مصطفى معين و مهدى كروبى، دو نامزد اصلاح طلب كه از راهيابى به مرحله دوم انتخابات رياست جمهورى ايران بازمانده اند، به آنچه دخالت نظاميان در انتخابات و حمايت دستگاههاى نظارتى از نامزد راستگرايان خواندند، اعتراض كرده اند.
معين كه از حمايت دو تشكل عمده اصلاح طلبان برخوردار بود و كروبى، روحانى اصلاح طلبى كه رياست ششمين دوره مجلس ايران را بر عهده داشت، در اظهارات جداگانه اى بى اعتمادى خود را نسبت به نتايج انتخابات به دليل دخالت سپاه پاسداران و نيروى بسيج ابراز داشته اند.
مصطفى معين در بيانيه خود نسبت به «نظامى گرى» ، «خفقان» و «خطر فاشيسم» در ايران هشدار داد و مهدى كروبى در گفتگو با رسانه ها، «دخالت نظاميان» را محكوم كرد و آن را برخلاف توصيه آيت الله خمينى دانست.
به گفته اصلاح طلبان، اعضاى بسيج و سپاه پاسداران، دو نهاد نظامى كه پس از انقلاب اسلامى تاسيس شده اند، سازماندهى و تحرك گسترده اى را براى افزايش آراى محمود احمدى نژاد، شهردار تهران و نامزد راستگرايان تندرو انجام داده اند تا او اكنون همراه با اكبر هاشمى رفسنجانى، رئيس جمهور پيشين ايران كه نامزد طيف ميانه رو است به مرحله دوم انتخابات راه يابد.
همچنين ابراهيم يزدى، دبيركل نهضت آزادى، از احزاب حامى معين در گفتگو با بى بى سى از رأى سنگين «بعضيها» ابراز تعجب كرد و گفت: «سؤالى پيرامون آرايى كه اعلام شده و رأى برخى از نامزدها به وجود آمده و موجب اعتراضات شديدى را ميان مردم و گروههاى سياسى فراهم آورده است.»
احمدى نژاد در واپسين ساعات شمارش آراء در مرحله اول انتخابات، با فاصله اندكى از كروبى پيشى گرفت و به عنوان دومين نامزدى كه به مرحله بعدى رأى گيرى راه مى يابد، شناخته شد. معين در ميان هفت نامزد به جايگاه پنجم رسيد تا هر دو نامزد اصلاح طلبان در انتخابات رياست جمهورى، از اين رقابت حذف شوند.
اين نخستين بار بود كه هيچيك از نامزدهاى رياست جمهورى در ايران، نتوانستند نيمى از آراى صندوقها را به دست آورند و انتخابات به مرحله دوم كشيده شد.
نامزدهاى اصلاح طلب، همچنين به عملكرد شوراى نگهبان و دستگاههاى نظارتى وابسته به آن اعتراض كردند و مدعى شدند كه اين ناظران از انتخاب احمدى نژاد جانبدارى كرده اند.

