بزرگترين مطالعه تا به امروز درباره تلفن هاى همراه نشان مى دهد كه استفاده از آنها خطر ابتلا به سرطان را دست كم در ده سال نخست افزايش نمى دهد.
برخى از مطالعات در گذشته به افزايش خطر ابتلا به غده عصبى آكوستيك تومورى سرطانى كه گوش را به مغز وصل مى كند- اشاره داشت درحالى كه ساير پژوهش ها چنين ارتباطى را رد مى كرد.
آخرين مطالعه در اين زمينه توسط «موسسه تحقيقات سرطان» بريتانيا با استفاده از داده هاى جمع آورى شده از پنج كشور اروپايى و بيش از چهار هزار نفر انجام شد.
با اين حال توصيه كارشناسان اين است كه مردم با حفظ جنبه احتياط، استفاده از تلفن همراه را محدود نگاه دارند.
درحال حاضر در سراسر جهان بيش از يك ميليارد نفر از تلفن همراه استفاده مى كنند.
پژوهشگران در مقاله اى در نشريه سرطان بريتانيا نوشتند كه بررسى مشكلات احتمالى استفاده از تلفن همراه براى مدتى بيش از ده سال، نيازمند مطالعات ديگر است.
تيم مستقل محققان به سرپرستى ويليام استوارت، كه از سوى دولت بريتانيا استخدام شده بودند، نتيجه گيرى كرد كه به نظر نمى رسد اين تلفن ها براى سلامتى ضرر داشته باشد.
با اين حال اين گروه گفت كه شواهدى وجود دارد داير بر اينكه تشعشعات تلفن هاى همراه به طور بالقوه توان دامن زدن به عوارض نامطلوب بهداشتى را دارد و بنابراين در استفاده از آنها بايد «رويكردى محتاطانه» را در پيش گرفت.
دولت بريتانيا در حال حاضر به كاربران توصيه مى كند تماس هاى تلفنى خود با تلفن همراه را كوتاه نگاه دارند.
به علاوه توصيه مى شود كه افراد زير ۱۶ سال بايد تنها در موارد ضرورى از تلفن همراه استفاده كنند چرا كه سر و دستگاه عصبى در اين سنين هنوز در حال رشد است.
آخرين داده ها از بريتانيا، دانمارك، فنلاند، نروژ و سوئد شامل ۶۷۸ نفر مبتلا به غده عصبى آكوستيك و ۳۵۵۳ نفر كه به اين نوع سرطان مبتلا نبودند مى شد.
در اين مطالعه ارتباطى ميان خطر ابتلا به اين نوع سرطان و شمار سال هاى استفاده از تلفن همراه، مجموع ساعات استفاده يا تعداد تماس هاى تلفنى كشف نشد.

يك ارزيابى تازه حاكى است كه برخى از ميمون هاى بزرگ جثه مانند شامپانزه، گوريل و اورانگوتان، ممكن است ظرف يك نسل انسانى از ميان بروند.
رشد جمعيت انسانى، قطع درختان، معدن كارى و بيمارى ممكن است ظرف مدت تنها پنج سال باعث نابودى نيمى از زيستگاه هاى اورانگوتان ها در بخش هائى از اندونزى شود.
در حال حاضر در مقابل هر ۲۰ هزار نفر يك شامپانزه در كره زمين وجود دارد.
اينها از جمله ارزيابى هاى «اطلس جهانى ميمون هاى بزرگ و حفاظت از آنها» است كه توسط آژانس هاى محيط زيست و تكثر زيستى سازمان ملل منتشر مى شود.
اين گزارش در تلاش براى ترسيم آينده اى كه در انتظار ميمون هاى بزرگ شامل گوريل ها، شامپانزه ها و بونوبوهاى آفريقا و اورانگوتان هاى جنوب شرقى آسياست، به يك ارزيابى جامع از داده هاى جمع آورى شده از منابع متعدد دست زده است.
دورنماى تيره
نتيجه گيرى كلى اين گزارش اين است كه دورنماى آينده اين حيوانات روشن نيست.
ليرا مايلز از «مركز جهانى نظارت بر حفاظت محيط زيست» در نزديكى كمبريج به بى بى سى گفت: «تمامى ميمون هاى بزرگ در فهرست موجودات در معرض خطر يا شديدا در معرض خطر جاى گرفته اند.»
