روزنامه هاى مختلف در گوشه و كنار اروپا براى نشان دادن همبستگى خود با روزنامه دانماركى «يولاندز پستن» كه به خاطر انتشار كاريكاتورهايى درباره پيامبر اسلام، شديدا مورد انتقاد گروه هائى از مسلمانان و برخى كشورهاى اسلامى قرار گرفته، به باز نشر كاريكاتورهاى پيامبر اسلام اقدام كرده اند.
بعضى از اين كاريكاتورها كه خشم مسلمانان جهان را بر انگيخته اند بوسيله روزنامه فرانسوى «فرانس سوآر» ، روزنامه آلمانى «دى ولت» ، «لا استامپا» ى ايتاليا و «ال پريوديكو» ى اسپانيا منتشر شده اند.
چاپ اين كاريكاتورها در روزنامه «يولاندز پستن» در ماه سپتامبر ۲۰۰۵ صورت گرفت و در همان زمان هم اعتراضات محدودى برانگيخت، اما آنچه باعث اعتراضات دامنه دار مسلمانان در روزهاى اخير به اين كاريكاتورها شده، چاپ مجدد آنها ابتدا در روزنامه سوئدى «سونسكا داگبلادت» و روزنامه نروژى «ماگازينت» و سپس ديگر روزنامه هاى اروپايى بوده است.
چاپ اين كاريكاتورها تظاهرات دنباله دارى را در كشورهاى عربى به همراه داشته و بر روابط ديپلماتيك دانمارك با برخى كشورهاى مسلمان تأثير گذاشته است.
در سنت اسلام به تصوير كشيدن چهره پيامبر اسلام حرام است اما گروه هاى مدافع آزادى بيان از چاپ اين تصاوير حمايت كرده اند.
سازمان گزارشگران بدون مرز مى گويد عكس العمل دنياى عرب «حاكى از فقدان درك» آزادى مطبوعات بعنوان «ركن اساسى دمكراسى» است.
«تحريك آميز»
روزنامه مهم «دى ولت» چاپ برلين در نخستين صفحه خود يكى از جنجالى ترين كاريكاتورها را چاپ كرده است.
اين روزنامه استدلال كرده كه در غرب حقى براى كفرگويى وجود دارد و سوال مى كند آيا اسلام توانسته از پس طنز و هجو برآيد يا خير.
«لا استامپا» در ايتاليا، «ال پريوديكو» در اسپانيا و روزنامه هلندى «وولكس كرانك» نيز تعدادى از كاريكاتورها را منتشر كرده اند، در حالى كه «فرانس سوآر» كل اين مجموعه كاريكاتورها را چاپ كرده است.
«فرانس سوآر» مى گويد مجموعه كامل اين كاريكاتورها را به اين دليل باز نشر كرده تا «نشان دهد در جامعه سكولار، تعصبات مذهبى» جايى ندارند.
در صفحه اول «فرانس سوآر» زير عنوان «بله، ما حق داريم كاريكاتور خدا را بكشيم» كاريكاتورى منتشر شده كه در آن خداى بودايى، يهودى، مسلمان و مسيحى روى ابرى در پروازند.
خداى مسيحيان در اين كاريكاتور مى گويد: «شكايت نكن محمد، كاريكاتور همه ما را قبلا كشيده اند» .
دولت فرانسه در واكنش به حركت روزنامه فرانسوى «فرانس سوآر» ، ضمن حمايت از آزادى مطبوعات تأكيد كرده كه باورها و مذاهب بايد محترم شمرده شوند.
رئيس شوراى مسلمانان فرانسه اقدام روزنامه «فرانس سوآر» را حركتى «تحريك آميز نسبت به ميليون ها مسلمانى كه در فرانسه زندگى مى كنند» توصيف كرده است.
در آلمان، معاون مركز مسلمانان گفته كه احساسات مسلمانان عميقا جريحه دار شده است. او مى گويد: «انتشار دوباره اين كاريكاتورها نه براى دفاع از آزادى بيان، بلكه از سر كينه ورزى به مسلمانان صورت گرفته است» .
