سران هشت كشور صنعتى به مناسبت كوشش جديد تونى بلر براى مجاب كردن آمريكا درباره آلودگى هوا از ۶ تا ۸ ژوئيه در اسكاتلند تشكيل گرديد تا بزرگترين كشور آلوده كننده هوا كه بين كشورهاى جى۸ پروتكل كيوتو را امضاء نكرده بود راضى كنند كه پروتكلى در اين باره تهيه و امضاء شود. آمريكا حقيقت گرم شدن هواى جو را قبول كرده و متعهد مى شود كه بر عليه اثرات گاز كربنيك حاصل از انتشار گازهاى گلخانه اى مبارزه كرده و پروتكل كيوتو را يا نظير آن را تصويب كند. روز يكشنبه ژاك شيراك حين ملاقات با گرهارد شرودر و ولاديمير پوتين اظهار كرد كه ما براى تهيه يك قرارداد نزديك مى شويم ولى جرج بوش در مصاحبه تلويزيونى قبلاً خبر داد كه اگر اين قرارداد شبيه كيوتو باشد جواب ما منفى خواهد بود.
دستور جلسه جى ۸ عبارت بود:
۱-آفريقا: بريتانيا كه در سال ۲۰۰۵ رياست دورانى جى۸ را خواهد داشت مبارزه با فقر آفريقا را اولويت كارهاى خود قرار داده است.
۲-تغيير آب و هوا: بريتانيا سعى دارد كه قراردادى را درباره كاهش انتشار گاز گلخانه اى به دست آورد.
۳-اقتصاد: وزيران جى۸ از خود سئوال مى كنند چگونه مى توانيم هدف خود را درباره توسعه اقتصادى با وجود افزايش سطح قيمت نفت حفظ كنيم.
۴-مذاكرات بين المللى: تونى بلر مى خواهد كه روى طرح كمك به فلسطين قراردادى را به دست آورد- ژاپن اعلان كرده است كه درباره برنامه نيروى اتمى بحث خواهد كرد. واشنگتن به فرانسه و آلمان و بريتانيا اعلام كرده است درباره لزوم صرف نظر كردن تهران از نيروى اتمى دولت ها ايستادگى خواهد كرد.
چنانچه عطف كردن به كنفرانس كيوتو اساس تشكيل كنفرانس جى۸ باشد در اين صورت بايد قبول كرد كه مذاكرات بين المللى روى تغييرات جو شروع شده و روى دورانى كه پروتكل تعيين كرده بحث ادامه خواهد داشت. پروتكل در ۶فوريه ۲۰۰۵ وارد مرحله اجرائى شده و كشورهاى توسعه يافته را متعهد مى سازد كه انتشارات گازهاى گلخانه اى را به ۵درصد تا سال ۲۰۱۲ نسبت به سال ۱۹۹۰ كاهش دهند ولى با مخالفت بوش مواجه است كه مى خواهد در آن تغييراتى داده شود. قرارداد منعقده در سال ۱۹۹۷ نمايندگى كامل كشورها را ندارد. مخالفت آمريكا و كشورهاى جنوبى نيز به همين دليل است پروتكل كيوتو تنها (اروپا، ژاپن و كانادا) را مجبور به اجراى قرارداد مى كند كه رويهمرفته ۳۳درصد انتشار جهانى گازكربنيك را دارند. كليه سعى و كوشش ديپلمات ها در مدت يكسال مصروف مساعد كردن دوران ۲۰۱۲ بوده و محتمل است كه باز آمريكا چين و هندوستان مقررات كيوتو را قبول نكنند. در ماه فوريه دولت بريتانيا در كادر تهيه برنامه جى۸ توانسته است كه وزراى محيط زيست جى ۸ به علاوه كشورهاى بزرگ جنوبى را جمع آورى كرده تا موافقت آنها را به دست آورد. شركت كشورهاى نوپا ضرورى است طبق نظر آژانس بين المللى انرژى چين و هندوستان در سال ۲۰۱۵ از انتشار گازكربنيك نسبت به آمريكا پيشى خواهند گرفت.