وى افزود: «اصطلاح شديدا در معرض خطر براى موجوداتى به كار مى رود كه شمار آنها تاكنون به شدت كاهش يافته يا ظرف سه نسل ۸۰ درصد كاهش خواهد يافت.»
يكى از گونه هاى شديدا در معرض خطر، اورانگوتان سوماترايى است كه تنها ۷۳۰۰ عدد از آن در طبيعت باقى مانده است.
اكثر آنها در استان آچه در دماغه شمالى سوماترا زندگى مى كنند كه براى چندين دهه شاهد مناقشه مسلحانه ميان دولت اندونزى و شورشيان جدايى خواه بوده است و در سونامى ماه دسامبر متحمل خسارات جانى و مالى سنگينى شد.
در اواسط ماه اوت، پيمان صلحى كه ممكن است به اين مناقشه ۲۹ ساله پايان دهد امضا شد.
دكتر مايلز مى گويد: «تناقض آميز اينكه با بهتر شدن اوضاع براى جمعيت انسانى آچه، اوضاع حيات وحش بدتر مى شود.»
وى علت اين مسأله را تشديد فرآيند قطع درختان چه به طور رسمى و چه غيرقانونى مى داند.
او افزود: «پيش بينى ها نشان مى دهد كه ظرف مدت ۵۰ سال، ممكن است تنها ۲۵۰ اورانگوتان باقى مانده باشد كه براى بقاى يك جمعيت كافى نيست.»
گونه ديگر اورانگوتان موسوم به «بورنيو» وضعيت خيلى بهترى دارد و در حدود ۴۵۰۰۰ عدد از آنها باقى مانده است هرچند داده هاى جمع آورى شده براى اين گزارش حاكى است كه شمار آنها نسبت به اواسط قرن گذشته به يك دهم رسيده است.

كاهش سطح زيستگاه ها در آفريقا
گوريل كوهى جمهورى دموكراتيك كنگو، و گوريل ديگرى كه در مرز ميان نيجريه و كامرون زيست مى كند نيز به عنوان گونه هاى شديدا در معرض خطر فهرست بندى شده اند و شمار آنها به ترتيب ۷۰۰ و ۲۵۰ رقم زده مى شود.
از سوى ديگر بروز تب ايبولا تهديدى جدى براى گوريل و شامپانزه است.
علت ابتلاى ميمون هاى بزرگ به ايبولا روشن نيست، اما ممكن است به نابودى جنگل ارتباط داشته باشد. براساس يك نظريه، يكى از حيوانات ساكن حاشيه جنگل كه هنوز شناسايى نشده ويروس ايبولا را به ميمون ها منتقل مى كند و از آنجا كه با ادامه قطع درختان بر وسعت حاشيه جنگل ها افزوده مى شود، زمينه براى انتقال ايبولا به ميمون مساعدتر مى شود.
تيمى متشكل از پژوهشگران متخصص كه در ماه مه تشكيل شده بود اكنون طرح خود را براى نجات ميمون هاى بزرگ غرب مناطق حاره اى آفريقا از ايبولا منتشر كرده است.
اما بيمارى تنها چيزى نيست كه سلامت شامپانزه ها، اقوام نزديك آنها بونوبو و گوريل ها را تهديد مى كند.
شكار آنها توسط بوميان براى تهيه گوشت و نابودى زيستگاه در اثر برش جنگل ها نيز از ديگر تهديدهاى عمده است.
در دهه ۱۹۹۰ نواحى جنگلى در كليه كشورهاى آفريقايى كه سكونتگاه گوريل، شامپانزه و بونوبو است كاهش يافت.

نزديك به انسان
كوفى عنان، دبير كل سازمان ملل، در مقدمه اى بر اين گزارش با قوت به نفع نجات ميمون هاى بزرگ استدلال مى كند.
او مى نويسد: «ميمون هاى بزرگ خويشاوندان ما هستند. آنها هم مثل ما خودآگاه و صاحب فرهنگ، ابزار، سياست و طب هستند؛ آنها مى توانند زبان اشاره بياموزند و با مردم و يكديگر محاوره داشته باشند.»
