كانداليزا رايس، وزير خارجه ايالات متحده، گفت امروزه اصلى ترين چالش جهانى پيدا كردن مكانى براى اسلام ميانه رو و مردم سالارى در خاورميانه است. وى همچنين گفت پيشرفتهاى زيادى در خط اول جبهه در جريان است.
رايس در مصاحبه اى با تلويزيون ملى پى بى اس در ۹ ژوئن گفت انتخابات در افغانستان، عراق، و قلمروى فلسطين، و عقب نشينى نيروهاى سوريه از لبنان و آمادگى جهت برگزارى انتخابات در آن كشور، حق رأى براى زنان در كويت، و بحث در مصر درباره برگزارى انتخابات چندحزبه نشان هائى از تحولات سريع در سطح منطقه است.
رايس گفت راهكار ايالات متحده حمايت از جنبش هاى اصلاح طلب در خاورميانه است كه آنها بايد مردم سالارى را به خاورميانه بياورند.
وى گفت: «هنگامى كه مردم سالارى در جريان است ما امنيت بيشترى داريم و هنگامى كه مردم سالارى در حال عقب نشينى است ما امنيت كمترى داريم.»
آنچه در زير مى آيد بخشى از گفتگوى رايس بارز مجرى برنامه تلويزيونى پى بى اس در رابطه با ايران است:

رز: بايد درباره ايران صحبت كنم چون عازم آنجا هستم. ما از اروپايى ها حمايت كرده ايم. اين كار به كجا رسيده است؟
رايس: من همين ديروز گفتگويى با وزير خارجه آلمان يوشكا فيشر در اين مورد داشتم و ما در تماس دائم با سه كشور اتحاديه اروپا در اين رابطه هستيم. آنها موفق شده اند در حال حاضر ايران را قانع كنند فعلا در چارچوب موافقت پاريس، موافقت نوامبر در پاريس، باقى بماند.
رز: بنوعى متوقف كردن غنى سازى.
رايس: صحيح. كه آنها تعليق خود را در حين مذاكرات درمورد اينكه ايران مى تواند چه تضمينات عينى به جهان ارائه دهد كه آنها به تعهدات خود عمل مى كنند، ادامه دهند.
حال اين بدان معناست كه نمى توان به ايران اجازه داد فن آورى حساس مربوط به سلاح هسته اى داشته باشد، يعنى غنى سازى و بازفراورى. بدان معناست كه ايرانى ها نبايد اجازه داشته باشنداين فن آورى را توليد كنند.
مى دانيد، همه درباره رفتار آنها نگران هستند. به اين دليل است كه روس ها هنگامى كه موافقتى را براى يك نيروگاه هسته اى غيرنظامى به امضا رساندند، نيروگاه بوشهر، پادمان هاى منع گسترش هسته اى خاصى را ضميمه كردند، مانند بازگرداندن سوخت مصرف شده ميله هاى سوخت به روسيه.
بنابراين تصور مى كنم مردم همه تقريبا در اين زمينه هماهنگى دارند و ما به تعهدات خود به سه كشور اتحاديه اروپا عمل كرده ايم. روز بعد از اينكه قرار شد مذاكرات حداقل ادامه پيدا كند ما از مخالفت خود نسبت به عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى چشمپوشى كرديم، همانطور كه قبلا گفته بوديم اين كار را مى كنيم.
رز: آنها انتخاباتى خواهند داشت. و بسيارى معتقد هستند اصلاح طلبان نتيجه خوبى نخواهند داشت.
رايس: خب، مشخص است كه نخواهند داشت چون روحانيون به اصلاح طلبان اجازه شركت نداده اند. منظورم اين است كه كاملاً مشخص است نتيجه انتخابات چه خواهد شد.
رز: پس در صورت چنين اتفاقى نظر آمريكا درباره ايران چه تغييرى پيدا خواهد كرد، اگر دولت علاقه كمترى به مردم سالارى نشان دهد؟
رايس: خب، فكر مى كنم مدت زيادى است كه علاقه چندانى به مردم سالارى در ايران وجود ندارد.
رز: خير. اما عنصر اصلاح طلبى در ايران هست.