در سال ۲۰۳۰ چين بزرگترين منتشر كننده گازكربنيك و هندوستان سومين كشور خواهند بود. در بهار اروپا تعهد جديد خودش را اعلام كرد. هنگام تشكيل شوراى وزيران اروپا در ۲۲ و ۲۳ مارس رؤساى كشورهاى عضو نتيجه گرفتند كه براى كشورهاى توسعه يافته كاهش ۱۵ الى ۳۰درصد انتشار از حالا تا سال ۲۰۲۰ پيش بينى مى شود ولى تا به حال گروه جى۸ هدف مورد قبول بريتانيا و فرانسه را كه تا سال ۲۰۰۵ انتشار گاز را چهار برابر كم كنند تصويب نكرده اند.
هدف جديد اروپائى ها درباره كاهش ۱۵ الى ۳۰درصد تا سال ۲۰۲۰ لااقل اجازه داد كه مذاكرات در اجتماع ماه مه در بن پيشرفت كند. درباره قرارداد جواين اجتماع نشان داد كه توافق امكان پذير است، دو كشور بزرگ جنوبى مكزيك و آفريقاى جنوبى درباره كنفرانس آينده كه در دسامبر در مونترال كانادا تشكيل خواهد شد بايد يك مأموريت مذاكرات براى انعقاد قرارداد بعد از كيوتو داشته باشند. ساير كشورهاى بزرگ برزيل، چين خيلى خودشان را بازتر از سابق نشان مى دهند، وضع چين روشن است تغييرات جوى براى آن يك حقيقت است و يكى از مشغوليات فكرى مهم براى كشورها خواهد بود ولى انتقال تكنولوژى خاص شمال به طرف جنوب بايد مقدم به تعهد كشورهاى جنوبى باشد. در مقابل هندوستان در يك وضع نامعلوم باقى مى ماند. او كشورهاى غنى را سرزنش مى كند كه انتشار خودشان را افزايش مى دهند و تعهدات خودشان را از لحاظ كمك هاى مالى و انتقال تكنولوژى عمل نمى كنند. اين انتقاد مطلقاً عارى از حقيقت نيست حتى اروپا كه يكى از شاگردان خوب كلاس جو است موفق نمى شود كه به اندازه كافى انتشار خودش را كاهش دهد. طبق آمار منتشره در ژوئن به وسيله آژانس اروپائى محيط زيست انتشارات ۲۵ كشور اروپا در سال ،۲۰۰۳ ۵/۱درصد افزايش پيدا كرده است و با ريتم تعهدات پروتكل تطبيق نمى كند ولى چنانچه بقيه كشورها كوشش لازم را نكنند پيشرفت تنها در اين رشته مشكل است. مسائل مربوط به جو نمى تواند پيشرفت داشته باشد مگر بر مبناى يك قرارداد به اتفاق آراء اتحاديه بين المللى. از اين نقطه نظر موضع آشتى جويانه كشورهاى جنوبى مى تواند آمريكا را در تنظيم قرارداد جديد راضى كند. يكى از دلايلى كه مانع مى شد كه بوش به قرارداد نپيوندد اين بود كه چين و هندوستان را مجبور نمى كرد اما اين مانع به نظر مى رسد كه به تدريج در عرض سال ها برداشته شده است.
يكى از دلايل پيشرفت توافق اين است كه بازار انتشار به وسيله اروپائى ها از اول ژانويه برقرار شده است. اگر اين بازار به كار افتد مى تواند توسعه پيدا كرده و ژاپن هم وارد شود و اين جاذبه اثر روى معاملات آمريكا داشته باشد.
عمل كنفرانس مونترال در دسامبر عبارت از تصديق اين تحولات مثبت خواهد بود و اعلاميه كشورها شامل عطف به پروتكل كيوتو خواهد بود.
بحث ديگر كنفرانس مربوط به آفريقا بود
قاره آفريقا ۶۸۹ ميليون جمعيت دارد كه ۱۱درصد جمعيت جهانى را شامل مى شود. درآمد داخلى غير خالص آن ۳۶۱ ميليارد دلار يعنى يك درصد درآمد داخلى غير خالص جهان است. صادراتش ۹۰ميليارد دلار برابر با ۶۸% بازرگانى جهانى است. درآمد سرانه مردم آفريقا در سال ۲۰۰۲ برابر ۴۵۰دلار بود.