كوفى عنان افزود: «اما متاسفانه ما با احترامى كه شايسته اش هستند با آنها رفتار نكرده ايم.»
نظر كوفى عنان داير بر خويشاوندى انسان و ميمون اين هفته با انتشار نقشه ژنتيكى ميمون تقويت شد. اين نقشه نشان مى دهد كه ۹۹ درصد ژن هاى انسان و شامپانزه مشترك است.
اما با توجه به ادامه تعدى انسان به زيستگاه اين حيوانات، كه اغلب تحت فشار فقر صورت مى گيرد، متوقف كردن روند افت جمعيت آنها آسان نخواهد بود.
«پروژه بقاى ميمون هاى بزرگ» (Grasp) كه در سال ۲۰۰۱ زير نظر سازمان ملل متحد معرفى شد در اين زمينه نقشى كليدى بازى خواهد كرد.
هدف اين پروژه ايجاد استراتژى هاى مناسب براى كليه مناطق آفريقا و آسياست كه هنوز ميزبان ميمون هاى بزرگ هستند.
نخستين نشست شوراى «گرسپ» در اين هفته در جمهورى دموكراتيك كنگو برگزار خواهد شد.

ده سال پيش يك مهندس نرم افزار فرانسوى ايرانى تبار كه ساكن كاليفرنيا در آمريكا بود، در اوقات فراغت كار روزمره اش سيستم نوينى را براى داد و ستد اينترنتى براه انداخت.
پى ير اميديار تنها ۲۸ سال داشت كه در خلال يك تعطيلى طولانى آخر هفته برنامه اوليه سيستمى را نوشت كه به حراجى eBay تبديل شد. اما هنگام راه اندازى آن سايت در چهارم سپتامبر ۱۹۹۵ چنين نامى بر آن نهاده نشد. بلكه با نام بى پيرايه تر «شبكه حراج» (Auction Web) شناخته مى شد.
روز افتتاحيه چندان موفقيت آميز نبود. در حقيقت اين سايت در ۲۴ ساعت اول حياتش هيچ بازديد كننده اى را جذب نكرد.
اما ظرف چند هفته دهها قطعه براى فروش در آن عرضه شد، از جمله انبارى در آيداهو و يك اتومبيل رولزرويس مدل ۱۹۳۷.
تا آخر سال ۱۹۹۵ چندين هزار حراج برگزار شد و بيش از صد هزار پيشنهاد قيمت از راه رسيد. اكنون eBay در ۳۴ كشور دنيا ۱۵۷ ميليون نفر كاربر دارد و انتظار مى رود امسال سود ساليانه آن به يك ميليارد دلار برسد.
چارلز آبرامز، مدير پژوهش در موسسه گارتنر مى گويد: «اين سايت يقينا فرزند خلف عصر رونق شركتهاى اينترنتى است.»

از افسانه تا واقعيت
درباره روزهاى آغازين فعاليت «شبكه حراج» كه در سال ۱۹۹۷ به eBay تغيير نام يافت، افسانه ها بافته شده است.
بنا به يك افسانه، اين سايت به آن دليل پديد آمد كه نامزد آقاى اميديار، پم وسلى، مى خواست با كسانى كه در سرگرمى وى در مورد مبادله بسته هاى شكلات شركت Pez سهيم هستند، در ارتباط باشد.
اين افسانه محصول مجريان روابط عمومى است ولى اين مسأله واقعيت دارد كه اولين جنس فروخته شده در اين سايت، جهت نماى ليزرى شكسته آقاى اميديار بود كه با وجود اين كه اساسا بى ارزش بود، ولى ۱۴ دلار فروخته شد.
بعد از اين شروع حقير، تحولات بزرگ يكى پس از ديگرى از راه رسيد:
اين سايت در فوريه ۱۹۹۶ براى اولين بار از كاربران درصدى از حراجها را مطالبه كرد و به كسب و كارى واقعى تبديل شد. همچنين يك سيستم بازخورد ارائه شد تا خريداران و فروشندگان بتوانند به يكديگر رتبه بدهند.