رايس: خب، به عنوان مثال عنصر اصلاح طلبى در مجلس ايران بود، اما نظر ما اين است كه اين دولت، حتى دولت حاضر، دولتى است كه با توجه به نحوه انتخاب آن نمى تواند ادعاى اصلاح طلبى كند.
رز: پس دولت خاتمى نمى تواند ادعاى برنامه اصلاح طلبانه داشته باشد؟
رايس: از نظر ما نمى تواند ادعاى اعتبار اصلاح طلبى داشته باشد. اما اجازه دهيد فقط بگويم جهان بايد اين موضوع را درك كند و به ايران بگويد كه آنها كاملاً خارج از روند در حال اتفاق در منطقه گام برمى دارند.
رز: به چه صورتى؟
رايس: خب، در كشور همسايه، عراق انتخابات رخ داده است و همينطور در افغانستان، و اينجا ملاها هستند كه تصميم مى گيرند چه كسى حق شركت در «انتخابات» در ايران را دارد. شاهد تلاش فلسطين و اسرائيل براى حل اختلافاتشان و پيشرفت بسوى يك كشور فلسطينى هستيم و ايرانى ها را مى بينيم كه از نيروهاى ستيزه جوى فلسطينى حمايت مى كنند خواهان از بين رفتن اسرائيل هستند. مردم لبنان را مى بينيد كه بالاخره حداقل از شر سربازان سورى راحت شده اند و ايرانى ها را مى بينيد كه از سازمان هاى تروريستى حمايت مى كنند.
رز: خب قبل از اينكه اين حرف را بزنيد، سازمان تروريستى كه احتمالا به آن اشاره مى كنيد حزب الله است... و اخيراً ايالات متحده حرف هاى خيلى خوبى درباره حزب الله زده است.
رايس: نه تا جايى كه من بياد دارم. فكر ميكنم ايالات متحده موضع خود را در مورد اينكه حزب الله يك سازمان تروريستى است تغيير نداده است.
رز: آيا در لحن صحبت درباره حزب الله ملايمتى پيدا نشده است؟ ... چون نقش مثبتى بازى كرده اند...
رايس: آنچه ما گفته ايم اين بوده است كه حزب الله يك سازمان تروريستى است اما ما اول به اولويت ها خواهيم پرداخت. و اولويت ها اين بود كه نيروهاى سوريه از لبنان بيرون بروند، و كادر اطلاعاتى سوريه از لبنان خارج شوند...
رز: آيا خارج شده اند؟
رايس: نيروهاى ارتشى خارج شده اند. نيروهاى اطلاعاتى، تصور مى كنم بعضى از ما شك خود را داشته باشيم و بايد فشار بر سوريه را در لزوم شفافيت در مورد اينكه در لبنان چه كار مى كنند ادامه دهيم. لازم است بسيار روشن باشيم كه انتظار يك تخقيق كامل در رابطه با ترور آقاى كثير روزنامه نگار سرشناس بدنبال ترور آقاى حريرى را داريم. زيرا آنچه نمى خواهيم الگوى حاضر در ترور شخصيتهاى كليدى است چون براى لبنان بسيار بى ثبات كننده خواهد بود، و تصور مى كنم بايد به نيروهايى اشاره كرد كه كوجب بى ثباتى در لبنان مى شوند. بنابراين ما براى مردم با شفافيت كامل روشن مى كنيم كه مايليم نورافكن جهانى بر آنچه در لبنان مى گذرد بتابد تا مردم لبنان بتوانند انتخابات خود را در محيطى عادلانه بدون نفوذ نيروهاى بيگانه برگزار كنند.
اما به اين دليل است كه ايرانى ها خارج از روند گام برمى دارند. آنها در برخورد خود با فلسطينى ها از مسير خارج هستند. آنها در برخورد با امور داخلى خود خارج از مسير هستند. آنها به عقيده ما در تلاش جهت دستيابى به سلاح هسته اى تحت پوشش برنامه نيروى هسته اى غيرنظامى خارج از روند هستند.
رز: براى شما شكى نيست كه آنها بدنبال سلاح هسته اى هستند؟
رايس: خب، فكر مى كنم فعاليتهاى ايرانى ها، كه آنها هر از گاهى تلاش در مخفى كردن آن دارند و شفافيت درباره آن نداشته اند، اگر تنها بدنبال نيروى هسته اى غيرنظامى هستند، چرا اينقدر عدم شفافيت وجود دارد؟ چرا پنهان كارى مى كنند؟
رز: اما پاسخ شما به اين سئوال اين است كه...
