Nimrooz
Vol. 17, No. 846, August 12, 2005
سال هفدهم - شماره ۸۴۶ - جمعه ۲۱ مرداد ۱۳۸۴
آناهيتا بنيسى كارشناس علوم پزشكى
بهداشت تن و روان
سرطان پستان
چهار مأمور انتظامى در آذربايجان غربى كشته شدند
شاتل ديسكاورى در كاليفرنيا فرود آمد

آناهيتا بنيسى كارشناس علوم پزشكى
بهداشت تن و روان
سرطان پستان
فراگيرى چگونگى معاينه مرتب و منظم پستان ها توسط خود شخص بهترين روش براى آگاهى و كشف هرگونه تغيير در پستان است

ماموگرافى
هورمون درمانى در پيشگيرى از عود سرطان كاربرد دارد
پستان مجموعه اى از غدد شيرى Lobules، كانالهاى هدايت كننده شير Ducts به سر پستان و مقدار زيادى چربى است.
سرطان پستان بيمارى اى است كه در آن سلولهاى بدخيم از بافت پستان منشاء مى گيرند و به طور نامنظم و فزاينده اى تكثير مى يابند و بدون اينكه موجب عكس العمل تدافعى و تهاجمى در سيستم ايمنى بدن شوند، به طريقى از سيستم ايمنى و دفاعى بدن عبور مى كنند.
با توجه به ساختار غده پستان عمده ترين انواع اين بيمارى به دو دسته تقسيم مى شوند: كارسنوم لوبول Lobular Carcinoma و كارسنوم مجرايى Ductal Carcinoma.

علائم هشدار دهنده سرطان پستان
* تورم و وجود توده سخت و غيرحساس با حدود نامشخص در پستان.
* تغييرات نوك پستان شامل خشكى و اگزماى سر پستان كه تداوم پيدا كرده و بهبود نيابد
* فرورفتگى نوك پستان
* انحراف و تغيير در سر پستان
* ترشحات سر پستان بويژه ترشحات خونى
* تغييرات در شكل و انحناى طبيعى و تقارن پستان
* تورم گره هاى لنفاوى زير بغل
* سابقه قبلى سرطان در يك پستان
سبب شناسى: سرطان زايى پستان
سرطان پستان شايع ترين نوع سرطان در ميان زنان است. اما سرطان پستان تنها مختص زنان نبوده بلكه مردان نيز در خطر ابتلا به آن هستند. تحقيقات آمارى و بالينى روند بدخيمى بيمارى سرطان پستان را به عوامل زير مرتبط مى دانند:
عوامل ژنتيكى: سابقه ارثى سرطان عامل مهمى در ابتلا به سرطان پستان است. وجود سابقه سرطان پستان بين اعضاى نزديك خانواده از جمله مادر، خواهر، دختر، پدر و برادر احتمال ابتلا به سرطان پستان را افزايش مى دهد.
جلوگيرى از سرطان پستان به طريق عمل جراحى (ماستكتومى) و برداشتن و تخليه دو پستان اقدامى پيشگيرانه جدى براى زمانى كه بروز سرطان پستان در شخص بيش از %۵۰ باشد توصيه مى شود. اما از آنجا كه نمى توان بافت پستان را به طور صددرصد برداشت احتمال عود سرطان در شخص هنوز باقى است.
