هنرمندان تأتر در تبعيد پيروزيهاى هنرى بيشترى داشتند تا هنرپيشه هاى سينمايى در تبعيد. در سالهاى گذشته با همه مشكلاتى كه هنرمندان تأتر گرفتارش بوده و هستند، كارهاى درخشانى از آنان به روى صحنه نمايش رفته است.
سال گذشته شاهد نمايش «كمپوت» با هنرنمايى سوسن فرخ نيا بوديم كه در شهرهاى آلمان و انگليس سبب بحث و گفتگوى جوامع هنرى در تبعيد شد.
فرهاد مجدآبادى، بازيگر، نويسنده، طراح و كارگردان؛ فارغ التحصيل دانشكده هنرهاى دراماتيك تهران در رشته كارگردانى سينما و تلويزيون؛ امسال، ما ايرانيان را با كار جديدى روبرو ميكند كه همه اجزاى مختلف نمايش بر صحنه را داراست. فرهاد مجدآبادى از سال ۱۳۴۵ فعاليت خود را در تأتر و تلويزيون آغاز كرده است و كارهاى ديدنى و ماندنى فراوان دارد. خاطره «كشتى كنار رودخانه راين» با همكارى بصير نصيبى هنوز فراموش نشده است.
«آواى قو از توى قوطى» نوشته و با كارگردانى فرهاد مجد آبادى كار جديدى است از او، كه براى اولين بار در ۱۴ ژانويه در شهر كلن آلمان به روى صحنه رفت.
نمايشنامه «آواى قو...» سرگشت زندگى تبعيديان ايرانى است كه در غربت در تلاش كسب معاش هستند؛ اما همچنين ميل دارند هويت خود را بعنوان مبارز سياسى از دست ندهند. مبارزى كه با همه مشكلات زندگى در پى اين است «سوپر استار» بشود، هرچند كه هنرى براى «سوپر استار» شدن ندارد. ديگرى در نقش يك مبارز متعهد هنوز گرفتار شعارهاى قبل از انقلاب است و گمان ميكند با بحث در «پالتاك» مى تواند نقشى در تحولات سياسى آينده ايران بازى كند. ايرانى ديگرى كه صاحب يك بقالى در تبعيد است، سياست را ميان زرشك و خيار شور جستجو ميكند در حالى كه هنر خواندن را خوب ميداند، نه هوس «سوپر استار» شدن دارد، نه از كسب معاش و گذران زندگى خفتى در خود احساس ميكند و نه شادابى و بى خيالى خود را از دست داده است. ميخواند، و چه خوب ميخواند. صداى خوبى دارد ولى افسوس كه در بازارچه زندگى گرفتار است.
«آواى قو...» نمايشنامه پر لذتى است از همسايگان ما در هر كجا كه ايرانيان زندگى ميكنند. تراژدى آرمانهاى بوقوع نپيوسته. خنده هاى زهرآگين شكست خوردگان. بحث ها و سرگشتگى پايان ناپذير سياست پيشگان.... در اين نمايشنامه همه چيز هست. همه اجزاى تئاتر ايرانى، بلكه زندگى واقعى ايرانى در آن جلوه ميگيرد. نمايشنامه اى است سرگرم كننده در عين حال بحث انگيز است. نمايش بودن و نبودن و آوازها و ترانه هاى لس آنجلسى تا سرودهاى انقلابى... ...
بازى هنرمندانه احمد نيك آذر، نويسنده، بازيگر و كارگردان در نقش «عبى» يا عبدالله با موهاى جوگندمى كه هوس «سوپر استار» شدن او را مجنون كرده است، تماشايى است. كمال حسينى، بازيگر و كارگردان، در نقش «نادر»، فعال سياسى كه توانايى هاى بيشترى دارد، كه هر چند بخوبى نمايان نمى شود، كار جالبى ارائه ميدهد و بازى دوست داشتنى عرضه ميكند. مهرداد هدايتى، خواننده و بازيگر، در نقش «حسن» بازى ماهرانه و استثنايى از خود نشان ميدهد و چنين گمان ميرود كه نقش بقال را براى او خلق كرده اند. نقش آفرينى استادانه مهرداد هدايتى، شادابى و سردرگمى تماشاچيان را بهمراه دارد.
