Nimrooz
Vol. 17, No. 847, August 19, 2005
سال هفدهم - شماره ۸۴۷ - جمعه ۲۸ مرداد ۱۳۸۴
عدل مظفر در كتابخانه مجلس پيدا شد
طى اين سال ها اكثر محققانى كه به دنبال يافتن پلاك «عدل مظفر» بودند گمان مى بردند از بين رفته و يا در مكانى، نامعلوم نگهدارى مى شود.
مراسم يادبود سالگرد تسليم ژاپن
هيروشيما و تنها ساختمان برجاى مانده پس از بمباران اتمى
بمباران اتمى هيروشيما و ناكازاگى دولت ژاپن را وادار به قبول شرايط متفقين كرد
امضاى قرارداد تسليم ژاپن
قرارداد تسليم ژاپن روز ۲ سپتامبر سال ۱۹۴۵ امضا شد

عدل مظفر در كتابخانه مجلس پيدا شد
طى اين سال ها اكثر محققانى كه به دنبال يافتن پلاك «عدل مظفر» بودند گمان مى بردند از بين رفته و يا در مكانى، نامعلوم نگهدارى مى شود.
004401.jpg
«عدل مظفر» نشانى كه از آغاز كار مجلس بر سر در خانه ملت نقش بست، بيست و شش سال در اتاقى كنار مجلس مشروطه پنهان شده بود.
طى اين سال ها اكثر محققانى كه به دنبال يافتن اين پلاك بودند گمان مى بردند يا در حوادثى كه بر آن رخ داده از بين رفته است و يا در مكان ديگرى نگهدارى مى شود. در واقع كمتر كسى تصور مى كرد عدل مظفر از محدوده مجلس شوراى ملى خارج و توسط مسئولان كتابخانه مجلس حفظ و حراست شده است.
اين پلاك فلزى كه بر آن ماده تاريخ اعطاى مشروطه (عدل مظفر) نوشته شده است، پس از انتقال مجلس به ساختمان بهارستان (خانه سابق ميرزا حسين خان سپهسالار) ساخته شدو بر سر در اصلى مجلس در ميان دو شير قرار گرفت، در حال حاضر قديمى ترين يادگار عهد مشروطه است كه در موزه مجلس جاى مى گيرد.
در روزهاى نخست پيروزى انقلاب اسلامى اين پلاك را همراه دو شير از سر در مجلس پايين آورده و پشت مجلس رها شد. عبدالحسين حائرى نخستين رئيس كتابخانه پس از پيروزى انقلاب اسلامى درباره پيدا شدن اين پلاك گفت: «اوايل سال ۵۸ خبردار شديم مجسمه شيرها به همراه اين پلاك پشت ساختمان مجلس رها شده اند. عدل مظفر شكسته شده بود. من و همكارانم تكه هاى آن را جمع آورى كرديم و آن ها را به مخزن كتابخانه مجلس انتقال داديم.»
حائرى اين تكه ها را در مخزن كتابخانه نگهدارى كرد. سال گذشته مسئولان كتابخانه مجلس پس از طرح راه اندازى موزه مجلس تصميم گرفتند تا اين نشان را به عنوان يكى از يادگارهاى مشروطه مرمت كنند. اين طور بود كه تكه هاى آن را پس از ترميم در قابى كنار هم قرار دادند.
اين يادگار روزهاى تلخ و شيرين تاريخ ۹۹ ساله مجلس، سال ديگر در صدمين سالگرد صدور فرمان مشروطه در موزه مجلس به نمايش در مى آيد. ۹۹ سال پيش در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ قمرى، پس از يك دوره اعتراض گسترده مردم تهران، تبريز و ساير شهرهاى ايران براى دارالشورى و تدوين قانون اساسى مظفرالدين شاه، پنجمين پادشاه قاجاريه در كاخ صاحبقرانيه فرمان اعطاى مشروطه را امضا كرد. به دليل آن كه اين اتفاق در ۲۴ ذيقعده سال ۱۳۲۴ قمرى رخ داد، ماده تاريخ آن براساس حرف ابجد به «عدل مظفر» مشهور شد.