در ژوئن ۱۹۹۶ درآمد ماهيانه اين سايت به ده هزار دلار رسيد و باعث شد آقاى اميديار كارش را رها كند و تمام وقتش را صرف اين پروژه كند.
در سال ۱۹۹۷ اين سايت كه به تازگى eBay ناميده مى شد، يك ميليونمين حراج خود را براى فروش يك اسباب بازى ساخته شده بر اساس شخصيتى كارتونى برگزار كرد.
مگ وايتمن در سال ۱۹۹۸ به عنوان مدير اجرايى به اين شركت پيوست. چندى بعد در همان سال اين شركت با يك ميليون كاربر ثبت نام شده، سهامى عام شد.
در سال ۱۹۹۹ eBay در بريتانيا و آلمان سايت محلى داير كرد و توانست بر نقص فنى بزرگى كه اين سايت را براى ۲۲ ساعت تعطيل كرده بود، فايق آيد.
در سال ۲۰۰۱ اين شركت از Amazon به عنوان پر بيننده ترين سايت تجارت الكترونيكى سبقت گرفت و يك سال بعد سرويس Paypal را كه مخصوص پرداخت پول از طريق اينترنت است، خريد، اما در ژاپن با مانع بزرگى مواجه شد و بعد از واگذارى عرضه رقابت به ياهو از آن بازار خارج شد.

رقابت بى سابقه
جواهر فروشى Tiffany در آمريكا حتى سعى كرده است از eBay بخاطر فروش نسخه بدلى جواهراتش به دادگاه شكايت كند و خواستار غرامت يك ميليون دلارى براى هر قطعه بدلى شده است.
اين سايت به نوبه خود مى گويد كه قرار گرفتن چنين اقلامى در حراجش ممنوع است و اين حق را براى خود محفوظ مى داند كه آنها را بردارد.
اما چارلز آبرامز، از موسسه گارتنر عقيده دارد دستاورد eBay «توانبخشى به مصرف كنندگان و در وهله بعد كسب و كارهاست تا بتوانند در بازارى جهانى به شيوه هائى بى سابقه به رقابت بپردازند.»
وى گفته است: «اگر ۱۵ سال پيش مى خواستم يك پلاك كمياب خودرو را بفروشم، ناچار بودم به عتيقه فروشى محل بروم و خدا خدا كنم كه بخشى از ارزش آن را به من بدهند. آن موقع بازارى انبوه فرارويم باز نبود.»
اما آقاى آبرامز عقيده دارد ديدگاه غالب قديمى درباره eBay به عنوان پاتوقى براى افراد مايل به فروش اشياى كلكسيونى به سرعت منسوخ مى شود، هر چند كه اين شركت هنوز به روحيه اجتماع پرور خود مباهات مى كند.

فروش فله اى
اين تحليلگر گفته است كه امروزه ۶۰ درصد آگهى هاى اين سايت با ماشين نوشته مى شوند، يعنى شركتهاى كوچك با استفاده از تازه ترين فناورى اينترنت آگهى ها را خودكار بهنگام كرده و نقش بسزايى در رونق تجارت الكترونيكى ايفا مى كنند.
وى استدلال مى كند كه گام بعدى براى eBay اين است كه به بازارى براى كسب و كار شركتها تبديل شود و محملى را براى عرضه و خريد كلان كالا فراهم آورد.
ريچارد آمبروس، سخنگوى اين سايت تأييد مى كند كه شركتش مى خواهد به كاربران اين امكان را بدهد كه تا بتوانند فله اى معامله كنند.
وى به بى بى سى گفته است: «اگر مى خواهيد مثلا ۵۰ هزار كيسه يا ۲۵ هزار آجر را بفروشيد، مى توانيد اين كار را در سايت ما انجام دهيد، ولى تجربه جالبى نخواهد شد. ما در چند سال آينده، عمده فروشى را در اين سايت آسان تر خواهيم كرد.»

رمز رشد
آقاى آمبروس مى گويد كه با وجود موقعيت برتر eBay در بسيارى از كشورها، ما در آسيا تحت فشار زيادى از سوى ياهو قرار داريم. ما در چين نبرد شديدى با اين شركت داريم.
