رژلب، رژگونه، ماتيك براق، سايه چشم، خط لب، اكليل، لنز آبى، كرم پودر بسرعت جزو هزينه هاى ستادهاى انتخاباتى نامزدهاى رياست جمهورى قرار مى گيرد. مانتو آستين كوتاه، كاكل، روسرى رنگى، عينك آفتابى وسايل ضرورى مورد استفاده تبليغات كننده هاى نامزدهاى رياست جمهورى است. ممد انارى، كامى خوش دست، اسى آناناس و خيلى از آنها كه يك بارى سروكارشان به منكرات افتاده باشد بدشان نمى آيد كه در حمايت از سردار فرمانده در صحنه انتخابات هم ظاهر شوند و هم براى روز مباداى شان عكسى بگيرند. ستاد انتخاباتى بسيارى از نامزدها بخصوص قاليباف، احمدى نژاد و هاشمى محل تردد دخترهاى خوش تيپ و بچه معروف هاى شهر مى شود.
اين گزارش را از تهران بخوانيد.
جوانانى كه روزى به خاطر طرز لباس پوشيدنشان مورد خشم وغضب برخى از آقايان قرار مى گرفتند، هم اينك پيشگامى ستادهاى تبليغاتى آنها را برعهده دارند. مردانى كه دست جوانان آستين كوتاه پوشيده را رنگ مى كردند وبراى چند تار مو كار را به اداره اماكن مى كشاندند وتا والدين تعهد نمى دادند وجريمه، رهايى شان امكان پذير نبود، امروزبا دعوت از همان جوانان براى چسباندن تراكت هاى تبليغاتى محافظه كاران اصول گرا، پيام هاى جالبى را به متن جامعه صادر مى كنند.
ماجراى پوشش هاى خاص در انتخابات امسال زمانى كليد خورد كه چند هفته پيش اكبر هاشمى رفسنجانى در ديدار با عده اى ازجوانان در عكسى كه يك سويش دخترى با شلوار ومانتوى تنگ وآن سويش پسرى با شلوار جين وتى شرت چسبيده حضور داشتند، نشان داده مى شد. اين عكس به سرعت در وب سايت ها و وبلاگ هاى مختلف مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن نوبت سردار قاليباف بود كه نشان دهد براى رأى جمع كردن مى شود چه كارهايى كرد. فرمانده كه در تراكت هايش با چهره اى آرايش كرده تلاش مى كند تا اندكى با تقليد از سيد محمد خاتمى درطراحى پوستر ها توجه افكار عمومى را به خود جلب كند، ستاد هاى انتخاباتى خود را به كسانى واگذاركرده است كه پيش از اين نوع آرايش ولباس پوشيدنشان خشم تندروها را به شدت برانگيخته بود. به گونه اى كه درپايان بسيارى از نوبت هاى نماز جمعه آنها به پر كردن طومارها يى براى واداشتن مسئولان به مقابله با پوشش هاى جديد پرداختند. پوشش هائى كه هنجارهاى رسمى نظام جمهورى اسلامى را كه پليس به عنوان ضامن اجرايى آنها را پاسدارى مى كند، ناديده مى گيرد.
در عكس هائى كه از تهران مخابره مى شود و در مقالات متعددى كه روزنامه نگاران خارجى درباره انتخابات مى نويسند عكس هاى دختران وپسران جوانى كه آرايش كرده اند ولباس هاى مد روز وغربى بر تن دارند، به شدت خودنمايى مى كند. چند ماشين مدل بالا در شهرك غرب كه سراسر ماشين خود را با تراكت هاى فرمانده قاليباف آرايش كرده اند جلوى ماشين ها را مى گيرند. دخترى كه به سختى مى توان انتظار داشت علائق سياسى داشته باشد سرش را بيرون مى آورد وبا دادن تراكتى همراه با يك شكلات آناتا مى گويد: اگر مى خواهيد دو سال ديگر دوست دخترى مثل من داشته باشيد، به قاليباف رأى دهيد. وب لاگ نويسى در شرح مشاهداتش در شهر مى گويد چگونه مردى با كت وشلوار وكراوات وبه صورتى موقر از مردم مى خواهد به فرمانده قاليباف رأى بدهند.
همزمان با اين رخدادها، عكس هاى كارناوال خودرويى هاشمى درخبرگزارى مهر منتشر مى شود. عكس هائى از ماشين هاى مدل بالا ودختران پسران بزك كرده، كه با راه افتادن در شهر توجه شهروندان را به خود جلب مى كنند. ستاد هاشمى فورا تكذيب مى كند، اما ماشين هاى مدل بالا هنوز در شهررفت وآمد دارند. در ستاد لاريجانى واحمدى نژاد نيز اگر چه صحبت ازكارناوال نيست اما حضور دختران با مو وصورتهاى آرايش كرده از ديگر انواع پوشش فراوان تر است. پندارى سياست ستاد هاى انتخاباتى استفاده از جوانانى است كه تقريبا چهره عمومى شهرها را به نمايش مى گذارند.