واكنش ايران
در پى خشم فزاينده جهان اسلام نسبت به تصويرسازى هاى روزنامه دانماركى «يولاندز پستن» از پيامبر اسلام و چاپ مجدد اين تصاوير در روزنامه هاى اروپا، دولت ايران نيز سفيران برخى كشورهاى اروپايى را در تهران احضار و به آنان اعتراض كرده است.
منوچهر متكى وزير امورخارجه ايران ابتدا نامه هاى اعتراض آميزى در اين زمينه به همتايان دانماركى و نروژى اش نوشت و روز سه شنبه ۳۱ ژانويه (يازدهم بهمن) گلاوس يلونيلسن سفير دانمارك به وزارت امورخارجه احضار شد تا ابوالقاسم دلفى، معاون مديركل امور غرب اروپاى اين وزارتخانه خواستار عذرخواهى سردبير روزنامه «يولاندز پستن» و دولت دانمارك از مسلمانان جهان شود.
آن گونه كه وزارت امورخارجه ايران اعلام كرده، سفير دانمارك به دلفى گفته كه سردبير «يولاندز پستن» همان روز رسماً از همه مسلمانان جهان عذرخواهى كرده است.
روز چهارشنبه ۱ فوريه (دوازده بهمن) سفراى اتريش، سوئد و نروژ بصورت جداگانه به وزارت خارجه احضار شده و محمد رضا كارشناس، رئيس اداره اول اروپاى مركزى و شمالى اين وزارتخانه «ضرورت احترام به باور دينى و ارزش هاى مذهبى جامعه يك ونيم ميلياردى مسلمانان» را به آنان گوشزد كرده است.
ايران از سفير اتريش در تهران بعنوان رئيس دوره اى اتحاديه اروپا خواسته است تا «با انعكاس نارضايتى جوامع اسلامى به ساير اعضاى اتحاديه با استفاده از فرصت رياست خود بر اتحاديه اروپا از ادامه اين حركات كه تاثيرات جبران ناپذيرى در جهان اسلام و روابط كشورهاى اسلامى با اروپا خواهد داشت جلوگيرى نمايند» .
پيشتر عربستان سعودى سفير خود را از دانمارك فراخوانده و ليبى نيز از بستن سفارتخانه اش در كپنهاگ خبر داده بود.
تحريم
روز دوشنبه مردان مسلح، دفتر محلى اتحاديه اروپا در غزه را مورد حمله قرار داده و خواستار پوزش دانمارك و نروژ شدند.
مردم در كشورهاى عربى با تحريم محصولات دانماركى فشار زيادى به اقتصاد اين كشور وارد كرده اند.
شركت بزرگ لبنياتى «آرلا» مى گويد فروش محصولاتش در خاورميانه كاملاً متوقف شده است. اين شركت قصد دارد حدود صد نفر را به دليل افت فروش اخراج كند.
روز دوشنبه سردبير روزنامه «يولاندز پستن» با چاپ نامه اى خطاب به «شهروندان محترم جهان اسلام» خواسته است تا «سوء تفاهم» هاى ايجاد شده در پى چاپ كاريكاتورهايى از حضرت محمد را برطرف سازد.
وى در نامه اش به «طرفدارى شديد» اين روزنامه از دمكراسى و آزادى مذهب اشاره كرده و گفته: «لطفا به من اجازه دهيد اين سوء تفهامات را برطرف كنم» .
او افزوده است: «به باور ما اين ۱۲ كاريكاتور معتدل بوده اند. انتظار نمى رفت آنها توهين آميز تلقى شوند. اين كاريكاتورها قوانين دانمارك را نيز نقض نكرده اند. اما بدون شك احساسات بسيارى از مسلمانان را جريحه دار كرده اند كه بابت آن پوزش مى خواهيم» .
سردبير «يولاندز پستن» از آرزوى روزنامه متبوعش به زندگى همه اقليت هاى قومى در صلح و در كنار يكديگر نوشته و لزوم تحقق آن را احترام متقابل ذكر كرده است.