اوايل امسال eBay با گران كردن برخى از كارمزدهاى خود خشم كاربران را برانگيخت. آقاى آمبروس مى گويد كه هدف اين بود كه برخى از شيوه هاى محبوب برجسته نمايى آگهى هاى فروشندگان به دليل كاربرد مفرط بى ارزش نشود.
وى به بى بى سى گفته است: «شايد از بيرون به نظر آيد كه ما داريم زورگويى مى كنيم، اما در دراز مدت مى خواهيم مردم به مدد eBay رشد كنند و سودشان را به حداكثر برسانند. وقتى آنها رشد كنند، ما نيز رشد خواهيم كرد.»

ريه (شش) يا جگر سفيد اندامى است مخروطى شكل مجتمع از بافت اسفنجى كه به صورت يك جفت در قفسه سينه قرار دارد. ريه راست متشكل از۳ تكه و ريه چپ از ۲ تكه تشكيل شده است. هر ريه متصل به شاخه اى به نام نايچه است.
سرطان ريه نوعى بيمارى است كه در آن رشد بافت بدخيم در يك يا هر دو ريه ايجاد مى شود.
سرطان ريه شايعترين سرطان در هر دو جنس زن و مرد در سراسر جهان است و بيش از ۸۰% بيماران مبتلا به اين سرطان در فاصله ۵ سال از زمان تشخيص بيمارى جان خود را از دست مى دهند.
با توجه به سلولى كه دچار تراريختى و سرطان شده است اشكال مختلفى از سرطان ريه وجود دارد كه هر كدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. شايع ترين اشكال سرطان ريه عبارتند از:
۱- سرطان ريه با ياخته هاى كوچك- ياخته هاى سرطانى نوع كوچك در زير ميكروسكوپ به شكل جوى دو سر ديده مى شود و به آن سرطان جو شكل نيز گفته مى شود. روند رشد اين نوع سرطان ريه سريع است و در مدت زمان كوتاهى در اندامهاى ديگر پراكنده مى شود. حدود ۲۰% سرطانهاى ريه از اين نوع است.
۲- سرطان ريه با ياخته هاى غير كوچك: اين نوع سرطان ريه با توجه به نوع سلول موجود در بافت ريه كه دچار تراريختى و سرطان شده است تعريف مى شود. اشكال مختلفى از اين نوع سرطان وجود دارد كه هر كدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند و عبارتند از:
۱) سرطان بافت بشره اى- اين سرطان از شايع ترين انواع سرطان ريه است و شروع آن معمولاً از نايچه ها است و در مقايسه با ديگر اشكال سرطان ريه رشد آهسته ترى دارد و مدت ها طول مى كشد تا به اندامهاى ديگر سرايت كند.
۲) سرطان غدد مترشحه مخاط و مجارى لنفاوى (Adenocarcinoma)- اين نوع سرطان ريه معمولاً در زير بافت پوششى نايچه ها يا در مجارى لنفاوى كناره خارجى ريه رشد مى كند.
۳) سرطان ريه با ياخته هاى بزرگ- اين نوع سرطان اغلب در شاخه هاى كوچكتر نايچه ها ظهور مى كند.
از هر ۵ مورد سرطان ريه يكى از آنها از نوع ياخته هاى كوچك و بقيه از نوع غير كوچك است.
نوع نادرى از اشكال سرطان ريه نيز به نام مزو تليوما وجود دارد. اين نوع سرطان ريه موجب تراريختى بافت پوششى ريه مى شود و در افرادى تظاهر مى كند كه در تماس با آزبست (پنبه نسوز) بوده اند.

علائم هشدار دهنده سرطان ريه
*افزايش و يا شدت سرفه در فرد سيگارى
*سرفه همراه با خلط خونى
*تنگى نفس دراثر فعاليت
*خس خس سينه به صورت حاد
*درد مبهم و يا مشخص در قفسه سينه
*خشن شدن صدا يا تغيير آن به شكلى كه بهبود پيدا نكند
*عفونت هاى مكرر ريه و مجارى تنفسى
*كاهش وزن
*بى اشتهائى
*تورم در ناحيه گردن و صورت
*ضعف و خستگى مفرط
علاوه بر نشانه هاى فوق ممكن است عوارضى در بيمار ظاهر شود كه ارتباطى با سرطان ريه نداشته باشد و به سرايت سرطان به اندامهاى ديگر بدن مربوط باشد. در چنين مواردى بيمار از سردرد، احساس ضعف عمومى، سهولت شكستگى و آسيب پذيرى استخوانها، انواع خونريزى و لخته شدن غير عادى خون شكايت مى كند.