تحليل رفتارهاى انتخاباتى كانديداهاى اصولگرا نشان مى دهد كه آنها برغم مسائلى كه در ارتباط با لزوم سختگيرى هاى فرهنگى مطرح كرده اند، امروز به ناچار براى جمع آورى آراى بيشتر به كسانى روى آورده اند كه در هر حال فاصله زيادى با هنجارى هاى رسمى حكومت دارند. بدين سان است كه تناقضات فرهنگى دستگاه بگيرو ببند در برخورد با جريان فرآيندهاى شبه دموكراتيك آشكار مى شود. آنها نه مى دانند چگونه شعارهاى مرتبط با مبارزه با تهاجم فرهنگى را عملياتى كنند ونه مى دانند در موقع پر كردن سبد آرا، چگونه مردم را به سوى خود جلب كنند. اما اهميت اين انتخابات تا چه اندازه است كه اينان هدف مبارزه با تهاجم فرهنگى را در پاى آن قربانى مى كنند؟ در پاسخ مى توان به نكات مختلفى اشاره كرد.
اول آنكه سرنوشت رياست جمهورى آنچنان از منظر محافظه كاران پراهميت است كه نمى خواهند با تأكيد بر هنجارهاى ناكارآمد فرهنگى و شعارهاى بى كاركرد و در عمل بى خاصيت، شانس خود را كاهش دهند. بنابراين اگرچه گفتمان فرهنگى متفاوتى با اين رويكرد دارند، اما فرصت طلبانه در برابر آن عقب نشينى كرده اند.
دوم آنكه محافظه كاران نيز اندك اندك بر غير واقعى بودن ارزش هاى فرهنگى ناآزموده خود پى برده وبه ناچار دست هاى خود را در برابر آن بالا گرفته اند. هر چند هنوز در اين پذيرش، نا هماهنگى هائى وجود دارد و در بخش هاى مختلف به شكل هاى مختلف نسبت به آن واكنش داده مى شود. لاريجانى وقاليباف زودتر از بقيه دستانشان را در پليس وصدا وسيما نسبت به اين هنجارهاى عرفى شبه غربى بالا بردند. اين عقب نشينى آشكار چنان بود كه برخى از علماى مذهبى قم برنامه هاى صدا وسيما را از مصاديق مبارزه با ارزش ها برشمردند وفرزندان خود رااز تماشاى آنها برحذر داشتند. نگاهى به برنامه هاى ساخته شده در صدا وسيما در دوره لاريجانى نشان دهنده رويكرد او در حوزه فرهنگى است كه به نظر مى رسد با رويكردهاى او در حوزه سياسى تفاوت عميقى داشته باشد.
نكته ديگر كم شدن اقبال گروه هاى سنتى طرفدار محافظه كاران است. به نظر مى رسد آنها اندك اندك رأى خود را در ميان طبقات مذهبى مدافع ارزش هاى انقلاب و بازار از دست مى دهند. پس به ناچار در بين زمين و آسمان به هر طبقه اى كه بتواند نمايندگى آنها را حداقل در ايام انتخابات به عهده بگيرد، دست اندازى مى كنند. آنان از يك سو نمى توانند توجه طبقه متوسط فرهنگى واقتصادى را به دلايل تاريخى وهمچنين سابقه ذهنى به خود جلب كنند، واز سوى ديگر به دليل نياز روز در چرخشى ناگهانى به بخشى از جامعه جوان روى آورده اند كه در سالهاى اخير اتفاقا نسبت به رويدادهاى سياسى سهل گير وبى تفاوت بوده است. نسلى كه هنجارهاى رسمى را ناديده مى گيرد، به ترويج ارزش هاى فرهنگى غربى مى پردازد و درعمل مى توان گفتبه طبقه بينابينى جامعه ايرانى تعلق داردو در جستجوى يك هويت مستقل است. نيازمندى محافظه كاران واين گروه در بسيارى از موارد به پيوند اين دو انجاميده است. به اين ترتيب است كه ممد انار فروش با كلاه شاپورى بر سروكت شلوار سفيد و ماشين بنز ۱۹۰ خود نمايندگى فرمانده را به عهده مى گيرد وهر شب روى پيروزى فرمانده با ديگران شرط بندى مى كند. ممد انار فروش سمبل گروه جديدى است كه محافظه كاران در غياب طبقات تشخص يافته ومستفل به دنبال جلب رأى آنان هستند و مى كوشند با نشان دادن تصويرى متساهل از خود در خصوص آزادى هاى اجتماعى، آنان را به دنبال خود بكشاند.
چند سال پيش فرمانده براى مهار مشكل زنان به اصطلاح خيابانى دختران وزنان بسيارى را در سطح شهر به صورت اتفاقى جمع آورى كرد تا در مراسم سنگسار يك زن، به آنها يادآورى كند كه چه سرنوشتى مى تواند در انتظارشان باشد. امروز فرمانده ودوستانش ازهمان دختران وزنان با اهداى شاخه اى گل وشكلات مى خواهند به نفعشان رأى بدهند. پيام هاى صادره از سوى اين اصول گرايان مشتاق رياست جمهورى نشان مى دهد محافظه كارى ايرانى سخت به نفس نفس افتاده است. اگرچه در حوزه سياسى هنوزبه حكم در اختيار داشتن نهادهاى متنوع قدرتمند چهره اى سرحال از خود نشان مى دهد، اما در حوزه فرهنگى ظاهرا ديگرچيزى در چنته اش نمانده است. «اصول گرايى به روش ممد انارى» گفتمان جديدى را بنا مى ريزد كه با ورود نظاميان سابق ومديران امروز به عرصه سياست به جامعه ايرانى تحميل مى شود. تحميلى كه براى بررسى جوانب آن اندكى بايد صبور بود.
نشريه اينترنتى روز