شگفتى عليه شگفتى
با آغاز شمارش آراء در انتخابات رياست جمهورى ايران، محافل سياسى و مطبوعاتى از صعود مهدى كروبى و محمود احمدى نژاد به رده هاى دوم و سوم نامزدهاى انتخاباتى شگفت زده شدند.
آراى اين دو نامزد، به ويژه كروبى، بيش از نتايج نظرسنجى ها و پيشبينى هاى رسمى و غيررسمى بود كه قبل از آغاز رأى گيرى انجام شده بودند.
كروبى، خود با اشاره به همين پيشبينى ها، بخصوص از نظرسنجى ها و تحليلهاى وزارت اطلاعات انتقاد كرد كه جايگاه و رأى او را بسيار كمتر از آنچه به دست آمد، ارزيابى كرده بود: «اگر ساير گزارشهاى اين وزارتخانه هم همينطور باشد بايد عزا گرفت.»
مهدى كروبى كه در آغاز شمارش آراى شهرهاى كوچك، پيشتاز انتخابات بود، اندكى بعد جاى خود را به اكبر هاشمى رفسنجانى داد كه جايگاه نخست را تا پايان شمارش آراء در بعدازظهر روز شنبه حفظ كرد.
اما در پشت سر اين نامزد پيشتاز، رقابت نزديك كروبى و احمدى نژاد براى رسيدن به جايگاه دوم و راهيابى به مرحله بعدى انتخابات، جنجال ساز شد.
بامداد روز شنبه، در حالى كه مهدى كروبى هنوز در آمار رسمى كه از سوى ستاد انتخابات و وزارت كشور اعلام مى شد، جايگاه دوم را داشت، سخنگوى شوراى نگهبان خبر داد كه اكبر هاشمى رفسنجانى همراه با محمود احمدى نژاد به دور بعدى انتخابات راه مى يابند.
اظهارات غلامحسين الهام كه ساعت هشت صبح از تلويزيون دولتى ايران پخش شد، بلافاصله واكنش كروبى و همچنين مقامات وزارت كشور را به دنبال آورد كه تأكيد داشتند نتايج رسمى شمارش آراء تنها بايد از سوى ستاد انتخابات اعلام شود.
در پى اين واكنشها، محمد خاتمى، رئيس جمهور ايران به وزارت كشور رفت و در بازديد از ستاد انتخابات تأكيد كرد كه نتايج آراء از اين پس تنها از سوى مجريان انتخابات كه در اين ستاد مستقر هستند اعلام شود.
كروبى ساعاتى بعد در مصاحبه مطبوعاتى خود گفت: «شوراى نگهبان، بدون انتخابات محمود احمدى نژاد را جايگزين من كرده است.»
او كه تا بعدازظهر روز شنبه طبق آمارهاى اعلام شده توسط ستاد انتخابات وزارت كشور، با فاصله كمى جلوتر از محمود احمدى نژاد قرار داشت، سرانجام با اختلافى كمتر از هفتصد هزار رأى پس از شهردار تندروى تهران در جايگاه سوم قرار گرفت.

«دخالت نظاميان»
شهردار تهران، يكى از چهار نامزد محافظه كاران بود كه همگى سابقه نظامى داشتند. از ميان اين چهار نامزد، محسن رضايى، فرمانده پيشين سپاه پاسداران در آخرين روز تبليغات انتخاباتى كناره گيرى كرد.
همچنين اعضاى برخى نهادهاى نظامى به ويژه «بسيج مقاومت انقلاب اسلامى» از سوى شوراى نگهبان به عضويت در هيأتهاى نظارت بر انتخابات درآمده بودند.
حضور اين نظاميان نگرانى و اعتراض مقامات دولتى و نامزدهاى اصلاح طلب و ميانه رو را برانگيخت اما شوراى نگهبان، نظر منتقدان و مخالفت وزارت كشور را ناديده گرفت.
سرانجام سازمان قضائى نيروهاى مسلح، نهاد قضائى كه به جرائم نيروهاى نظامى و انتظامى رسيدگى مى كند، در آستانه برگزارى انتخابات طى حكمى همه ناظران انتخاباتى را كه «شان نظامى» داشته اند، بركنار كرد.
با وجود اين، نگرانى اصلاح طلبان از آنچه دخالت نهادها و نيروهاى نظامى در روند انتخابات مى دانستند، از ميان نرفت و پس از شمارش آرا، نسبت به «سازماندهى» نظاميان و «جانبدارى» دستگاههاى نظارتى براى حمايت از يك نامزد هشدار دادند.

كروبى: انتخابات مخدوش است
مهدى كروبى در نشست مطبوعاتى خود كه بعدازظهر روز شنبه برگزار شد گفت: «من انتخابات را به جهت اعمال نفوذ برخى سپاهيان و بسيجيان مخدوش مى دانم و از رهبرى مى خواهم كه هيأتى را مسئول پيگيرى اين موضوع كنند.»
او خواستار بازشمارى آراء در شهرهاى بزرگ از جمله تهران، مشهد، اصفهان و قم شد.
وى گفت: «در ميزان آراى من در صبح امروز (شنبه) در فاصله يك ساعت تغيير زيادى صورت گرفته است.»
كروبى شوراى نگهبان را كه ناظر بر انتخابات است، متهم به طرفدارى از «يك جريان فكرى» كرد و گفت: «برخى بچه هاى سپاه و غير سپاه و ارباب مطبوعات، آنها (شوراى نگهبان) را هدايت مى كنند.»
وى همچنين گفت: «از چند روز پيش از انتخابات احساس كردم كه نيروهاى بسيج و سپاه يك سرى تحركات دارد، ولى اول اين خبرها به يك نامزد ديگر بازمى گشت، من هم شروع كردم به تذكر دادن و هشدار دادم كه نكند برخلاف توصيه امام نيروهاى مسلح در انتخابات دخالت كنند و وقايعى همچون برخى كشورهاى ديگر بيفتد.»
او گفت از سرتيپ محمد حجازى خواسته است كه بسيج را با استفاده از بودجه دولتى در فعاليتهاى سياسى دخالت ندهد وگرنه، «اگر مى خواهيد حزب تشكيل دهيد، برويد دبيركل شويد و بسيج را هم حزب خودتان كنيد.»
كروبى عملكرد دولت محمد خاتمى را نيز مورد انتقاد قرار داد و گفت: «همچنين به دولت تذكر دادم كه برخى مديران به شدت از يكى از داوطلبها حمايت مى كنند و با فضاسازى، تلاش مى كنند كه ديگران در عرصه حضور پيدا نكنند، تا نامزد مورد نظر آنها بى رقيب باشد.»
وى همچنين در تأييد ادعاى خود مبنى بر مخدوش بودن انتخابات گفت: «در طول يك ساعت، يكى از آقايان يك ميليون رأى جهشى بدست آورد و معلوم نشد كه اين يك ميليون رأى از كجا بوده است كه نصيب ديگران نيز نشده است و همه اش به او رسيده است.»

