نشت مواد نفتى از پالايشگاه تهران، سبب آلودگى شديد آبهاى زيرزمينى شده است. بر اساس تحقيقات كارشناسان، نزديك به يك و نيم ميليون مترمكعب مواد نفتى در محيطى به وسعت دويست هكتار به منابع زيرزمينى رسوخ كرده و سفره هاى آب را تا سطح هفت متر آلوده كرده است.
مقامات ايرانى، سطح و ميزان آلودگى را بر اساس تحقيقات شركت ژاپنى ايده ميتسو برآورد كرده اند كه از گروههاى بزرگ فعال در صنعت نفت است.
اين مطالعات نشان مى دهد كه يك ميليون و ۴۴۰ هزار مترمكعب مواد نفتى در محوطه دويست هكتارى پالايشگاه تهران، در ارتفاعى بين دو تا هفت متر به آبهاى زيرزمينى راه يافته و در اين سفره ها باقى مانده است.
محمد حسن پيراسته، مديركل محيط زيست استان تهران در مصاحبه با بى بى سى از اقداماتى براى پاكسازى منطقه و زدودن آلودگى از منابع زيرزمينى خبر داد و گفت كه تصميم گرفته شده تا با احداث چاههايى، آب قسمت فوقانى اين سفره ها كه حاوى مواد نفتى است تخليه شود و پس از جداسازى، آب فاقد آلودگى مجددا به سفره تزريق شود.
به گفته اين مقام مسئول، مقرر شده است كه سازمان جهاد كشاورزى استان تهران نسبت به رديابى آلودگى ها در محصولات توليدى كشاورزى اقدام كند و نتيجه را به كميته اى ارائه بدهد كه مسئوليت ارزيابى جامع اين آلودگى ها را برعهده دارد.
او گفت برنامه مطالعاتى با پيگيرى اين كميته ادامه خواهد يافت و تا تعيين تكليف كل حوزه و برآورد آلودگى نفتى منطقه، كاوشها ادامه مى يابند.
محمد حسن پيراسته گفت كه اين آلودگى ها طى سالهاى متمادى و طى سه دهه اخير، به دليل نشتى در لوله هاى سوخت رسانى و تركيدگى مخازن به محيط رسوخ كرده اند. اما به گفته او عمر اين آلودگى و تعيين زمان وقوع آن با مراحل بعدى تحقيقات مشخص خواهد شد.
پيراسته گفت مشكلات دوران جنگ ايران و عراق و همچنين پوسيدگى و خوردگى تاسيسات كه به مرور يا بر اثر سوانح رخ داده اند، در بروز اين آلودگى موثر بوده اند.
مقامات وزارت نفت پيشتر اعلام كرده بودند كه اين آلودگى ها و خسارات بازمانده از بمباران هوايى تهران در دوران جنگ با عراق است و نشت جديدى وجود ندارد.
پيراسته تصريح كرد كه پالايشگاه تهران، اقدامات مناسبى را براى پاكسازى و ترميم خسارات انجام داده است. اما در عين حال گفت اين آلودگى ها مشمول جرائم زيست محيطى خواهند بود كه مسئولان سازمان محيط زيست پس از برآورد و محاسبه جرائم، ميزان مجازات و مبلغ آن را اعلام خواهند كرد.
البته او در مصاحبه با خبرگزارى دانشجويان ايران گفته بود كه با توجه به «اقدامات موثر و همكارى» وزارت نفت، اگر پاكسازى آلودگى انجام بگيرد، بر اساس قانون تا ۹۵ درصد جرائم مى تواند مشمول بخشودگى شود.
در برآورد اين جرائم، به گفته پيراسته، ضرر و زيان و تهديداتى كه براى محصولات كشاورزى و كشاورزان پديد آمده نيز محاسبه خواهد شد.
خسارت به فعاليتهاى كشاورزى در مناطق اطراف پالايشگاه، از جمله شامل چاه آب «اسماعيل آباد» در شهررى مى شود كه براى مصارف كشاورزى استفاده مى شد و در حال حاضر مملو از آلودگى نفتى است.
پيراسته خبر داد كه با هماهنگى نهادهاى مسئول از جمله سازمان آب منطقه اى و پالايشگاه تهران، قرار است چاه آب ديگرى حفر شود كه آب آن تا رفع كامل آلودگى آبهاى زيرزمينى به زمينهاى زراعتى در ناحيه اسماعيل آباد منتقل شود.
سال گذشته نيز سازمان محيط زيست نسبت به آلودگى نفتى ناشى از پالايشگاه تهران هشدار داده و حتى احتمال انتقال ساكنان منطقه را مطرح كرده بود. مقامات وزارت نفت نزديك به سى ميليارد تومان براى رفع مشكل آب شرب منطقه اسماعيل آباد اختصاص داده بودند تا آب آشاميدنى سالم براى اهالى فراهم شود.