* سن سرطان پستان رابطه مستقيم با افزايش سن دارد. سرطان پستان در سنين بلوغ و زير ۲۰ سال بسيار نادر و در سنين ۴۰ تا ۵۵ سالگى احتمال ابتلا به آن روندى يكنواخت دارد. زنان بالاى ۵۵ سال بيشتر در معرض خطر ابتلاء به سرطان پستان هستند و بايد بيشتر متوجه علائم هشدار دهنده اين بيمارى باشند
* تغذيه و شيوه زندگى- رژيم غذايى داراى اثرات بالقوه اى در پيشگيرى و يا پيشتازى ايجاد سرطان پستان به شمار مى رود. مطالعات و تحقيقات علمى ثابت كرده اند كه استفاده از سبزيجات تازه و فعاليت جسمانى عامل محافظتى در مقابل سرطان پستان تلقى مى شوند در حالى كه مقادير زياد چربى حيوانى، مصرف زياد الكل و دخانيات عامل مستعد كننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پستان شناخته شده است
* مواد شيميايى- تماس با مواد شيميايى سرطان زا در محيط مانند پرتونگارها و راديوم از عوامل موثر در ابتلا به سرطان پستان است
عوامل هورمونى: افزايش ميزان ترشح هورمون هاى استروئيدى مانند استروژن در خون اغلب موجب تسريع روند بدخيمى سرطان پستان مى شود. از ديگر عوامل موثر در ابتلا به سرطان پستان مى توان به اين موارد اشاره كرد:
* اولين زايمان در سنين بالاى ۳۰ سال
* بلوغ زودرس
* يائستگى ديررس
* تشعشع زياد اشعه به قفسه سينه
* ابتلا به برخى از بيماريهاى خوشخيم پستان
* چاقى مفرط
الگوهاى غربالگرى سرطان پستان
كشف و معالجه سرطان پستان در مراحل اوليه احتمال بهبودى و درمان بيمار را افزايش مى دهد. هدف از الگوهاى تشخيص كشف سلولهاى سرطانى در مرحله اى است كه هنوز گسترش نيافته اند و متاستاز در آنها صورت نگرفته است. از اين رو، براى تشخيص و كشف توده سرطانى در مراحل اوليه نياز به اجراى الگوهاى غربالگرى است كه عبارتند از:
۱- خودآزمايى- فراگيرى چگونگى معاينه مرتب و منظم پستان ها توسط خود شخص بهترين روش براى آگاهى و كشف هرگونه تغيير در پستان است. مناسبترين زمان خودآزمايى ۵ تا ۶ روز بعد از پايان عادت ماهانه براى زنان در سنين بارورى است. زنانى كه يائسه شده اند، بايد يك روز معين در هر ماه را براى اين معاينه انتخاب كنند.
هنگام معاينه ابتدا جلوى آينه ايستاده و در آينه با نور كافى به پستانها به ويژه نوك آنها نگاه كرده و وجود و پيدايش هر تغييرى در پوست و نوك پستان را ملاحظه كنيد. سپس در حالت ايستاده دستهاى خود را پائين آورده و شكل ظاهرى پستان را نگاه كنيد. سپس دستهاى خود را بالاى سر برده و به دقت هرگونه تغيير در پستان را مورد توجه قرار دهيد. سپس به پشت دراز كشيده و يك دست را زير سر خود گذاشته و با دست ديگر به آرامى پستان را با حركات دورانى لمس كنيد. بعد از معاينه پستانها زير بغل خود را لمس كنيد. زيربغل محل رشد غدد لنفاوى است و وجود توده و يا بزرگ شدن غدد لنفاوى در اين ناحيه بسيار مهم است و بايد به پزشك مراجعه كرد.
۲- معاينه توسط پزشك: معاينات بدنى توسط پزشك شامل بررسى صداى قلب و ريه، غده هاى لنفاوى در ناحيه گردن و زير بغل، معاينه پستان و شكم است.
۴- سونوگرافى: در زنان زير ۴۰ سال به علت ساختار پستانها، سونوگرافى روش بررسى دقيق ترى است. در اين شيوه از امواج صوتى جهت بررسى ساختار توده در پستان استفاده مى شود.

۵- ام آر اى (MRI)
۶-اسكن استخوان Bone Scan- تصويربردارى از استخوان به وسيله يك ماده راديواكتيو روشى بسيار ارزشمند است كه در تشخيص انتشار سرطان به استخوان، موثر بودن درمان سرطان و روند التيامى نواحى درگير در استخوان به كار مى رود.
