزنامه بشدت اظهار خشنودى كرده است. اما شخصاً از اداى پوزش خوددارى و از آزادى رسانه ها دفاع كرده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز نيز گفته كه عكس العمل دنياى عرب «حاكى از فقدان درك» آزادى مطبوعات بعنوان «ركن اساسى دمكراسى» است.