فرآيند پيرى در افرادى كه به طور مفرط چاق هستند يا سيگار مى كشند در مقايسه با افراد لاغر و غيرسيگارى كه همسن آنها هستند شتاب بيشترى دارد.
كشيدن سيگار فرآيند پير شدن را در برخى از بخش هاى مهم «دى ان اى» به اندازه تقريبا چهار سال و هفت ماه شتاب مى بخشد. اين رقم براى چاقى تقريبا نه سال است.
اين بخش از كدهاى ژنتيكى نقش مهمى در تنظيم تقسيم سلولى دارند و به بيمارى هاى مرتبط با افزايش سن ارتباط داده شده اند.
اين مطالعه كه در نشريه پزشكى «لنست» (Lancet) چاپ شده است براساس مطالعه ۱۱۲۲ دوقلو كه اطلاعات آنها از پايگاه داده هاى بيمارستان سن توماس در لندن استخراج شد استوار است.
پژوهشگران «تلومير» ها (telomere) يا همان رشته هاى دى ان اى كه انتهاى كروموزوم ها را تشكيل مى دهند و ظاهرا از آنها حفاظت مى كنند و باعث ثبات آنها مى شوند بررسى كردند.
«تلومير» ها با هر تقسيم سلولى كوتاهتر مى شوند تا اينكه چيزى از آنها باقى نمى ماند. آن وقت است كه تقسيم سلولى با اختلالات بيشترى همراه مى شود و احتمال بيمارى ها افزايش مى يابد. اين پديده به طور طبيعى و با پا گذاشتن به سنين پيرى روى مى دهد.
شتاب يافتن روند پيرى
سيگار كشيدن و چاقى مفرط هر دو عامل مهمى در بسيارى از بيمارى هاى مرتبط با كهولت هستند. به همين دليل پروفسور تيم اسپكتور و همكارانش در پى كشف اين مسأله برآمدند كه آيا اين دو عامل باعث تسريع روند كوتاه شدن «تلومير» مى شوند يا خير.
در ميان زنان مورد مطالعه كه ۱۸ تا ۷۶ سال داشتند، ۱۱۹ نفر با تعاريف كلينيكى چاق مفرط، ۲۰۳ نفر سيگارى و ۳۶۹ نفر كسانى بود كه سيگار را ترك كرده بودند.
محققان با تحليل نمونه هاى خونى دريافتند كه «تلومير» همانطور كه انتظار مى رفت به تدريج با افزايش سن كوتاهتر شد.
با اين حال، تلوميرهاى زنان شديدا چاق و زنان سيگارى بسيار كوتاهتر از افراد لاغر و افرادى بود كه هرگز سيگار نكشيده بودند. دو گروه همسن بودند.
هر «سال پاكتى» - شمار پاكت هائى كه فرد در روز مى كشد ضرب در شمار سال هائى كه فرد سيگارى بوده- معادل كاهشى ۱۸ درصدى در طول تلومير علاوه بر كاهش متوسط سالانه بود.
براى مثال زنى كه براى ۴۰ سال روزى يك پاكت سيگار كشيده است روند كهولت در بدن خود را با توجه به طول تلومير به ميزان ۴/۷ سال شتاب بخشيده است.
پروفسور اسپكتر از واحد تحقيقات دوقلوها در بيمارستان سن توماس لندن گفت: «در اين مطالعه شاهد هستيم كه سيگار كشيدن تمام بدن را پير مى كند، نه فقط ريه ها يا قلب را.»
داشتن دوستان متعدد بر طول عمر مى افزايد
محققان مى گويند كه داشتن دوستان متعدد مى تواند باعث افزايش طول عمر شود.
دانشمندان استراليايى مى گويند نشست و برخاست با دوستان صميمى در سنين پيرى حتى بيش از همنشينى اعضاى خانواده به افزايش طول عمر كمك مى كند.
تيم محققان تأثير طيفى از عوامل اجتماعى، بهداشتى و عادات شخصى را بر طول عمر بيش از ۱۵۰۰ فرد بالاى ۷۰ سال بررسى كرد.
نتيجه اين تحقيقات در نشريه «اپيدمى شناسى و بهداشت جمع» منتشر شد.
پژوهشگران از داده هاى موسسه «مطالعات طول عمر استراليا» كه جمع آورى آن در سال ۱۹۹۲ در آدلايد در جنوب اين كشور آغاز شد استفاده كردند.
به عنوان بخشى از آن مطالعه، از داوطلبان سوال شد ميزان تماس شخصى و تلفنى آنها با شبكه هاى اجتماعى مختلف از جمله كودكان، بستگان، دوستان و معتمدان چقدر است.
اين تيم سپس طى دهه بعدى ميزان بقاى داوطلبان را زير نظر گرفت.
كاهش اضطراب
معلوم شد كه تماس نزديك با كودكان و بستگان، تأثير ناچيزى بر ميزان بقاى فرد دارد.
با اين حال، افرادى كه داراى قوى ترين شبكه دوستان و آشنايان بودند احتمال زنده بودنشان در پايان دوره مطالعه بيش از كسانى بود كه داراى كمترين دوستان بودند.