۷- نمونه بردارى يا بيوپسى (biopsy): يكى ديگر از الگوهاى مهم تشخيص است كه اطلاعات دقيق ترى را از وضعيت خوش خيم و يا بدخيم بودن توده به دست مى دهد. روشهاى متفاوت بيوپسى عبارتند از:
* نمونه بردارى با سوزن (needle aspiration): در اين روش توده را بين دو انگشت نگه داشته و با يك سوزن ظريف مقدارى از بافت با سرنگ كشيده شده و تحت بررسى پاتولوژى قرار مى گيرد.
* نمونه بردارى هسته اى (Cone biopsy): در اين نوع نمونه بردارى، بافت تحت بيهوشى موضعى قرار مى گيرد و بخشى از پوست را برش داده شده و با يك سوزن ضخيم قسمتى از بافت برداشته شده و مورد بررسى پاتولوژى قرار مى گيرد.
* نمونه بردارى باز (جراحى). در اين روش، بيهوشى عمومى لازم است. جراحى مى تواند به دو روش انجام گيرد: ۱- برداشتن تمامى توده و مقدارى از بافت پيرامون آن ۲- نمونه بردارى برشى: در اين روش به علت بزرگى توده و چسبيده بودن آن به پوست يا قفسه سينه قسمتى از توده برداشته شده و مورد مطالعات پاتولژى قرار مى گيرد.
۸- آزمايش خون- تومورهاى سرطانى آنتى ژن هاى مشخصى را توليد مى كنند كه ممكن است از طريق آزمايش خون كشف شوند. تشخيص سرطان پستان با اندازه گيرى آنتى ژن كارسينو امبريونيك (CEA Carcinoembryonic Antigen) از آزمايش هاى غربالگر اين بيمارى است. افزايش ميزان اين آنتى ژن مبين نشانه هاى سرطان پستان است و كاهش ميزان اين آنتى ژن در حين درمان نشانه مهار كردن رشد سرطانى سلول و بهبودى بيمار است.

الگوهاى درمان سرطان پستان
فرايند درمان سرطان براى هر شخص معين با شرايط بيمارى وى است. از نمونه الگوهاى درمانى اگر دامنه سرطان پستان و غده هاى لنفاوى به زير بغل محدود باشدعبارتند از:
۱- جراحى: مرحله اول معالجه جراحى و برداشتن توده به طريق لامپكتومى (lumpectomy) و يا برداشتن و تخليه پستان (mastectomy) ماستكتومى است و سپس شيوه هاى مانند اشعه درمانى و شيمى درمانى و هورمون درمانى و يا تركيبى از اين روشها انتخاب مى شود. در مورادى كه سرطان پيشرفته بوده و به ساير نقاط بدن گسترش پيدا كرده باشد معالجات توسط اشعه و شيمى درانى تجويز مى شود. عوارض جانبى جراحى قرمزى، التهاب، كشيدگى پوست سينه و سفتى پستان است.
۲-راديوتراپى (اشعه درمانى) روشى است كه طى آن از اشعه با انرژى زياد استفاده مى شود و با آسيب رساندن به سلولهاى زنده منجر به مرگ آنها مى شوند.عوارض جانبى راديوتراپى خستگى شديد، افسردگى، تهوع، استفراغ، بى اشتهايى و آسيب هاى عروقى و تنفسى مى تواند از ديگر عوارض جانبى راديو تراپى باشد. همچنين راديوتراپى ممكن است باعث سركوب سيستم خونساز بدن و كاهش گلبولهاى سفيد و ضعف سيستم ايمنى بدن و نهايتا بروز عفونت شود.
۳- شيمى درمانى شيمى درمانى جهت پيشگيرى از عود بيمارى و مواردى كه سرطان در بدن پخش شده تجويز مى شود. استفاده از داروهاى شيميايى منجر به انهدام سلولهاى سرطانى مى شود. عوارض جانبى شيمى درمانى عبارتند از: حالت تهوع و استفراغ، ريزش موى سر و ابرو، كاهش گلبولهاى سفيد خون، ضعف سيستم ايمنى و دفاعى بدن، عفونت، احساس درد، خشكى دهان و پوكى استخوان، كم خونى، كاهش تعداد گلبولهاى قرمز خون كه ممكن است سبب خستگى، سرگيجه و احساس سرما در بيمار شود. اسهال و يبوست، سفتى و خشكى مفاصل از ديگر عوارض جانبى شيمى درمانى است.