معين: خطر فاشيسم جدى است
مصطفى معين، نامزد جبهه دموكراسى و حقوق بشر نيز در بيانيه اى به آنچه «دخالت سازمان يافته نظامى و نظارتى» در روند انتخابات خواند، اعتراض كرد.
معين در بيانيه خود نوشت كه در روزهاى پايانى انتخابات، «اراده اى قاهر» براى پيروزى «يك كانديداى خاص» و حذف نامزدهاى ديگر به ميدان آمد و «باب سازماندهى برخى نهادهاى نظامى و حمايت دستگاه نظارتى انتخابات را گشود.»
او گفت كه اين اقدامات، «زنگ خطرى براى دموكراسى نوپاى» ايران است و هشدار داد كه چنين روندى به «نظامى گرى» ، «اقتدارگرايى» و «خفقان سياسى و اجتماعى» منجر خواهد شد.
معين در اين بيانيه از مردم ايران خواست «خطر فاشيسم، از ميان رفتن نقش مردم و حذف جمهوريت» را جدى بگيرند.
او در واكنش به نتيجه انتخابات ۲۷ خرداد ماه گفت: «آنچه جامعه در روند انتخابات به آن دست يافت و آنچه از آن در نهايت محروم ماند، پديده اى بسيار مهم است كه چون گذشته بايد در پرتو خرد جمعى و كار جمعى مورد ارزيابى و نقد قرار بگيرد.»
معين، برپايى جبهه دموكراسى و حقوق بشر را كه از دو حزب عمده اصلاح طلب و برخى گروههاى مخالف و خارج از حاكميت تشكيل شده، از جمله سرمايه هاى اجتماعى دانست كه در روند انتخابات به دست آمده است و بايد «محركه اقدامات آينده شود» .
الهه كولايى، سخنگوى مصطفى معين شامگاه شنبه پس از قرائت بيانيه اين نامزد انتخاباتى در محل جبهه مشاركت گفت «يك فرايند نظامى و شبه نظامى» در نتيجه انتخابات تاثيرگذار بوده است.
خانم كولايى افزود: «يكى دو روز قبل از رأى گيرى اقداماتى صورت گرفت تا كانديداى مورد نظر بالا كشيده شود.» به گفته او، اين اقدامات با توجه به هشدارهايى كه پيشاپيش داده شد، «قابل تامل» بود.

واكنش محمود احمدى نژاد
در همين حال، محمود احمدى نژاد در واكنش به اعتراض نزديكترين رقيب خود، مهدى كروبى گفته است: «طبيعى است كسى كه مورد اقبال مردم قرار نگيرد، اعتراض كند.»
احمدى نژاد كه در يك مصاحبه مطبوعاتى شركت كرده بود گفت: «از كروبى كه لباس مقدس روحانيت بر تن دارد، انتظار مى رود با سعه صدر و دقت بيشترى اظهار نظر كند.»
احمدى نژاد نتيجه انتخابات را براى خود چندان غيرمنتظره ندانست و گفت: «من با فرهنگ و ارتباطات ايرانى و بزرگوارى ملت ايران آشنا هستم، اما اين شكل نتايج را لطف الهى و عنايت ويژه از ناحيه خداوند مى دانم.»
احمدى نژاد در عين حال درباره نتيجه انتخابات گفت: اين يك پيغام براى همه دنيا بود.