محمد خاتمى، رئيس جمهورى اسلامى ايران از كسانى كه مى گويند پول نفت را سر سفره مردم خواهند برد، انتقاد كرده و گفته است اين نگاه مى تواند معناى خطرناكى داشته باشد.
به گفته خاتمى، با فروختن نفت و تزريق مصنوعى پول آن در جامعه از توليد جلوگيرى مى شود و با اين شيوه نمى توان اختلاف طبقاتى موجود را از بين برد.
اين انتقاد بيش از همه متوجه محمود احمدى نژاد، رئيس جمهور منتخب ايران است كه گفته بود مردم بايد سهم خود از نفت كشور را در زندگى روزمره ببينند.
احمدى نژاد در دوران مبارزه انتخاباتى گفته بود كه دستان مافياى قدرت و جناح هائى كه بر نفت ايران چنگ انداخته اند، قطع خواهد كرد و حاضر است جانش را بر سر آن نيز بدهد.
بعد از پيروزى احمدى نژاد، حاميان وى مدام اين جمله را تكرار مى كنند كه در سفره هاى مردم اثرى از افزايش درآمدهاى نفتى نيست و دولت جديد بايد كارى كند كه مردم افزايش درآمدها را بيشتر حس كنند.
خطر بحران
در مقابل، محمد خاتمى عقيده دارد سرمايه نفت بايد در مسير توليد و كارآفرينى استفاده شود كه هم سفره هاى مردم رنگين تر شود و هم اختلاف طبقاتى كاهش يابد.
رئيس جمهور اسلامى ايران كه دومين دوره چهار ساله رياست جمهورى اش دو هفته ديگر خاتمه مى يابد، تأكيد كرد كه نمى توان با تزريق مصنوعى پول، آن هم فقط براى يك يا دو دوره، قدرت خريد مردم را بالا برد زيرا با تورمى كه از همين افزايش قدرت خريد مردم در جامعه ايجاد مى شود، قدرت خريد مردم به تدريج كاهش خواهد يافت.
منتقدان اصلاحات سياسى و اقتصادى در جمهورى اسلامى، خاتمى را به ناكارآمدى متهم كرده اند و شكست مصطفى معين، نامزد اصلى اصلاح طلبان در دور اول رأى گيرى و پيروزى نهايى احمدى نژاد را گواه ادعاى خود مى دانند.
اما خاتمى كه چهار سال پيش چهار ميليون رأى از رئيس جمهور جديد ايران بيشتر كسب كرد، در نطقى به مناسبت «هفته ماليات» در ايران به دفاع از عملكرد تيم اقتصادى خود پرداخت.
وى براى رد ادعاى اصولگرايان در مورد عملى بودن طرح توزيع عمومى درآمدهاى نفتى چنين استدلال كرد: «بيش از نيمى از سهم بودجه عمومى از نفت است و اين فاصله ميان بودجه جارى و درآمد مالياتى، از طريق مصرف يك بار مصرف نفت تامين مى شود، اما وقتى مى توانيم بگوييم به اقتصاد سالم رسيده ايم كه حداقل هزينه هاى جارى دولت به اندازه درآمدهاى مالياتى آن باشد. اين امر به اين معناست كه كل بودجه نفت در مسير توليد، سرمايه گذارى و تبديل سرمايه زيرزمينى به سرمايه تجديد پذير رو زمينى اختصاص يابد.»
خاتمى به كسانى كه شعار توزيع درآمدهاى نفتى را مطرح كرده اند، هشدار داد كه اگر «با پرداختهاى مصنوعى» بخش خصوصى تضعيف شود، ايران در آينده با «بحرانهاى جدى» مواجه خواهد شد.
وى همچنين دستاوردهاى بزرگ اقتصادى دولتش را يكسان سازى نرخ ارز، اصلاح قانون مالياتى و تاسيس صندوق ذخيره ارزى برشمرد و گفت كه «اين سه حلقه بهم پيوسته، به زيان دولت و به سود بخش خصوصى بود»، با اين حال بدون اين «جراحى هاى بزرگ» اقتصاد ايران هنوز بيمار مى ماند.
خاتمى همچنين ادعا كرد كه كشور را در حالى كه نرخ تورم در ايران تك رقمى شده است، به دولت احمدى نژاد تحويل مى دهد، اما برخى از مؤسسات بين المللى و كارشناسان هنوز تورم ايران را دو رقمى مى دانند.

استمرار نگرانى هاى سرمايه گذاران
محمود احمدى نژاد در اوايل ماه اوت زمام اداره دولت جمهورى اسلامى را در حالى به دست مى گيرد كه افزايش قيمت نفت به مرز ۶۰ دلار، درآمد ايران را به شدت افزايش داده به طورى كه پيش بينى مى شود درآمدهاى نفتى ايران در سال جارى به رقم بى سابقه ۴۵ ميليارد دلار برسد.
اين افزايش درآمد براى كشورى مثل ايران كه نياز شديدى به سرمايه گذارى دارد، فرصتى استثنايى به حساب مى آيد، اما شعارهاى دولت جديد نگرانى هائى را به دنبال داشته و به بى ثباتى بازار سرمايه انجاميده است، هرچند برخى از مقامات دولت فعلى مى كوشند به بخش نوپاى خصوصى اطمينان خاطر بدهند.
حميدرضا برادران شركا، رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزى جمهورى اسلامى، اين هفته در جمع نمايندگان اتاق بازرگانى تهران گفت كه اصول و سياست هاى كلان در دوره رياست جمهورى احمدى نژاد تغيير نخواهد كرد، هر چند ممكن است تصميماتى اتخاذ شود كه با برنامه هماهنگى نداشته باشد.
با اين حال، برخى كارشناسان معتقدند تلاش هاى دولت كنونى براى كاهش اين نگرانى ها بى ثمر بوده و تاثيرى بر بازار سرمايه و ترديد هاى رو به افزايش صنعتگران ايرانى نداشته است.
بخش خصوصى ايران هنوز با ترديد به فضاى موجود مى نگرد و به گفته محمد رضا بهزاديان، رئيس اتاق بازرگانى تهران، اين فضاى ترديد نشانه خوبى براى بخش خصوصى كشور نيست.
افت پى در پى شاخص هاى بورس و عدم ارائه برنامه هاى اقتصادى از سوى رئيس جمهورى جديد به اين نگرانى دامن زده كه مبادا سكوت نشانه تغييرات گسترده برنامه هاى اقتصادى دولت آينده باشد.
به گفته رضا بهزاديان، بخش خصوصى هنوز به اطمينان خاطر نرسيده است كه مى تواند مانند گذشته فعاليت كند يا خير؟