۴- هورمون درمانى اين روش براى پيشگيرى از عود سرطان كاربرد دارد و هدف از آن، كاهش هورمونهاى جنسى زنانه (استروژن و پروژسترون) است. برداشتن تخمدانها و يا از كار انداختن آن با اشعه از روش هاى اين نوع درمان است.
استفاده از داروهاى ضد استروژن مانند تاموكسى فن (Tamoxifen) نيز يكى ديگر از اين روش ها است. حساسيت غده به استروژن با بررسى و آزمايش پاتولوژيكى روى توده سرطان بيمار پس از نمونه بردارى مشخص و درجه بندى مى شود. اين درجه حساسيت با اعداد ۱- ۲ و ۳ تقسيم بندى مى شود به طورى كه صفر برابر عدم حساسيت به استروژن و ۳ حساسيت شديد محسوب مى شود.
گر گرفتگى، افزايش ترشحات واژن، افزايش وزن، خشكى پوست، ضعف و خستگى، سردرد و افسردگى، سرگيجه، و ايجاد لخته خون در وريد از عوارض جانبى تاموكسى فن است.
درمان سرطان پستان در زمان حاملگى نيز امكانپذير است اما اين امر رابطه مستقيم با درجه پيشرفت سرطان، نوع درمان مورد نياز و سن جنين دارد. برداشتن و تخليه پستان و غده هاى لنفاوى در زمان حاملگى امكانپذير است و لزومى به قطع حاملگى نيست. اما در چنين مواردى درمانهاى ثانويه مانند اشعه درمانى و شيمى درمانى به دليل عوارض سوء آنها در جنين به كار گرفته نمى شود. اگر سرطان قابليت پيشرفت داشته باشد، با تعيين سن جنين ممكن است اقدام به دنيا آوردن زودرس جنين شود.
زنانى كه در سنين باردارى هستند، ممكن است بعد از شيمى درمانى عادت ماهيانه آنها قطع شده و دچار يائسگى زودرس شوند (و يا در بعضى مواقع عادت ماهانه بعد از ۱۲-۶ ماه برمى گردد. در برخى از موارد بيمار ممكن است دچار خونريزى ادامه دار شود و عادت ماهيانه او قطع نشود. بيماران مبتلا به سرطان پستان نبايد از قرصهاى ضدحاملگى كه موجب ترشح هورمونهاى هورمونهاى جنسى زنانه مى شود استفاده كنند و حاملگى تا پس از ۶ ماه بعد از اتمام درمان توصيه نمى شود.
موفقيتهاى تشخيص و درمان سريعتر بيماران مبتلا به سرطان پستان، تكامل روشهاى جديد تشخيصى و درمانى مانند شيمى درمانى و هورمون درمانى و الگوهاى غربالگرى سرطان پستان توانسته مرگ و مير ناشى از اين بيمارى را كاهش دهد.

چهار مأمور انتظامى در آذربايجان غربى كشته شدند
مقامات استان آذربايجان غربى، تأييد كرده اند كه چهار مأمور نيروى انتظامى در يك درگيرى مسلحانه جان خود را از دست داده اند.
عباس خورشيدى، معاون استاندارى آذربايجان غربى گفته است اين درگيرى زمانى روى داد كه افرادى، احتمالا وابسته به حزب حيات آزاد كردستان (پژاك)، يك پايگاه مرزى را مورد حمله مسلحانه قرار داده اند.
همزمان در شهر اروميه هم شايع شده است كه نيروهاى پژاك در چند نقطه شهر با مأموران دولتى درگير شده اند. اما مقامات محلى اين شايعه را تكذيب مى كنند.