پس از به حساب آوردن متغيرهايى مثل عادات شخصى، سلامتى و زمينه هاى اجتماعى، شانس ادامه زندگى افرادى كه به قوى ترين شبكه اجتماعى از دوستان تعلق داشتند ۲۲ درصد بيش از كسانى بود كه به ضعيف ترين شبكه متعلق بودند.
اين موضوع حتى در صورتى كه فرد تغييرات عمده اى مثل مرگ همسر يا يكى از اعضاى نزديك خانواده را تجربه كرده صادق بود.
دانشمندان اشاره كردند كه وجود دوستان در اطراف فرد احتمالا او را تشويق مى كند بيشتر مراقب سلامت خود باشد و به علاوه از احساسات منفى همچون اضطراب و افسردگى در دوران سختى و ناخوشى مى كاهد.
نوار كاست چند سال ديگر مى تواند بخواند؟
حدودا چهل سال بعد از آن كه توليد انبوه نوار كاست آغاز شد، فروش اين محصول رو به كاهش است.
نوار كاست از زمان ابداعش در دهه ۱۹۶۰ تا اوج محبوبيتش در دهه ۱۹۸۰ براى چهل سال بخشى از فرهنگ موسيقى بوده است. اما كارشناسان صنعت موسيقى معتقدند اين كالا، دستكم در غرب زياد عمر نخواهد كرد.
مت فيليپس، تحليلگر بريتانيايى به بى بى سى گفته است: «فروش آلبومهاى موسيقى روى نوار كاست از زمان اوج محبوبيتش در سال ۱۹۸۹ كه ساليانه ۸۳ ميليون نوار در بريتانيا فروش داشت، افت قابل ملاحظه اى داشته است. سال گذشته شاهد بوديم كه تنها ۹۰۰ هزار نوار فروخته شد. يقينا فروش كاست به سرعت كاهش مى يابد.»
شركت فيليپس در دهه ۱۹۶۰ طراحى نوار كاست را به كمال رساند. اين كالا طراحى شد تا شكل تازه اى از سرگرمى قابل حمل باشد و بتواند به بازارى وارد شود كه تحت سلطه نوارهاى ريلى بود.
طرفه اين كه فيليپس براى ابتكار خود خواستار حق مولف نشد و به تعداد زيادى از شركتها اجازه داد تا اين طرح را به رايگان به خدمت گيرند.
نوار كاست توانست به محصولى پرفروش در جهان تبديل شود. در اواسط دهه ۱۹۸۰ مردم ساليانه ۹۰۰ ميليون نوار را مى خريدند كه ۵۴ درصد كل فروش صنعت موسيقى بود.
اما خود اين صنعت نگران نوار كاست، بخصوص توانايى مردم براى ضبط موسيقى روى آن بود. گردانندگان بازار موسيقى از تكثير غير مجاز مى ترسيدند و استدلال مى كردند ضبط نوار در خانه «موسيقى را مى كشد» ، درست مانند نگرانى هاى امروز درباره داون لود فايلهاى صوتى.
يكى از ويژگى هاى ضبط خانگى امكان تهيه نوارهاى گلچين بود، ضبط آهنگهاى دلخواه روى يك نوار كاست. جوئل كلر، نويسنده كتابهاى موسيقى در نيويورك ابراز تاسف مى كند كه رايانه هاى شخصى به حيات نوارهاى گلچين پايان داده و تهيه سى دى هاى دستچين شده، «لذت كمترى دارد» .
اگرچه نوارهاى كاست به سرعت از فروشگاه هاى موسيقى ناپديد مى شوند، ولى كتابفروشى ها هنوز به آنها وفادار مانده اند.
نوارهاى كاست ابتدا براى كمك به نابينايان جهت مطالعه كتابها به خدمت ناشران درآمده بود و حالا نيز يك سوم تمام كتابهاى صوتى روى نوار عرضه مى شود. نوار كاست كتابهاى پرفروشى مانند «رمز داوينچى» مى تواند تنها در بريتانيا ۶۰ هزار تا ۷۰ هزار نسخه فروش كند.
پاندورا وايت از كتابهاى صوتى «آريون» به بى بى سى گفته است: «نوارهاى صوتى مانند دوستى قيمى هستند كه از شما جدا نمى شوند. فكر مى كنم مزيتشان اين است كه در دسترس هستند. مى توانيد هرجا مى خواهيد آن را متوقف و از نو پخش كنيد، و حال آن كه در مورد سى دى يك كم سخت تر است.»
همچنين صرف نظر از فروشگاه هاى موسيقى غرب، در كشورهايى مانند افغانستان و هند نوار كاست براى پخش آهنگ محبوبيت دارد.
در برخى بازارها خوانندگان آلبومهاى خود را مستقيما روى نوار ضبط مى كنند.
كيت جاپلين، مدير پژوهش در فدراسيون بين المللى صنايع ضبط موسيقى، مى گويد كه هنوز در تركيه ساليانه ۸۸ ميليون و در هند ۸۰ ميليون نوار فروخته مى شود. نوار كاست ۵۰ درصد فروش موسيقى را تشكيل مى دهد. در عربستان سعودى اين رقم ۷۰ درصد است.
اما وى مى افزايد كه دليل اين امر اين است كه نفوذ دستگاه هاى پخش سى دى در اين كشورها صد درصد نيست.