سرطان ريه در مراحل ابتدايى هيچ نشانه اى ندارد و بيماران اغلب زمانى به پزشك مراجعه مى كنند كه بيمارى در مراحل پيشرفته قرار دارد و در نتيجه آمار مرگ اين نوع سرطان رقم بالايى دارد.

سبب شناسى: سرطان زايى ريه
عامل مستعد و پيشتاز در تظاهر سرطان ريه مانند هر سرطان ديگرى به هم خوردن نظم تقسيم سلولى است. تحقيقات آمارى و بالينى روند بدخيمى بيمارى سرطان ريه را به اين عوامل ارتباط مى دهند:
اعتياد به دخانيات- خطر ابتلا به سرطان ريه با افزايش مقدار و مدت تماس با دود تنباكو رابطهً مستقيم دارد و هرچه سن شروع استعمال دخانيات پائين تر باشد عامل مستعد كننده و پيشتاز در ابتلاى به سرطان ريه افزايش پيدا مى كند.
آلاينده هاى موجود در هواى محيط زيست و محل كار- موادى چون آزبست (پنبه نسوز)، گاز رادون (گازى بى رنگ و بى بو كه از تجزيه طبيعى اورانيم در آب، خاك و مصالح ساختمانى قديمى توليد مى شود)، اورانيوم و نيكل عامل مستعد كننده و پيشتاز در ابتلاء به سرطان ريه هستند.
استنشاق دود سيگار در محيط براى افراد غير سيگارى
عوامل ژنتيكى- وجود سابقه سرطان ريه بين اعضاى نزديك خانواده احتمال ابتلا به اين سرطان را افزايش مى دهد.
عوامل ايمنولوژيك (ايمنى)- نارسايى مكانيسم ايمنى طبيعى بدن عاملى مستعد كننده در ايجاد سرطان ريه شناخته شده است.
سن- افراد بالاى ۶۰ سال بيشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان ريه هستند و بايد بيشتر مراقب علائم هشدار دهنده اين بيمارى باشند.
الگوهاى غربالگرى سرطان ريه
با توجه به وضيعت عمومى سلامت فرد، بررسى هاى تشخيص سرطان ريه ممكن است شامل:
۱- عكسبردارى از ريه ها با تابش اشعه X
۲- آزمايش خلط
۳- سى تى اسكن- در اين روش دستگاه سى تى اسكن با گرفتن تعدادى عكس توسط اشعه ايكس، تصويرى سه بعدى از بدن را نشان مى دهد و از اين طريق محل و اندازه دقيق ضايعه و پراكندگى تومور ريه به بخش هاى ديگر قفسه سينه يا اندام هاى دورتر مانند كبد مشخص مى شود.
۴- سى تى اسكن دورانى يا اسپايرال در اين روش يك دستگاه كامپيوترى سى تى اسكن با حركات دورانى به دور بدن بيمار در هر دور بيش از صد تصوير از بدن بيمار مى گيرد. در سى تى اسكن دورانى ضايعات كوچكى كه از طريق سى تى اسكن معمولى قابل رؤيت نيست، مشاهده مى شود.
۵- پرتونگارى با استفاده از تشديد ميدان مغناطيسى (MRI Scan)- اين آزمايش مشابه سى تى اسكن است با اين تفاوت كه به جاى تابش اشعه X از مغناطيس جهت عكسبردارى از اعضاى بدن استفاده مى شود. در اين آزمايش بيمار به مدت ۳۰ دقيقه به طور ساكن درون اتاقك اين دستگاه مى ماند و تصاوير مقطعى از بدن او تهيه مى شود.