مذاكرات درباره حذف قرضه كشورهاى بسيار فقير و ايجاد بازرگانى آزاد و مسئله كمك به كشورهاى آفريقائى بود. كشورهاى ثروتمند بايد درباره حذف قرضه هاى چند جانبه ۱۸ كشور فقير كه ۱۴ كشور آفريقائى هستند رسيدگى به عمل آورند. مذاكرات روى دو موضع بود، مضاعف كردن كمك به شرط داشتن دولت هاى خوب و دسترسى سهل به بازار براى توليدات كشورهاى آفريقائى. روز دوشنبه ۴ ژوئيه بوش اطمينان داد كه آمريكا مطلقاً آماده است كه كمك هاى كشاورزى را حذف كند چنانچه اتحاديه اروپائى هم همين طريق را اتخاذ كند: اگر ما موفق شويم كه به طور كامل بازرگانى آزاد را برقرار كنيم و اگر بازارهاى كشورهاى غربى به روى كالاهاى آفريقائى باز باشد احتياجى به دادن كمك به كشورهاى آفريقائى نيست. كشورهاى اتحاديه آفريقا بايد وضع خودشان را هم آهنگ كنند مخصوصاً درباره آنچه كه به سران كشورهاى ج۸ اعلام مى كنند مخصوصاً درباره نماينده آفريقائى كه براى شوراى امنيت انتخاب خواهد شد.
روز ۱۱ژوئن اعضاء كشورهاى ج۸ با حذف قرضه هاى ۱۴ كشور بسيار فقير: بنين، بوركينافاسو، حبشه، غنا، ماداگاسكار، مالى، موريتانى، موزامبيك، نيجر، رواندا، سنگال، تانزانيا، اوگاند اوزامبيا را حذف كردند ولى ليست باز است و كشورهاى ديگر نيز مى توانند به آنها ملحق شوند.
در آخر سال ۲۰۰۴ قرض آفريقا به ۲۱۸ ميليارد دلار بالغ بود. ولى حذف اين قرضه ها كافى نيست كه كشورهاى آفريقائى را روى خط توسعه اندازد. دو مسئله ديگر بازرگانى بين المللى و كمك ها باقى مى ماند.
از اول سال دو گزارش روى ميز اولياء امور باقى است يكى به وسيله اقتصاددان جفرى ساس مشاور مخصوص دبيركل سازمان ملل متحد كوفى عنان و ديگرى گزارش كميسيون براى آفريقا كه به وسيله رئيس بريتانيائى دورانى براى وعده گاه گنگل براى اين كه به اهداف هزاره برسند لازم دانسته شد. براساس اين مطرح مبلغ ۲۵ ميليارد دلار كمك عمومى توسعه تا سال ۲۰۱۰ يعنى به طور جمع كمك به كشورهاى توسعه يافته سه برابر مى شود. اروپائى ها موافق هستند كه كمك خود را به كشورهاى توسعه يافته به ۵۶%درصد توليد داخلى غير خالص تا سال ۲۰۱۰ برسانند.
همچنين آمريكائى ها با مضاعف كردن كمك خود به قاره آفريقا آن را ۶/۸ميليارد دلار از حالا تا سال ۲۰۱۰ اعلام كردند ولى اين وعده كمك ها كافى براى رفع احتياجات نيست.
نمايندگان آفريقائى كه به اسكاتلند دعوت شده بودند انتظار تعهد باز كردن بازارشان و حذف كمك هاى كشاورزى را داشتند كه كشاورزى آن كشورها را فلج مى كند. بايد منتظر مذاكرات سازمان تجارت جهانى بود كه در ماه دسامبر در هنگ كنگ افتتاح خواهد شد.
در عرض بيست سال سهم آفريقا از بازرگانى جهانى از ۶درصد به ۶۸%درصد تنزل نموده است. در خاتمه جلسات سران جى۸ هزاران افراد شركت كننده در جلسات ج۸ و تماشاچيان شعار (فقر را حذف كنيم) رأى دادند.