اين عبارت در اولين روز افتتاح مجلس در روز يك شنبه ۱۸ شعبان ،۱۳۲۴ مطابق با مهرماه ،۱۲۸۵ با حضور مظفرالدين شاه در عمارت سلطنتى، اتاق برليان كاخ گلستان و با شركت سفرا و نمايندگان كشورهاى مختلف در شعرى اعلام شد.
پس از تشكيل مجلس، ميرزا نصرالله خان نايينى، (مشيرالدوله) دستور داد تا عمارت بهارستان را براى مجلس آماده كنند، اما نمايندگان گروه هاى مختلف مردم با اختصاص آن عمارت براى برگزارى جلسات مجلس مخالفت كرد. به همين دليل تامدتى جلسه نمايندگان در مدرسه نظام، از بناهاى واقع در ارگ سلطنتى، تشكيل مى شد. در تاريخ ۲۷ شعبان ،۱۳۲۴ نمايندگان مجلس طى نامه اى از صدراعظم خواستند كه عمارت بهارستان را به طور موقت براى تشكيل جلسه هاى مجلس اختصاص دهند. سپس در ۲۳ شوال ،۱۳۲۴ لوحه سردر مجلس با عنوان دارالشوراى ملى ايران و عدل مظفر بر سر در عمارت بهارستان نصب شد. براساس اسناد موجود اين لوح فلزى را سيد عبدالرزاق از شهداى مشروطه همان كسى كه براى نخستين بار گراور سازى را به ايران آورد، با خط محمد رضا كلهر ساخت. عبدالرزاق در درگيرى هاى پس از پيروزى مشروطه بين احزاب اعتدال و دموكرات به همراه على محمد خان تربيت (خواهرزاده سيد حسن تقى زاده) ترور شدند. مهديقلى خان هدايت در «خاطرات و خطرات» مى نويسد: «پس از آغاز به كار مجلس و انتقال آن به بهارستان عدل مظفر تاريخ تاسيس مجلس است به خط كلهر با آب طلا بالاى درب مجلس نصب شد.»
اين پلاك در درگيرى هاى پس از مشروطه و جريان به توپ بستن مجلس آسيبى نديد و به تدريج مهمترين عامل مشخصه مجلس شناخته شد. در دوره پهلوى اول به دليل تضادى كه ميان سلطنت رضا شاه با دوره قاجاريه وجود داشت، عدل مظفر را از سر در مجلس به زير آوردند. اما در ۱۹ آبان ۱۳۲۰ به جاى نخست خود بازگشت، تا شاهد زنده حوادثى باشد كه تا سال ۱۳۵۷ بر مجلس رفت.

مراسم يادبود سالگرد تسليم ژاپن
هيروشيما و تنها ساختمان برجاى مانده پس از بمباران اتمى
بمباران اتمى هيروشيما و ناكازاگى دولت ژاپن را وادار به قبول شرايط متفقين كرد
امضاى قرارداد تسليم ژاپن
قرارداد تسليم ژاپن روز ۲ سپتامبر سال ۱۹۴۵ امضا شد
مراسم سالگرد تسليم ژاپن در جنگ دوم جهانى در اين كشور و تعدادى از كشورهاى منطقه شرق آسيا برگزار شده و نخست وزير ژاپن مجددا از مردم مناطق اشغالى در زمان جنگ پوزش خواسته است.
روز ۱۵ اوت شصتمين سالگرد صدور فرمان امپراتور ژاپن حاكى از پذيرش تسليم بدون قيد و شرط اين كشور در جنگ دوم جهانى است و علاوه بر ژاپن، مراسم يادبودى در كشورهاى چين، كره جنوبى و كره شمالى هم به همين منظور برگذار شده است.
در كره جنوبى، هيأتى از سوى دولت كره شمالى به رياست يكى از اعضاى رهبرى حزب كمونيست آن كشور در مراسم يادبود شركت داشت.
