وبا به پايتخت رسيده و برخلاف پيش بينى ها هواى كشور هم گرمتر شده است. و اين يعنى امكان همه گيرشدن وبا. مسئولان وزارت بهداشت معتقدند شرايط آب وهوايى به نفع اين بيمارى است و چنانچه به موقع كنترل نشود، وبا همه گير خواهد شد.
مواردى از اين بيمارى، در هفته گذشته گزارش شد و در اندك مدتى تعداد مبتلايان به بيش از ۷۰ نفر رسيد. تا ظهر ديروز ۷۲ مبتلا به اين بيمارى شناسايى شدند. موارد تأييد شده بيمارى وبا در قم ۳۷ مورد، كرج ۱۲ مورد، ساوجبلاغ ۲ مورد، كنارك چابهار ۲ مورد، آزاد شهر۵ مورد، گنبد۲ مورد، رباط كريم۱ مورد، نظر آباد ۱ مورد، زنجان۱ مورد، قزوين ۱ مورد، شهريار ۵ مورد و همدان ۲ مورد گزارش شده است.
تعداد مبتلايان تنها در يك روز به بيش از ۱۰ نفر افزايش يافت وسه نفر از مبتلايان در قم، كرج وهمدان در گذشتند. اين نخستين بار نيست كه امكان اپيدمى وبا در كشور به وجود مى آيد. طى تابستان هاى گذشته نيز همواره چنين احتمالى وجود داشته است، اما امسال با توجه به دامنه مبتلايان و گسترش بيمارى در سطح كشور و حتى گزارش يك مورد در تهران، نگرانى ها بيشتر شده است.
در سالهاى ميانى سده پيشين ايران قربانى وبا بود. قرار گرفتن ايران در مسير گذر شرق آسيا به غرب آن باعث شده بود كه همواره مرزهاى شرقى دروازه ورود اين بيمارى باشند. در سال ۱۸۲۹ هزاران نفردر سراسر ايرا ن وبا زده در گذشتند. بارديگر در سال ۱۸۴۵ايران وعراق سال وبايى ديگرى را تجربه كردند، دراين سال كه سال وبا نام گرفت، حتى ۱۵ هزارنفر ازحجاج در مكه، بر اثر اين بيمارى كشته شدند. در سال ۱۹۶۵۵ و سال بعد از آن، بار ديگر وبا در ايران همه گير شد. ايران تا سالها در ليست كشورهاى قربانى وبا باقى ماند تا اينكه در سال ۱۹۹۶ وزير بهداشت وقت ايران، به سازمان هاى جهانى اعلام كرد كه وديگر وبا در ايران وجود ندارد.
درسالهاى بعد تلاش بر اين بود كه موارد ابتلا، پراكنده ومشكوك اعلام شوند. اما امسال سال ديگرى بود، و وبا پيش از آنكه فرصت چنين برخوردى با آن به وجود آيد به سرعت همه گير شد وتنها در ۱۰ روز موارد گزارش شده به بالاى ۷۰ نفر رسيد و زنگ خطر به صدا درآمد.
بيشتر مبتلايان به وبا در شهرهاى نزديك تهران مشاهده شده وقم وكرج بيشترين مبتلايان را داشته اند. مرزهاى كشور تحت كنترل درآمده وتيم هاى پزشكى در مرزها، مانع ورود افراد مشكوك مى شوند. وزارت بهداشت همه ارگانهاى نظامى، انتظامى، دستگاه قضائى، استاندارى ها و شهردارى ها را به همكارى طلبيده است تا به اين وزارتخانه در كنترل وبا كمك كنند.
در مرزهاى كشور در سمت شرق با افغانستان و پاكستان ودر غرب با عراق، مسافران موردكنترل قرار مى گيرند.گفته مى شود روزانه ۱۵۰۰ عراقى از مرز مهران وارد كشور مى شوند و با توجه به وضعيت نابسامان بهداشتى كشور عراق، تيم پزشكى براى كنترل دقيق در نقطه مرزى مستقر شده است.
پيش از اين اعلام شده بود كه به نظر مى رسد وبا از مرزهاى شرقى واز كشورهاى پاكستان وافغانستان وارد شده باشد و لذا نيروى اصلى كنترل در مرزهاى شرقى متمركز شده بود. مسئولان بهداشتى مى گويند: تيم هاى پزشكى مستقر در مرزها از تمامى موارد مشكوك به وبا نمونه گيرى مى كنند و آزمايش هاى لازم را به عمل مى آورند. البته وزارت بهداشت اعلام كرده است كه مبتلايان به وبا نيازى به قرنطينه ندارند، در حالى كه بر اساس قانون سازمان بهداشت جهانى، چهار بيمارى «طاعون» ، «تب زرد» ، «سارس» و «آبله» نياز به قرنطينه دارند.