زرتشت همايون در اروميه درباره «پژاك» گفت كه اين نيروها حداكثر از يك سال پيش در مناطق كردنشين ايران فعال هستند و از آنجا كه فعاليت مسلحانه دارند با مأموران امنيتى و انتظامى درگيرى پيدا مى كنند كه به اين ترتيب مناطق مرزى تاحدودى ناآرام شده است.
به گفته همايون، پژاك بخشى از حزب كارگران كردستان تركيه (پ ك ك) است كه با نام شعبه كردستانى اين سازمان در ايران فعاليت مى كند.
اين درگيرى مرزى همزمان با تنشها و ناآرامى هاى هفته هاى اخير در شهرهاى كردنشين ايران روى داد.
ناآرامى ها عمدتا در اعتراض به قتل جوانى در شهر مهاباد به نام كمال اسفرم مشهور به شوانه سيد قادرى توسط مأموران انتظامى برپا شد و از مهاباد به سردشت، بانه، پيرانشهر، سنندج و سقز كشيده شد و به اعتصاب در بسيارى از شهرهاى كردنشين و بسته شدن مغازه ها انجاميد.
شمار زيادى از اهالى شهرهاى كردنشين در جريان درگيرى ها بازداشت شدند و گزارش مى شود كه در درگيرى ها ميان مأموران انتظامى با معترضان، تعدادى از مردم محلى كشته شده اند.
همايون درباره ارتباط نيروهاى پژاك با ناآرامى هاى اخير شهرهاى كردنشين گفت كه اين سازمان در اصل و ريشه اين وقايع دخالتى نداشته اما به دليل داشتن يك رسانه تلويزيونى ماهواره اى به نام «رژ» به راحتى مى توانند مواضع خود را در اين زمينه به مردم مناطق كردنشين منتقل كنند.
به عقيده اين صاحبنظر، فعاليتهاى پژاك باعث پيدايش آنچه كه «شلوغى هاى بى مورد و نه مبارزات اساسى» ناميد، آنهم در سطح عده محدودى مى شود.
او حركتهاى اخير مردم مناطق كردنشين را، از جمله اعتصاب بازار و كسبه اكثريت شهرهاى منطقه در روزهاى اخير، به منزله «مبارزه مدنى گسترده و دموكراتيك» توصيف كرد. اما در مقابل، رفتارهاى پژاك را «غيرمدنى و غير دموكراتيك» دانست كه در سطح و گستره محدودى بروز مى يابد.
پيش از اين سازمان عفو بين الملل، از گروه هاى حامى حقوق بشر با انتشار بيانيه اى نسبت به افزايش موج خشونت ها در مناطق كردنشين ايران كه به گفته اين سازمان تاكنون بالغ بر بيست كشته برجاى گذاشته است، هشدار داده بود.
اين گروه حامى حقوق بشر، در بيانيه خود خواستار تشكيل گروهى مستقل براى انجام تحقيقات بى طرفانه و فورى در اين زمينه شد.
عفو بين الملل همچنين از دولت ايران خواسته است اسامى افراد بازداشت شده در ناآرامى ها، علت بازداشت آنان و محل نگهدارى شان را هرچه سريعتر به خانواده ها و وكلاى آنان اطلاع دهد.

شاتل ديسكاورى در كاليفرنيا فرود آمد
شاتل ديسكاورى با پايان دادن به مأموريت ۱۴ روزه خود روز سه شنبه در ايستگاه فضايى بين المللى، به سلامت در كاليفرنيا فرود آمده است.
آيلين كالينز فرمانده اين مأموريت فضايى، كنترل فرود در پايگاه فضايى ادواردز را به عهده داشت.
شاتل ديسكاورى با هفت سرنشين روز ۲۶ ژوئيه به فضا پرتاب و پس از جدا شدن از ايستگاه فضايى بين المللى در شنبه، ۶ اوت، قرار بود روز دوشنبه به زمين بازگردد اما به دليل هواى ابرى در مراكز فرود، اين برنامه به مدت ۲۴ ساعت به تعويق افتاد.
