دولت ايران دسترسى به پايگاه خبرى بخش فارسى بى بى سى در شبكه اينترنت را براى كاربران داخل ايران مسدود كرده است.
هنگامى كه در ايران به آدرس اينترنتى فارسى بى بى سى مراجعه مى شود، اين پيغام روى صفحه رايانه ظاهر مى گردد: «مشترك گرامى، دسترسى به اين سايت امكان پذير نميباشد».
سايت فارسى كه در ماههاى اخير تعداد مراجعات به آن به نزديك سى ميليون در ماه رسيده بود، در ميان سايتهاى اينترنتى بى بى سى به زبانهاى خارجى از همه پرخواننده تر است اما در پى مسدود شدن اين سايت در داخل ايران، شمار خوانندگان آن در اين كشور كاهش يافته است.
نايجل چپمن رئيس سرويس جهانى بى بى سى اعلام كرده كه با مقامات ايران تماس گرفته خواهد شد تا درخواست بازگشايى اين سايت براى كاربران داخل ايران با آنان مطرح شود.
وى با ابراز نگرانى نسبت به بسته شدن اين سايت در ايران گفته است: «سايت فارسى بى بى سى از منابع اصلى اخبار براى ايرانيان بوده و از همه سايتهاى اينرنتى و روزنامه هاى فارسى زبان پرخواننده تر است، ما متأسفيم كه بسيارى از مردم ايران از اخبار و اطلاعاتى كه به شيوه اى مورد اطمينان و فارغ از هرگونه جانبدارى در اختيارشان نهاده مى شد محروم مى شوند، خيليها از داخل ايران با ما تماس گرفته و گفته اند كه به نظر آنها با مسدود شدن سايت فارسى بى بى سى در اين كشور، سطح تبادل اطلاعات و آراء به ميزان زيادى پايين خواهد آمد».
آقاى چپمن با اشاره به تعداد كاربران اينترنت در ايران كه تا هفت ميليون نفر برآورد مى شوند اطلاع رسانى اينترنتى را بخش مهمى از زندگى مردم ايران دانسته و به شمار بسيار بالاى وبلاگ نويسان ايرانى اشاره كرده كه از نظر او حاكى از اين است كه ايران از لحاظ استفاده از اين رسانه براى تبادل افكار و اطلاعات ميان كاربران اينترنت از كشورهاى سرآمد در جهان به شمار مى رود.
وى تأكيد كرده كه مردم ايران هيچگاه به اندازه شرايط كنونى به كسب اطلاع درباره آنچه در داخل و خارج از كشورشان مى گذرد شايق نبوده اند.
مسعود فاتح، معاون رسانه اى روابط عمومى وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات ايران طى گفتگويى با خبرگزارى كار ايران مسئوليت مسدود شدن سايت فارسى بى بى سى در اين كشور را به مرجعى موسوم به «كميته تعيين مصاديق فيلترينگ» نسبت داده است.
شوراى عالى انقلاب فرهنگى جمهورى اسلامى، اين كميته را كه متشكل از نمايندگان وزارتخانه هاى اطلاعات و ارشاد و سازمان صداوسيماست، مأمور شناسايى سايتهايى كرده كه محتوايشان از ديد رهبران ايران ناخوشايند است.
لازم به ذكر است كه وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات نماينده اى در اين كميته ندارد و تنها خواسته هاى اعضاى كميته را به شركتهاى فراهم آورنده خدمات اينترنتى (آى اس پى) ابلاغ مى كند.
شوراى عالى انقلاب فرهنگى كه رياست آن بر عهده رئيس جمهور ايران است، شركتهاى مذكور را مكلف كرده است كه از نشر «مطالب كفرآميز و مخالف موازين اسلامى، اهانت به دين اسلام و مقدسات آن، اشاعه و تبليغ گروهها و احزاب غيرقانونى» جلوگيرى كنند.
كميته تعيين مصاديق فيلترينگ عموماً در سايه حركت مى كند و هيچ دليل روشنى براى انسداد سايتها ارائه نمى دهد.
اين كميته همچنين به شبه نظاميان بسيج كه زير عنوان نيروهاى امر به معروف و نهى از منكر فعاليت مى كنند، دستور مى دهد با خدمات دهندگان متخلف برخورد كند.
از خرد به كلان
هرچند مشخص نيست اين كميته در چه تاريخى رأى به مسدود شدن سايت فارسى بى بى سى براى كاربران مقيم ايران داده، ولى بر اساس ايميلهاى ارسالى به بى بى سى، نخستين موارد محروم كردن خوانندگان از دسترسى به اين وب سايت در ايران در دوشنبه شانزدهم ژانويه (۲۶ دى) مشاهده شده است.
همچنين به نظر مى رسد مسدود سازى اين سايت ابتدا از شهرستانهاى كوچكتر ايران شروع شده و بعد شعاع جغرافيايى فيلترينگ در سراسر كشور گسترش يافته، به طورى كه از چهارشنبه هيجدهم ژانويه (۲۸ دى) برخى از خوانندگان در تهران اظهار كرده اند كه نمى توانند به وب سايت فارسى بى بى سى مراجعه كنند.
اولين تجربه
اين اولين بار است كه مقامات جمهورى اسلامى نشانى وب سايت فارسى بى بى سى را به نرم افزارهاى فيلترينگ خود مى سپارند.
در پنج سالى كه از حيات اين پايگاه خبرى مى گذرد، به دليل ناهوشمند بودن نرم افزارها، برخى از كليد واژه هاى فهرست سياه شركتهاى فراهم آورنده خدمات اينترنتى به صورت تصادفى بعضى از صفحات بى بى سى فارسى را در دام فيلتر مى انداختند.
در اين پنج سال، اين سؤال براى برخى از خوانندگان و نيز رسانه هاى ايرانى شكل گرفته بود كه چرا مقامات جمهورى اسلامى با وجود بستن بيش از صد روزنامه و صدها سايت اينترنتى، هيچوقت دسترسى به پايگاه خبرى بخش فارسى بى بى سى را مسدود نكرده اند.
به عنوان نمونه، در جريان پرسش و پاسخ خوانندگان ما با اندرس ايلوس، رئيس بخش فارسى به مناسبت شصت و پنجمين سالگرد تأسيس اين بخش، نورا از تهران پرسيده بود: «يه سؤالى مدتهاست ذهن منو به خودش مشغول كرده، اون هم اينه كه چرا جمهورى اسلامى سايت بى بى سى رو فيلتر نمى كنه؟»
آقاى ايلوس پاسخ داده بود: «من جواب اين سؤال را نمى دانم، ولى نظر شخصى ام اين است كه چرا بايد سايتى بى طرف، آموزنده، خبرى و مبتنى بر واقعيات فيلتر شود؟ اطلاعاتى كه بى طرفانه عرضه شده باشد، تهديدى براى هيچكس نيست و در واقع به نفع همگان نيز هست.»