انتشار آلبومى با صداى داريوش به نام «راه من» با جنجالى از سوى دو چهره معروف هنرى جامعه ايرانى يعنى ابى و فريد زلاند روبرو شده، اين آهنگ را كه فريد زلاند ساخته، هشت سال پيش توسط ابى خوانده شد و هشت ماه پيش پس از آن كه معلوم شد آهنگ بار ديگر با صداى داريوش به بازار مى آيد از سوى ابى روى سايت او قرار گرفت.
انتشار اين آهنگ در سايت ابى با عكس العمل شديد فريد زلاند روبرو شد و باعث كدورت اين دو هنرمند شد، بهزاد مسئول برنامه روز هفتم بى بى سى با ابى و فريد زلاند درباره اين كدورت و اين كه چرا خواندن ترانه توسط ابى و داريوش بايد موجب اين جنجال شود گفتگوئى انجام داده كه ميخوانيد:
-----------
بهزاد: آقاى ابى، سايت شما ۸ ماه مى شه كه راه اندازى شده www.ebi.net، همزمان با پخش آلبوم «راه من» داريوش، آهنگ «راه من» با صداى خودتان را روى سايتتان قرار داديد كه كمى هم جنجال به پا كرده! دوست دارم داستان اين آهنگ را از زبان خودتان بشنوم به خصوص كه اين آهنگ در آلبوم آقاى داريوش هم هست !
ابى : راستش براى جواب اين سئوال بايد حدود ۷ يا ۸ سال به عقب برگرديم كه حدود سال ۹۸ ميشود. من با آقاى بيژن مرتضوى تورى داشتيم و بالطبع موقعى كه با هم همكارى داشتيم سعى كرديم كه كار مشتركى هم انجام بدهيم. آن موقع پيشنهاد آهنگ «راه من» مطرح شد و قرار شد كه قسمتى از اين آهنگ را من بخوانم و قسمت ديگرى را آقاى بيژن مرتضوى بخواند و قسمتى را هم با ويالن قشنگشان اجرا كنند.
من در آن موقع هزينه اين آهنگ را به كمك آقاى امين پيروانى فراهم كرده بودم كه مبلغ ۸۰۰۰ دلار بود (برنامه گزار كنسرتهاى مرتضوى و ابى) . من اين مبلغ را به آقاى فريد زلاند دادم كه هزينه دستمزدهاى شاعر يعنى آقاى شهيار قنبرى و تنظيم كننده آهنگ و استوديو بود. من اين آهنگ را در استوديو خواندم .
وقتى يك آهنگ خوانده ميشود مثل يك خشت خام مى ماند كه بعد شما روى آن شروع به كار مى كنيد. روى هر ملودى كه من از آهنگساز دريافت مى كنم مقدارى از وجود خودم را مايه مى گذارم يعنى در يك آهنگ بايد قسمتى از وجود من هم باشد.
بعد از اينكه من از آقاى زلاند آهنگ ساخته شده را گرفتم، يك صبح تا شب جداگانه روى آن كار كردم و قسمتهايى از آن را تغيير دادم . بعد از خواندن اين آهنگ در استوديو كه حدود دو ساعت و نيم طول كشيد، آقاى زلاند از نتيجه كار بسيار راضى بود و اتفاقاً همسرم مهشيد هم از مراحل ضبط اين آهنگ فيلمبردارى كرد .
بعد از مدتى به دلايلى آقاى بيژن مرتضوى وارد اين آهنگ نشد، حتى قسمتهايى از آهنگ را هم خواند و در بخشى هم ساز زد ولى بعد تصميم گرفت كه در آهنگ نباشد. در اين مرحله تمام دستمزد آقاى فريد زلاند و شهيار قنبرى پرداخت شده بود .
من آهنگ را مثل مجسمه اى تكميل كردم و روى ترانه و ملودى آن دوباره كار كردم و همانطور كه از اسمش پيداست براى من خيلى شخصى بود و ريزه كاريهاى مخصوص خودم را رويش اجرا كردم. بنابراين قاعدتاً حقوق اين ترانه از لحاظ خوانندگى متعلق به من است .
من بعد از مدتها در سال ۲۰۰۲ تورى داشتم با آقاى داريوش كه قرار شد ما دوباره كارى مانند «نون و پنير و سبزى» را با هم داشته باشيم . من در يك وب سايت كه فكر مى كنم متعلق به طرفداران آقاى داريوش بود به نقل از ايشان خواندم كه «اگر اين آهنگ را شنيده بودند آن را خاك مى كردند.» در صورتيكه در همان موقع آقاى داريوش اين آهنگ را بارها با صداى من و بدون صداى بيژن مرتضوى شنيده بود و مى دانست كه اين آهنگ توسط من اجرا شده . قرار بود كه اين آهنگ را دو صدايى در تور مشتركمان بخوانيم.
بهزاد: آيا اين نسخه آهنگ «راه من» كه در سايتتان هست همان آهنگى است كه سال ۹۸ ضبط شده؟
ابى : بله، اين همان آهنگ ضبط شده در سال ۹۸ است كه البته بعضى از قسمتهايى كه ويولون نواخته ميشود بايد تغيير مى كرد.