ديسكاورى در روز ۲۸ ژوئيه به ايستگاه فضايى وصل شده بود.
مقامات فضايى آمريكا اميدوار بودند فرود فضاپيما روز سه شنبه در ساعت ۹ و هفت دقيقه بامداد به وقت گرينويچ در مركز فضايى كندى در فلوريدا صورت گيرد اما نامناسب بودن شرايط جوى مانع از اجراى اين برنامه شد.
سپس امكان فرود شاتل در ساعت ۱۰ و ۴۵ دقيقه در همين مركز پيش بينى شد. هرچند دو منطقه فرود ديگر در پايگاه نيروى هوايى ادواردز در ايالت كاليفرنيا و نورتراپ در ايالت نيومكزيكو نيز به عنوان محل هاى قابل استفاده آماده پذيرش اين فضاپيما شدند.
لازم بود وجود آسمان صاف، پنجره ورودى مناسبى را براى فرود شاتل فراهم كند.
با توجه به شرايط جوى، سرانجام پايگاه هوايى ادواردز براى فرود شاتل تعيين شد.
به گفته كارشناسان، فرود شاتل در منطقه در نظر گرفته شده در كاليفرنيا به معنى آن است كه بازگرداندن فضاپيما به فلوريدا، كه پايگاه اصلى آن است، مستلزم حمل سفينه با هواپيماست كه دست كم يك هفته به طول مى انجامد و بيش از يك ميليون دلار هزينه دارد.
شاتل ديسكاورى نخستين سفينه از اين نوع بود كه از زمان انهدام شاتل كلمبيا در فوريه سال ۲۰۰۳ به فضا پرتاب شد.
در حادثه انهدام كلمبيا، كه به دليل نقص فنى و هنگام بازگشت به زمين روى داد، تمامى سرنشينان آن كشته شدند و مقامات فضايى آمريكا پرتاب شاتل هاى ديگر از اين نوع را تا زمان رفع نقص فنى متوقف كردند.
با اينهمه، هنگام پرتاب ديسكاورى به فضا نيز بدنه آن آسيب ديد و فضانوردان ناگزير شدند در يك راهپيمايى فضايى آن را تعمير كنند.
گرچه مقامات فضايى آمريكا اطمينان داده بودند كه شاتل ديسكاورى هنگام ورود به جو زمين با خطرى مواجه نخواهد بود، انتظار مى رود استفاده از اين نوع فضاپيما تا بررسى كامل نواقص فنى آن متوقف شود و احتمال دارد كه ديسكاورى آخرين سفينه از اين نوع باشد كه براى تامين نيازمندى هاى ايستگاه فضايى بين المللى به سوى آن پرتاب مى شود.
شاتل هاى فضايى به گونه اى طراحى شده اند كه بتوان آنها را چندين بار به مأموريت فضايى فرستاد.

صفحه اول
اقتصادى
طنز
از شما چه پنهان
از آنچه گفته اند
انگليس
خواندنى ها
اينترنت و وبلاگ
مقاله ها
جدول
گزارش
بازتاب
جهان
ايران
افغانستان
داستان
تاريخ
شعر
خاطرات
از لابلاى متون
آخر هفته
حوادث
خانواده
فال هفته
روى خط آلمان
آرشيو روزنامه
آرشيو مقاله ها

•   صفحه اول   •   اقتصادى   •   طنز   •   از شما چه پنهان   •   از آنچه گفته اند   •   انگليس   • 
•   خواندنى ها   •   اينترنت و وبلاگ   •   مقاله ها   •   جدول   •   گزارش   •   بازتاب   • 
•   جهان   •   ايران   •   افغانستان   •   داستان   •   تاريخ   •   شعر   • 
•   خاطرات   •   از لابلاى متون   •   آخر هفته   •   حوادث   •   خانواده   •   فال هفته   • 
•   روى خط آلمان   • 

•    آرشيو مقاله ها   •    آرشيو روزنامه   •