«آواى قو...» كارى است ديدنى كه بى ترديد پس از چند اجراء بهتر وروان تر خواهد شد. در اين نمايشنامه جاى بانوان ايرانى خاليست و مستقيما در آن نقشى ندارند. هر چند كه مردان روى صحنه، بخيال خويش، براى آنها به كسب معاش مشغولند.... . «آواى قو» بزودى در شهرهاى فرانكفورت، برلين، لندن و پاريس بر روى صحنه ميرود. تماشاى آن براى همه ايرانيان، صرف نظر از جايگاه سياسى آنان، لذت بخش است.
نيمروز بازگشت دوباره فرهاد مجدآبادى و همكارانش را بروى صحنه تئاتر خوش آمد مى گويد.

آلبوم جديد شكيرا Oral Fixation جلد دوم كه دوماه پيش در آمريكا و هفته پيش در بريتانيا بيرون آمد با ترانه اى شكوه آميز How Do You Do شروع مى شود، در سرزنش اقتدارگرايان جهان.
خبرنگار روزنامه ساندى تايمز كه بعد از مصاحبه با شكيرا همراه او به نمايشگاه آثار نقاش نروژى ادوارد مونش مى رود در موزه رويال اكادمى لندن، نمى تواند از ابراز شگفتى نسبت به جذابيت داغ اين موطلائى كمرباريك ۲۸ ساله كه از سنش جوان تر مى نمايد، خوددارى كند. شكيرا، كه سال گذشته از سوى يونسكو، بازوى فرهنگى سازمان ملل به عنوان سفير حسن نيت برگزيده شد، در مصاحبه ها خودرا خجول معرفى مى كند.
شكيرا در ترانه «لباس دلقلك را مى سازد» مى گويد فريب ظاهر را نبايد خورد. Costume Makes the Clown
مطبوعات بريتانيا پر است از ستايش منتقدها و عكس هاى بزرگ و رنگى سكسى از هنرمند ۲۸ ساله موطلائى و كمرباريك كلمبيائى- لبنانى كه اين روزها اين جزيره سرد و نمناك دورافتاده كنج اروپا را با موسيقى و رقص خود روشن و آفتابى كرده است. از جمله در كنسرتى براى ۴۰۰ ميهمان دعوت شده است.
يك روزنامه جنجالى لندنى ضمن ستايش قركمر شكيرا يادآور مى شود كه ضريب هوشى يا IQ شكيرا ۱۴۰ است يعنى نزديك به نابغه. اما به قول منتقد باسابقه آمريكائى آقاى رابرت كريستگو Robert Christgau كه روز جمعه (امروز) نقد مفصلى در باره موسيقى و هنر خانم شكيرا در مجله هفتگى ويلج وويس Village Voice نيويورك منتشر كرد، موسيقى جهانى و غيرمتعارف شكيرا و صداى اوست كه او را جذاب مى كند.
خانم شكيرا با فروش ۲۵ ميليون آلبوم يك تنه در رونق كسب و كار موسيقى پاپ لاتين تنها رشته موسيقى كه فروش آن در سال ۲۰۰۵ افت نداشت، موثر بود.
خانم شكيرا، كه نام كاملش شكيرا ايزابل مبارك ريپول Shakira Isabel Mebarak Ripoll است در كلمبيا در خانواده يك جواهرفروش كاتوليك لبنانى به دنيا آمد و از ۱۴ سالگى روى صحنه است، و ۲۱ ساله بود كه برنامه بلندپروازانه خود را براى فتح كره زمين به مورد اجرا گذاشت، با يادگرفتن زبان انگليسى و طلائى رنگ زدن موها، و سرودن ترانه به انگليسى. در اين سن شكيرا در جهان لاتين ابرستاره بود و مسلط به اسپانيولى، پرتغالى، ايتاليائى و كمى هم عربى. حاصل يادگرفتن انگليسى و طلائى كردن موها، نخستين آلبوم انگليسى زبان شكيرا بود به نام رختشوئى Laundry Service كه از جمله ترانه Whenever آن دنيا را پر كرد و نزديك به ۱۰ ميليون نسخه فروخت.