بهزاد: آقاى ابى سئوال اينجاست كه شما كه آهنگ «راه من» را هفت سال پيش ضبط كرديد چرا در آلبوم «شب نيلوفرى» يا ديگر آلبومهايتان اين آهنگ گنجانده نشد ؟
ابى : دليلش واضح است! به اين دليل بود كه آلبوم «شب نيلوفرى» آلبوم كاملى از آقاى سياوش قميشى بود كه من نمى توانستم آهنگ ديگرى را در آن بگذارم .
بهزاد: مى خواستم بدانم آيا اين آهنگ «راه من» همان آهنگ «My Way» معروف است؟
ابى : بله اين آهنگ، تقريبا نمونه فارسى همون آهنگ معروف فرانك سيناتراست. به جرأت مى توانم بگويم كه من شعر و موسيقى را به هم ربط دادم و كسى به جز من نمى توانست اين كار را انجام بدهد.
بهزاد: پس تصميم داشتيد با آهنگ «راه من» چه كار كنيد؟
ابى : به هرحال قرار بود كه مثل بقيه كارهايى كه با آقاى زلاند كرده بودم بعد از مدتى در يك آلبوم مرتبط بيرون بدهم. همانطور كه در آلبومهاى من مى بينيد، هر آهنگى زمان توليدش متغير است و گاهى چند ماه يا چند سال طول مى كشد تا با آهنگهاى ديگرى از همان آهنگساز پخش بشود. اگر دقت كرده باشيد من در آلبومهاى جديدم سعى مى كنم با يك آهنگساز و يك ترانه سرا يا با يك آهنگساز و چند ترانه سرا كار كنم . به هر حال اين آهنگ دست من بود. وقتى اين آهنگ وارد بازار شد من احساس كردم كه چون براى اين آهنگ پولى پرداخت شده بود حقش است كه مردم راه من را با صداى من بشنوند.
من راستش از مصاحبه اين دوستان با يكى از تلويزيونهاى لس آنجلسى خيلى دلگير شدم. چون آهنگى كه من تمام مخارجش را پرداخت كرده بودم و روى تمام جزئياتش كار كرده و به آن پرو بال داده بودم را نبايد كسان ديگرى به نام خودشان بيرون بدهند. اين عملشان بسيار غير حرفه اى بود!
بهزاد: آقاى ابى، از آنجاييكه ما در سرزمين قانون هستيم، چرا اين مسئله را از نظر قانونى مطرح نمى كنيد؟
ابى : گويا قوانينى كه در اين مملكت وجود دارد شامل حال ما ايرانيان نميشود! اما واقعيتش اينست كه ما با همديگر بيشتر عرفى و عاطفى رفتار مى كنيم. من پولى كه از آقاى پيروانى گرفتم بدون مدرك بود و همينطور پولى كه به آقاى زلاند دادم بدون هيچ رسيدى پرداخت شد. و اصلاً اگر از مسائل مالى بگذريم، من به اين آهنگ روح دادم. توليد يك آهنگ مثل مثلثى است كه خواننده، آهنگساز و شاعر با هم كار ميكنند و يك ضلع اين مثلث من بودم كه كار را انجام دادم .
بهزاد: پس آقاى ابى، حالا تكليف آهنگ چه ميشود؟
ابى : به نظر من تكليفى ندارد! من اين آهنگ را بر روى سايت قرار دادم براى اينكه آن را خوانده بودم. و همانطور كه مى دانيد بدون اجازه آهنگساز نميشود آهنگى را خواند و من از آقاى زلاند اين اجازه را دريافت كرده بودم . من از حركت غير حرفه اى اين دوستان خوشم نيامده بود به همين علت آهنگ را بر روى سايت قرار دادم . من واقعاً هيچوقت خودم را درگير مسائلى از اين قبيل نمى كنم چون اصلاً چنين روحيه اى ندارم و دوست ندارم كارى كنم كه باعث جنجال شود.
بهزاد: آيا در كنسرتهاى تورنتو و همينطور كنسرتهاى متعددى كه تا استراليا قرار است ادامه پيدا كند، قصد داريد كه آهنگ «راه من» را بخوانيد؟
ابى : به هيچوجه من اين آهنگ را نخواهم خواند و پرونده اين آهنگ براى من بسته شده و حتى به زودى آن را از روى سايت هم بر مى دارم !
بهزاد: اتفاقاً يكى از سئوالات بچه ها اينست كه آيا شما در آينده با همكارى آقاى قنبرى و زلاند آهنگى را خواهيد خواند؟
ابى : مطمئناً نه .