آماده باش عمومى
مهندس غلامى، كارشناس و مسؤل اداره بهداشت مواد غذايى و بهسازى اماكن عمومى وزارت بهداشت در اين مورد مى گويد: در فصل تابستان، طرح تابستانى كنترل مراكز تهيه و توزيع مواد غذايى، اماكن عمومى، كنترل كيفيت آب شرب شبكه هاى آب رسانى و اماكن بين راهى و استخرها اجرا و تشديد مى شود و وزارت بهداشت در حال آماده باش قرار دارد.
اين كارشناس مى افزايد: در نامه اى به فرماندهى نيروى انتظامى، از وى خواسته شده است كه به نيروهاى تحت امرشان اين موضوع را ابلاغ كنند كه در هر صورتى و در هر زمانى با نيروهاى بهداشتى هماهنگ باشند و موارد مشكوك را در نظرداشته باشند. به شهردارى ها نيز اعلام شده كه رعايت بهداشت عمومى در بازار روزها و دست فروشان مورد تأكيد قرار گيرد. در حال حاضر نيزهمگى بازرسان بهداشت عمومى در سراسر كشور در حال آماده باش هستند؛ همچنين در استان هاى درگير وبا نيز به صورت شبانه روزى فعاليت مى كنند.
سبزى وآب عامل انتقال
كارشناسان وزارت بهداشت به مردم هشدار داده اند كه مراقب آب آشاميدنى خود باشند، نوشيدنى هاى خنكى كه نمى دانند براى تهيه آنها از چه آبى استفاده شده ننوشند، سالاد و سبزيجاتى را كه نمى دانند چطور شسته شده اند مصرف نكنند. ريشه وساقه گل آلود سبزيجات را به محض ورود به منزل جدا كنند ودور بريزند و به سرعت آنها را با مواد ضدعفونى كننده بشويند.
كودكانى كه از شير خشك استفاده مى كنند به شدت درخطر بيمارى قرار دارند. مادران علاوه بر اينكه بايدشير را با آب جوشيده آماده مى كنند، حتما شيشه و سر شيشه را بجوشانند و با آب جوشيده بشويند.
دكتر ربابه شيخ الاسلام مدير دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت در اين زمينه مى گويد: به محض ورود سبزى به منزل، بايد ريشه و گل آن جدا شود و از قراردادن آن بر روى ميز آشپزخانه اكيدا خوددارى كنيم تا مانع انتشار آلودگى به محيط منزل شويم. پس از پاك كردن، سبزى را بايد چند دقيقه اى در ظرف محتوى آب قرار داده تا گل و تخم انگل ته نشين شود. سبزيجات بايد از روى آب برداشته و در صافى قرار داده شوند. در مرحله بعد دو قطره مايع ظرفشويى به داخل ظرف بريزيم، به اين مرحله شست وشوى تخم انگل اطلاق مى شود، سبزى بايد به مدت ۸ دقيقه در ظرف حاوى مايع ظرفشويى باقى بماند. و در مرحله سوم كه سبزى كاملاً ضد عفونى مى شود، بايد سبزى بايد به مدت ۸ دقيقه در آب حاوى پركلرين قرار گيرد تا ميكروب موجود در آن كشته شود.
او توصيه مى كند: سبزيجاتى نظير كرفس، هويج، قارچ، فلفل دلمه اى تفت داده شده به مصرف برسند تا حرارت سبب از بين بردن عوامل ميكروبى و انگلى شود.
از سوى ديگر رستوران ها تحت كنترل ويژه قرار گرفته اند وارائه سبزى در رستوران ها و كبابى هاى شهرستان كرج ممنوع شده است. شهردارى اين شهر يگان ويژه اى براى جلوگيرى از فعاليت وانت بارهاى دوره گرد سبزى فروش در نظر گرفته تا از شيوع بيمارى وبا در اين شهرستان از طريق مصرف سبزى آلوده جلوگيرى شود.
وبا چيست
وبا كه يك بيمارى ويژه انسان و به شدت مسرى است، با اسهال شديد و استفراغ همراه است كه به كاهش الكتروليت هاى بدن منجر مى شود. كم شدن الكتروليت هاى بدن منجر به گرفتگى عضلانى و كاهش ادرار مى شود و با عدم جايگزينى اين الكتروليت ها، مرگ انسان در اندك زمانى محتمل است.
وبا دوره پنهانى دارد كه از چند ساعت تا چند روز طول مى كشد. در برخى موارد، بيمارى بسيار ضعيف است وخود به خود رفع مى شود. اما مبتلايان به اسهال بايد مراقب باشند وضمن مصرف «او آر اس» از مصرف قرص هاى ضد اسهال بدون توصيه پزشك خود دارى كنند. براى درمان اين بيمارى مايعات، به ويژه «او آر اس» به همراه آنتى بيوتيك ها توصيه مى شود.
پزشكان معتقدند بهترين راه مقابله با اين بيمارى آگاهى دادن به مردم است و بر اين اساس، روز چهارشنبه در فرهنگسراى سلامت، همايش سراسرى وبا برگزار مى شود.
و آخر اينكه مسئولان وزارت بهداشت اميدوارند كه در چند روز آينده با توجه به تغيير درجه حرارت و آگاه سازى مردم، خود به خود اين بيمارى از بين برود..