اما به قول منتقد ويلج وويس، بلندپروازى تنها خصلت شكيرا نبود بلكه شكيرا موسيقى يگانه و متشخصى عرضه مى كند كه هرچند ريشه قوى در انواع سنت هاى موسيقى لاتين دارد، در ذات خود، موسيقى راك است از نوع راك عظيم استاديوم ها، به اضافه تركيبى از ضرباهنگ هاى مختلف موسيقى جهان، از ديسكو و هيپ هاپ گرفته تا موسيقى عربى. ترانه هاى موفق شكيرا نوعى شكست تراژيك در عشق را از زبان يك دختر مغرور تصوير مى كنند.
كريستگو مى نويسد شكيرا كه در آلبوم هاى لاتينى خود در جنوب آمريكا پاپ لاتينى را با موسيقى راك به زبان اسپانيولى مخلوط مى كند ولى در چهار آلبوم انگليسى زبانى كه منتشر كرده، سطح راك را بالاتر مى برد و در همه اينها از صداى عظيم خود بهره مى برد كه شخصيت خود را روى آن چاپ زده، صدائى كه از ته گلو در مى آيد، عظيم است و هم نرم است و هم محكم: هم لطيف است هم جسمانى، هم عاطفى است هم آشتى ناپذير... تركيبى است از تضادها، بى پروائى عاطفى به اضافه اتكا به نفس طعنه آميز.

اتومبيل آستون مارتينى كه شون كانرى در فيلمهاى محبوب جيمز باند Goldfinger و Thunderball رانده بود، در يك مزايده در شهر فونيكس آريزونا به قيمت بيش از يك و نيم ميليون دلار به صاحب موزه تنسى فروخته شد.
اين اتومبيل در سال ۱۹۷۰ توسط آنتونى بمفورد، يك مجموعه دار اروپايى به قيمت دو ميليون دلار خريدارى شده بود و ارزش آن به مرور كمتر و كمتر شده بود وبه حدود هفت هزار دلار رسيده بود.
آقاى لابزان فروشنده اين اتومبيل گفت: «براى اين مزايده خريداران و بينندگان زيادى به داخل سالن آمده بودند و تمامى ۱۵۰۰ صندلى اين سالن به فروش رفته بود و فقط جاى ايستادن بود، ما خوشحاليم كه هر دو طرف راضى هستند.»
مقدارى اشياى يادگارى هم همراه اين اتومبيل بود كه از جمله آنها نمره هاى خصوصى به نام ۰۰۷JB و JB007، ولى صندلى پرتاب كننده سرنشين عقب و شيشه ضد گلوله آن نيز فروخته شد.

شركت «اتم فيلمز» پيشگام عرضه ويدئو در اينترنت قصد دارد براى توليد محصولات ويديويى خود استوديوهاى ويژه فيلمسازى آن لاين راه اندازى كند.
در حالى كه اينترنت به يكى از مهمترين وسايل ارتباط جمعى بدل شده و تماشاى ويديو بصورت آن لاين بيش از پيش رواج مى يابد، شركت «اتم فيلمز» قصد دارد اولين استوديوهاى توليد محصولات ويديويى براى مخاطبان آن لاين را راه اندازى كند.
شركت «اتم فيلمز» در سايت خود تاكنون محصولات توليد شده توسط فيلمسازان مستقل را عرضه مى كرده و قصد دارد همچنان به جمع آورى اين فيلم ها ادامه دهد. اما با راه اندازى استوديوهاى فيلمسازى، اين شركت بر روى توليد محصولات ابتكارى كه اختصاصا براى عرضه در اينترنت توليد خواهند شد، سرمايه گذارى مى كند.
اين شركت، شش پروژه براى عرضه در فصل بهار ۲۰۰۶ در دست توليد دارد و توليد چند برنامه ديگر را براى سال اول اين استوديوها در نظر گرفته است. پروژه هاى فوق از يك مجموعه ويديويى «واقع نما» تا فيلم هاى كوتاه را شامل مى شوند.