۶- نمونه بردارى يا بيوپسى بررسى ميكروسكوپى از نمونه بافت تومور. اين آزمايش بسيار مهم است زيرا مطمئن ترين روش براى تشخيص سرطان ريه و نوع آن به حساب مى آيد. روشهاى متفاوت بيوپسى ريه عبارتند از:
نمونه بردارى با سوزن: در اين روش با تابش پرتوى اشعه ايكس، توده در صفحه تلويزيون ديده مى شود و پزشك با دقت با سوزن مقدارى از بافت ريه را با سرنگ كشيده و براى آزمايش بافت شناسى جدا مى كند.
نمونه بردارى با بروتكوسكپ يا برونكوسكپى: بروتكوسكپ لوله اى فلزى و توخالى است كه به يك لامپ مجهز شده و از طريق دهان يا بينى به داخل ناى فرو داده مى شود و مشاهده بصرى بافت ريه را امكان پذير مى كند سپس پزشك با دقت مقدارى از بافت و مايع درون ريه را از طريق اين لوله براى امتحان بافت شناسى جدا مى كند. قبل از انجام اين عمل به بيمار بيهوشى موضعى داده مى شود.
نمونه بردارى باز (جراحى). در نمونه بردارى باز، بيهوشى عمومى لازم است و مى تواند به روش معاينه توراسكپى يا مدياستينوسكپى انجام شود. جراحى به پزشك امكان معاينه درون قفسه سينه و غدد لنفاوى نزديك ريه را مى دهد وطى آن در پوست پائين گردن شكاف كوچكى داده مى شود و از اين طريق لوله اى به درون قفسه سينه فرستاده مى شود. انتهاى اين لوله متصل به نورافشان و بزرگنما است. جراح در اين مرحله سلولها و غدد لنفاوى كه دچار تراريختى شده اند مى تواند نمونه بردارى و مورد بررسى دقيقترى قرار دهد. از اين طريق مى توان اندامهاى واقع در منطقه بين ريه چپ و راست را ديد و براى تشخيص پراكنده شدن ياخته هاى سرطانى به غده هاى لنفاوى مجاور ريه استفاده كرد.
۷- توموگرافى با نشر پوزيترون يا پت اسكن در اين روش دستگاه اسكنر در اطراف بيمار مى چرخد و تصوير از طريق نشر پوزيترون بوسيله يك ماده راديواكتيو كه به بيمار تزريق شده و يا توسط او استنشاق مى شود، شكل ميگيرد، با اين روش مشاهده بصرى ريه درسه بعد امكان پذير مى شود.
۸- سونوگرافى در اين شيوه از امواج صوتى جهت بررسى ساختار توده در ريه استفاده مى شود.
۹- آزمايش تنفس در اين شيوه بيمار قبل از جراحى تحت آزمايشات تنفسى متفاوت قرار ميگيرد.
۱۰- آزمايش خون- تومورهاى سرطانى آنتى ژن و آنزيم هاى مشخصى را توليد مى كنند كه ممكن است از طريق آزمايش خون كشف شوند. اندازه گيرى آنتى ژن كارسينو امبريونيك
و آنزيم از آزمايش هاى غربالگر اين بيمارى است. افزايش ميزان سطح اين پروتئين ها مبين نشانه هاى سرطان و كاهش ميزان آنها در حين درمان نشانه مهار كردن رشد سرطانى سلول هاى بيمار است.
۱۱- اسكن استخوان تصويربردارى از استخوان به وسيله يك ماده راديواكتيو روشى بسيار ارزشمند است كه در تشخيص انتشار سرطان به استخوان، موثر بودن درمان سرطان و روند التيامى نواحى درگير در استخوان به كار مى رود.

الگوهاى درمانى سرطان ريه
الگوهاى درمانى بيمارى سرطان ريه بستگى به نوع سرطان، وضعيت بيمارى در شروع درمان، سن، سلامت عمومى و چگونگى واكنش بيمار به نوع درمان دارد. سرطان ريه معمولا به دليل غنى بودن سيستم خون رسانى و لنفاوى ريه به راحتى مى تواند به ديگر اندامهاى بدن سرايت كند.
با توجه به سن و وضعيت سلامت بيمار ممكن است الگوهاى درمانى زير بكار گرفته شود:
۱- جراحى- معمولا اگر ضايعه بدخيم منحصر به ريه باشد ممكن است بخش كوچك يا تكه كاملى از ريه (لوبكتومى)و يا تمام يك ريه (نومونكتومى) برداشته مى شود. عوارض جانبى جراحى، خونريزى و در نتيجه كم خونى، مشكلات تنفسى و خواب آلودگى است.