شركت نمايندگان كره شمالى در اين مراسم بى سابقه بود زيرا گرچه جنگ كره با اعلام آتش بس در سال ۱۹۵۳ عملا خاتمه يافت اما كره شمالى و كره جنوبى هنوز پيمان صلح امضا نكرده اند و رسماً همچنان در حالت جنگ با يكديگر به سر مى برند.
در ژاپن، جونيچيرو كوايزومى، نخست وزير، در بيانيه اى اعلام داشت كه ژاپن «با پيگيرى سياست استعمارگرى و تجاوز نظامى، باعث وارد كردن خسارات بزرگ و مسبب رنج و محنت بسيارى از ملت ها به خصوص در كشورهاى همسايه خود در شرق آسيا بود.»
در اين بيانيه آمده است كه «ما هرگز درس هاى هولناك جنگ را فراموش نمى كنيم و مصمم هستيم در راه پيشبرد صلح و رفاه در جهان گام برداريم.»
متن بيانيه نخست وزير ژاپن كمابيش مشابه اظهارات دولت ژاپن در سال ۱۹۹۵ و پنجاهمين سالگرد خاتمه جنگ بود كه در آن زمان با انتقاد برخى از كشورهاى منطقه مواجه شد كه ابراز تاسف و ندامت دولت ژاپن را كافى نمى دانستند.
همه نادم نيستند
مراسم اصلى يادبود خاتمه جنگ ژاپن با حضور آكى هيتو، امپراتور، و امپراتريس آن كشور در برابر بناى يادبود جنگ برگزار شد.
امپراتور ژاپن، كه پدرش، هيروهيتو، در ۱۵ اوت ۱۹۴۵ و در نخستين بيانات امپراتور از راديو خطاب به مردم اين كشور فرمان تسليم را صادر كرد، در سخنرانى خود گفت كه ژاپن اميدوار است هرگز وارد جنگ ديگرى نشورد و تلاش مى كند در راه گسترش صلح و رفاه جهانى گام بردارد.
در اين مراسم، اعضاى دولت ژاپن نيز در برابر امپراتور متعهد شدند كه براى گسترش صلح در جهان تلاش كنند.
در پايان جنگ دوم، دموكراسى نوع غربى در ژاپن برقرار شد و قانون اساسى اين كشور رسماً ورود ارتش دفاعى ژاپن در جنگ در خارج از مرزها را ممنوع اعلام داشته است.
با اينهمه، خبرنگار بى بى سى در توكيو، پايتخت ژاپن، مى گويد كه همه مردم ژاپن از برگزارى مراسم تسليم كشور خود خرسند نيستند و از جمله برخى از كسانى كه در ارتش آن كشور در زمان جنگ عضويت داشتند ابراز ندامت رسمى دولت خود را مناسب نمى دانند و ساير كشورهاى درگير در جنگ دوم را نيز مقصر مى دانند.
تعدادى از آنان قصد دارند از بناى يادبود قربانيان ژاپنى جنگ در معبد ياسوكنى ديدن كنند و مى گويند كه اين تنها مكانى است كه در آن مجبور نيستند خود را شرمسار نشان دهند.
ساخت اين معبد با انتقاد برخى كشورهاى اشغال شده توسط ژاپن در جنگ دوم، به خصوص چين، مواجه بوده است زيرا اجساد تعدادى از نظاميان ژاپنى، كه چين آنان را جنايتكار جنگى مى داند، در اين معبد مدفون است.
نخست وزير ژاپن گفته است در نظر ندارد از اين معبد ديدن كند اما تعدادى از مقامات ارشد دولتى در روزهاى اخير به زيارت اين مكان رفته اند.
پايان فاجعه بار
فرمان تسليم ژاپن در پى بمباران اتمى دو شهر هيروشيما و ناكازاكى توسط آمريكاييان در روزهاى ۶ و ۹ اوت سال ۱۹۴۵ صادر شد كه در جريان آن، هزاران تن از مردم اين دو شهر جان خود را از دست دادند و هزاران تن ديگر معلول شدند.