راه زلاند
بهزاد: من با آقاى ابى در مورد آهنگ «راه من» كه روى وب سايتشان هست صحبت كردم، همان آهنگى كه آقاى داريوش در آلبوم «راه من» هم خوانده اند و ساخته شماست. دوست دارم شما به ما بگوئيد كه آهنگ «راه من» كه قرار بود آقاى بيژن مرتضوى و آقاى ابى بخوانند و در حدود هفت سال پيش هم ضبط شده، چرا هيچ وقت بيرون نيامد و چطور شد كه در آلبوم آقاى داريوش قرار گرفت كه الان تازه وارد بازار شده؟
فريد زلاند: همان طورى كه گفتيد آقاى بيژن مرتضوى و آقاى ابى برنامه اى داشتند و از من خواستند كه يك آهنگ برايشان بسازم كه اين دو هنرمند با هم اجرا بكنند. مخصوصاً چون كار «نون و پنير و سبزى» را خودم انجام داده بودم، روى اين حساب از من خواستند كه اين كار را بكنم. من اين آهنگ را ساختم و به صورت Demo ضبط كردم و آقاى ابى و آقاى بيژن مرتضوى اين آهنگ را خواندند. حتى آقاى بيژن مرتضوى توى اين آهنگ ويولن نواختند. بعد از اينكه اين آهنگ را ضبط كرديم قرار بود به صورت يك سى دى تك آهنگى در كنسرت ها پخش بشود. بعدها آقاى بيژن مرتضوى و آقاى ابى تصميم گرفتند كه اين كار را اجرا نكنند. به هر حال در كل هيچگونه پولى بابت اين قضيه براى شخص بنده و آقاى شهيار قنبرى رد و بدل نشد! تنها خرج پرداخت به تنظيم كننده و استوديو بود كه آن هم از طرف كنسرت گذار انجام شد.
بهزاد: استوديويى كه شما در آن كار مى كرديد استوديوى خودتان بود؟
فريد زلاند: نه.
بهزاد: بين سال هاى ۱۹۹۸ تا سال ۲۰۰۰ كه كار هنرى شما با آقاى ابى قطع شد، چرا اين آهنگ جزو آلبومى بيرون نيامد؟
فريد زلاند: براى اينكه آقاى ابى با شركت ديگرى قرارداد بسته بودند و برنامه ديگرى هم داشتند. من هم تصميم گرفته بودم كه ديگر با آقاى ابى كار نكنم. اين آهنگ حق من بوده، كار من و شهيار قنبرى بوده و ما بعد از مدتى تصميم گرفتيم كه اين آهنگ را تغيير بدهيم. آقاى ابى در مصاحبه اى كه با شما كردند گفتند كار هنرى مربوط به سياست نيست. بنابراين يك كار مثل «راه من» كه از زندان اوين و از گذشته آنچنانى و امروز اين چنينى صحبت مى كند، ابى نميتواند خواننده آن باشد!
من به عنوان آهنگساز و آقاى شهيار قنبرى به عنوان ترانه سرا تصميم گرفتيم اين آهنگ را تنها صدايى كه مردم شناختند و به آن صدا اعتماد و باور سياسى دارند، يعنى آقاى داريوش بخواند. از اجرايى كه آقاى داريوش هم كرده من خيلى راضى هستم و يكى از بهترين كارهاى زندگى من با ايشان بوده. آقاى ابى هم البته اگر ادعايى كرده كه بابت اين كار پرداختى به من كرده اند و يا اين آهنگ را من به ايشان داده ام، مى توانستند از من شكايت كنند!
بهزاد: ولى خوب آقاى ابى گفتند كه مدركى از پول و واگذارى آهنگ ندارند كه استفاده بكنند! البته خودشان ميگويند كه بين ما رسم نبوده كه قبض بگيريم!
زلاند: اگر ايشان ميگويد پولى پرداخت كرده اند، حتماً بايد مدركى هم داشته باشند! من آقاى ابى را خيلى دوست دارم و رفيق بسيار خوب من هم بوده، اما براى اينكه به ايشان ثابت كنم كه حق يك آهنگساز و شاعر چيست، بايد موضوع را از نظر قانونى دنبال بكنم.
بهزاد: آقاى ابى ميگويد تحرير صدا روى اين آهنگ را خودشان كار كرده اند...
فريد زلاند: نه! تحريرهايى كه شما در آهنگ ميشنويد را من تصميم مى گيرم و مى سازم. آقاى ابى در تمام تاريخ زندگيش آهنگ هاى من را خوانده و هيچ گونه تحريرى را ايشان از خودشان ابداع نكرده اند! البته سبك كار خودش را دارد. اما من به ايشان ميگويم كه يك آهنگ را چه جورى بخواند! اين حرف بسيار نامعلومى است كه آقاى ابى اين كار را انجام داده! ... آقاى ابى، شما بسيار خواننده خوبى هستى اما من دوست نداشتم اين كار من با صداى شما بيرون بيايد! شما حق نداشتى اين را در وب سايت خودتان بگذاريد! ما اين روزها گرفتارى هاى بزرگى داريم و اين كه يك آهنگ را آقاى ابى خوانده يا آقاى داريوش موضوع مهمى نيست.
ابى رفيق من بوده و من بسيار به كار و صدايش علاقمند هستم. اميدوارم كه هميشه موفق و سلامت باشد و كارهاى خوب ارائه بدهد و ما هم لذت ببريم. به خدا آرزوى من به جز اين چيزى نيست. منتها مسائلى بود كه بايد مطرح مى كردم و اميدوارم اين قضيه آخر خط باشد!