۲- شيمى درمانى- جهت از بين بردن ياخته هاى سرطانى پراكنده مورد استفاده قرار مى گيرد. شيمى درمانى جهت پيشگيرى از عود بيمارى و مواردى كه سرطان در بدن پخش شده تجويز مى شود. استفاده از داروهاى شيميايى منجر به انهدام سلولهاى سرطانى مى شود. عوارض جانبى شيمى درمانى عبارتند از: حالت تهوع و استفراغ، ريزش موى سر و ابرو، كاهش گلبولهاى سفيد خون، ضعف سيستم ايمنى و دفاعى بدن، عفونت، احساس درد، خشكى دهان و پوكى استخوان، كم خونى، و كاهش تعداد گلبولهاى قرمز خون كه ممكن است سبب خستگى، سرگيجه و احساس سرما در بيمار شود. اسهال و يبوست، و سفتى و خشكى مفاصل از ديگر عوارض جانبى شيمى درمانى است.
۳- راديوتراپى يا اشعه درمانى- جهت از بين بردن مستقيم ضايعه بدخيم ريه بكار گرفته مى شود. در اين روش از اشعه با انرژى زياد استفاده مى شود و اين اشعه با آسيب رساندن به سلولهاى زنده منجر به مرگ آنها مى شود. خستگى شديد، افسردگى، تهوع، استفراغ، بى اشتهايى و آسيب هاى عروقى و تنفسى از عوارض جانبى راديوتراپى است. همچنين راديوتراپى ممكن است باعث سركوب سيستم خونساز بدن و كاهش گلبولهاى سفيد و ضعف سيستم ايمنى بدن و نهايتا بروز عفونت شود.
۴- درمان فوتوديناميك استفاده از رنگ و نور است. در اين شيوه رنگ به داخل يك وريد تزريق و سپس در تمام بدن منتشر مى شود. بعد از چند روز، اين رنگ فقط در سلولهاى بدخيم باقى مى ماند. سپس نور قرمز رنگ ليزرى به سلول تابانده مى شود و رنگ درون سلول سرطانى اين نور را جذب مى كند. اين امر منجر به عكس العمل فوتوشيميايى كه مخرب سلول ها است مى شود.
۵- درمان بيولوژيكى يا ايمونولوژيك- كه مشتمل بر بازسازى، تحريك، هدايت و تقويت سيستم طبيعى دفاعى بدن بيمار است و با استفاده از آنتى بادى و هدايت سيستم دفاعى خود بيمار جهت مبارزه با سرطان صورت مى گيرد. استفاده از عواملى مانند اينترفرون سلولهايى كه فعاليت ضدتومورى مستقيم دارند، و آنتى بادى هاى مونوكلونال كه اثرات تداخل بقاء سلول را دارند، رشد سرطان را كاهش مى دهد.
۶-استنت، وسيله يا قالبى جهت ايجاد كانال تنفسى مصنوعى در بيمار مبتلا به سرطان ريه- اين روش در بيمارانى كه دچار اختلالات تنفسى هستند، بكار گرفته مى شود.
۷- سوزاندن ضايعه بدخيم با اشعه ليزر- در بعضى موارد ضايعه بدخيم سرطان ريه منجر به مسدود شدن حنجره مى شود. در چنين موردى پزشك با سوزاندن ضايعه بدخيم با اشعه ليزر راه عبور هوا را براى بيمار باز مى كند. اين روش به طور كامل نمى تواند منجر به ازبين بردن ضايعه بدخيم شود اما كمكى است جهت سهولت تنفس در بيمار.
سرطان ريه درمراحل ابتدايى هيچ نشانه اى ندارد و بيماران اغلب زمانى به پزشك مراجعه مى كنند كه بيمارى درمراحل پيشرفته قرار دارد. تدابير پيشگيرانه اى مانند دورى از آلاينده ها و عدم استعمال دخانيات و بررسى محيط خانه از نظر عدم وجود گاز رادون و آزبست بهترين روش محافظتى در برابر بيمارى مهلك سرطان ريه است.