صاحبان «اتم فيلمز» اميد دارند با اين كار به سرعت خود در طى مسيرى كه از سال ۱۹۹۹ در آن قدم گذاشته اند، شتاب بخشند. عرصه ويديوى آن لاين توجه رقباى «اتم فيلمز» از جمله ياهو و سى بى اس را نيز بخود جلب كرده است.
در روزهاى آغازين، چالش «اتم فيلمز» و شركت هاى مشابه، تلاش براى جذب تماشاگران با تصاويرى بدون كيفيت، از ويديو هاى عموماً غير حرفه اى بود كه با سرعت پائين اينترنت قابل دريافت بودند. با سقوط قيمت سهام شركت هاى اينترنتى، بسيارى از بلندپروازى ها براى توليد محصولات ويديويى اختصاصى براى اينترنت افول كردند.
دوران تازه
اما زمان اينك تغيير كرده است. كيفيت ويديو و رايانه ها به شكل قابل ملاحظه اى بهبود يافته است. مردم از طرق مختلف به اينترنت پرسرعت دسترسى يافته و به اينترنت بعنوان منبعى براى تفريح و سرگرمى روى آورده اند.
به نوشته مى وانگ، خبرنگار آسوشيتدپرس، بازگشايى استوديوهاى «اتم فيلمز» همزمان است به رويكرد بسيارى از شركت ها براى سرمايه گذارى و عرضه محصولات ويديويى براى دايره اى بزرگتر از مخاطبان كه به اينترنت پر سرعت دسترسى دارند.
ياهو، بزرگترين «دروازه اينترنتى» با بيش از ۳۰۰ ميليون مخاطب مدتها است براى عرضه محتواى ويديويى با ديگر رسانه ها همكارى مى كند. سال گذشته ياهو توانست همزمان با پخش تلويزيونى مجموعه «شوتايم» از طريق شبكه كابل، آن را بوسيله اينترنت به مخاطبان خود ارائه دهد.
شبكه هاى تلويزيونى نيز قدم هاى جدى ترى بسوى عرضه محصولات خود بر روى اينترنت برداشته و آنها را بر روى دستگاه هاى قابل حمل نظير تلفن هاى همراه ارائه كرده اند. شبكه تلويزيونى سى بى اس، نه تنها برنامه هايش را براى پخش اينترنتى مجددا تنظيم كرده بلكه به توليد مجموعه كوتاه تلويزيونى اختصاصى براى مشاهده توسط تلفن هاى همراه نيز پرداخته است.
در اين ميان «آى تيونز»، فروشگاه آن لاين شركت اپل، به اولين فروشنده قانونى محصولات ويديويى بدل شده است. اين فروشگاه موفق شده تنها در عرض سه ماه هشت ميليون ويديو بفروشد.
به گفته بنيانگذار و مديرعامل «اتم فيلمز» : «همه اين تحولات همراه با پنج ميليون كاربر ثبت نام كرده در» اتم فيلمز «و وجود تبليغات كافى براى سودآور كردن اين عرصه طى سه سال گذشته، نشان مى دهند كه زمان ورود به مرحله جديدى در زمينه ويديوى اينترنتى فرا رسيده است».
پروژه هاى «اتم فيلمز» براى استوديوهايش برنامه هائى كوتاه تر از پنج دقيقه را شامل خواهند شد.
به باور بنيانگذار «اتم فيلمز» مخاطبان سرگرمى هاى اينترنت پرسرعت با وسايل مختلف، ويديوهاى كوتاه مدت يا به گفته وى «ساندويچى» را ترجيح مى دهند.
نحوه توليد اين محصولات همچون فيلم هاى هاليوودى نخواهد بود و «اتم فيلمز» دست توليدكنندگان مستقل را از هر نظر باز خواهد گذاشت تا بتوانند محصولات ابتكارى خود را توليد كنند.
«اتم فيلمز» موفق شده است براى عرضه محصولات خود، بجز سايت خود، محل هاى ديگرى نيز نظير «آى تيونز» بيابد.