رايس: پاسخ من به آن اين است كه مردم را بسيار مشكوك مى كند...
رز: و در عين حال آنها عضور پيمان منع گسترش هسته اى هستند.
رايس: خب، حتى دليل بيشترى است كه آنها نبايد در پى پرده نيروى هسته اى غيرنظامى بدنبال سلاح هسته اى باشند.
رز: آيا به قضاوت شما امكان دارد آنها بسيار به اين موضوع نزديك شده باشند يا به مرز آن رسيده باشند و هنوز در پيمان منع گسترش سلاح هسته اى باقى بمانند؟
رايس: فكر مى كنم از نظر ان پى تى، اين انتظار وجود دارد كه كشورهايى كه آن را امضاء مى كنند سعى در دستيابى به سلاح هست هاى نخواهند داشت. و بله قصد و هدف نيز حائز اهميت است.
رز: بنابراين آيا شما تغييرى در روابط ما با ايران پيش بينى مى كنيد؟
رايس: خب، ما اين مشكلات را با ايران داريم: به حمايت از تروريسم پايان دهيد، درباره همسايگان خود شفافيت داشته باشيد...
رز: در واقع حرف شما همسايگان و حزب الله است؟
رايس: و ستيزجويان فلسطينى. تنها درباره حزب الله حرف نمى زنيم.
... بيائيد بياد داشته باشيم كه به عنوان مثال، هنگامى كه سانحه كارين- الف اتفاق افتاد كه كشتى بطور غيرقانونى براى فلسطينى ها اسلحه حمل مى كرد، ايرانى ها در آن كار دخيل بودند.
رز: از ايران آمده بود.
رايس: بله، بنابراين داستان درازى است. ايرانى ها بايد به مردم خود شانس اين را بدهند كه نوع مردم سالارى را كه بوضوح مى خواهند خودشان انتخاب كنند. و ايرانى ها بايد با سه كشور اتحاديه اروپا كار كنند، از فرصتى كه به آنها ارائه شده تا به جهان تضمين بدهند بدنبال دستيابى به سلاح هسته اى نيستند استفاده كنند.
رز: اين دلايلى است كه آنها براى من آورده اند. تصور نمى كنم آنها از تحريمات بترسند. فكر نمى كنم از عواقب تحريمات ترسى داشته باشند.
رايس: بله، اگر ايران مى خواهد از جامعه بين المللى منزوى شود، اين انتخاب آنهاست. اما واقعاً فكر نمى كنم بخواهند ازجامعه بين المللى منزوى شوند. به سختى تلاش كرده اند تا جلوى ارجاع به شوراى امنيت را بگيرند.
رز: بله، و شما تا چه حد به پيشنهاد لزوم ارجاع نزديك هستيد؟ مجددا در چه جدول زمانى، مانند مورد كره شمالى، آيا مى گوييد ما حد تلاش خود را كرده ايم، مسئله را به شوراى امنيت ارجاع كنيم؟
رايس: من هرگز اعتقاد نداشته ام كه چنين جدول زمانى در كار ديپلماسى كمك باشد. ديپلماسى در ذات خود داراى فراز و نشيب است، و ما از اروپايى ها حمايت مى كنيم. ما در تماس دائم با آنها هستيم و سهم خود در حمايت از مذاكرات را انجام مى دهيم.
رز: اين دولتى است كه به تكثرگرايى اعتقاد دارد؟
رايس: اگر ايالات متحده به تكثرگرايى اعتقاد نداشت، رئيس جمهور ايالات متحده به اين سختى تلاش نمى كرد از طريق شوراى امنيت سازمان ملل متحد را راضى كند تا بالاخره صدام حسين را مسئول كارهاى كه انجام مى داد بشناسد. اين ما بوديم كه به بزرگترشدن ناتو كمك كرديم. ما هستيم كه سعى مى كنيم» سازمان كشورهاى قاره هاى آمريكا را مسئول منشور دموكراتيك ميان آمريكا قرار دهيم. ما به مؤسسات چند مليتى معتقد هستيم.
رز: حتى بعداز آنچه در عراق شد؟
رايس: بله، ما مى خواهيم اين موسسات موثرتر باشند.