بمباران اتمى اين دو شهر پس از آن صورت گرفت كه در روز ۲۷ ژوئيه سال ،۱۹۴۵ دولت هاى متفقين، كه در ماه مه همان سال تسليم بدون قيد و شرط آلمان را پذيرفته بودند، خواستار اقدام مشابهى از سوى ژاپن شدند اما دولت اين كشور چنين درخواستى را قبول نكرد.
در جنگ دوم جهانى، ژاپن، در كنار آلمان و ايتاليا، رهبرى كشورهاى محور را در دست داشت كه با قواى متفقين، به رهبرى آمريكا، بريتانيا و روسيه در جنگ بودند.
از سال ۱۹۱۲ تا ۱۹۲۶ و زمان سلطنت تايشو- كه امپراتورى ضعيف توصيف مى شود- قدرت حكومتى كه از اواسط سده نوزدهم در دست امپراتور و نزديكان وى متمركز بود به تدريج به دست نظاميان افتاد و يك حكومت بنيادگرا با گرايش هاى تند مليگرايى زمام امور را در دست گرفت.
در خلال دهه ،۱۹۳۰ ارتش ژاپن عمليات برون مرزى مستمرى را به منظور اشغال كشورهاى شرق آسيا را آغاز كرد و از جمله بخش هاى مهمى از چين و ويتنام را به اشغال خود در آورد.
در حاليكه در اروپا، جنگ بين بريتانيا و روسيه از يكطرف، و آلمان و ايتاليا از سوى ديگر ادامه داشت، در دسامبر سال ،۱۹۴۱ نيروى هوايى ژاپن به منظور نابود كردن توان رزمى ايالات متحده كشتى ها و تاسيسات نيروى دريايى آن كشور در پرل هاربور را بمباران كرد كه به ورود ايالات متحده به جنگ منجر شد.
جنگ در اروپا در ۷ ماه مه و با تسليم آلمان ناى خاتمه يافت اما جنگ خاور دور همچنان تا ۱۵ اوت و تسليم ژاپن ادامه داشت.
پس از صدور فرمان امپراتور، روز ۲ سپتامبر سال ،۱۹۴۵ نمايندگان دولت ژاپن و فرماندهان نظامى آمريكايى در عرشه رزمناو آمريكايى ميسورى، متعلق به ايالات متحده كه در خليج توكيو لنگر انداخته بود، پيمان تسليم ژاپن و برقرارى آتش بس با متفقين را امضا كردند.
در سپتامبر سال ،۱۹۵۱ پيمان صلح بين متفقين و دولت امپراتورى ژاپن نيز امضا شد و با اجرايى شدن اين پيمان در آوريل سال ،۱۹۵۳ اشغال ژاپن رسماً خاتمه يافت.

صفحه اول
اقتصادى
طنز
از شما چه پنهان
از آنچه گفته اند
انگليس
خواندنى ها
مقاله ها
جدول
گزارش
گفتگو
بازتاب
جهان
ايران
افغانستان
ورزش
داستان
تاريخ
شعر
خاطرات
از لابلاى متون
خبرهاى كوتاه
آخر هفته
حوادث
خانواده
فال هفته
از رسانه ها
روى خط آلمان
آرشيو روزنامه
آرشيو مقاله ها

•   صفحه اول   •   اقتصادى   •   طنز   •   از شما چه پنهان   •   از آنچه گفته اند   •   انگليس   • 
•   خواندنى ها   •   مقاله ها   •   جدول   •   گزارش   •   گفتگو   •   بازتاب   • 
•   جهان   •   ايران   •   افغانستان   •   ورزش   •   داستان   •   تاريخ   • 
•   شعر   •   خاطرات   •   از لابلاى متون   •   خبرهاى كوتاه   •   آخر هفته   •   حوادث   • 
•   خانواده   •   فال هفته   •   از رسانه ها   •   روى خط آلمان   • 

•    آرشيو مقاله ها   •    آرشيو روزنامه   •