نامه مهدى كروبى به هاشمى رفسنجانى، نقدى است بر دوره اى از حكومت هاشمى رفسنجانى كه بعد از مرگ آيت الله خمينى به قدرت رسيد و در طول دوره رياست جمهورى اش، بسيارى از وابستگان جناح سياسى رقيب وى از دايره قدرت بيرون گذاشته شدند.
حاميان و اعضاى مجمع روحانيون مبارز كه در طول جنگ و حيات آيت الله خمينى، پستهاى كليدى چون رياست كابينه و وزارتخانه هاى بسيارى را در دست داشتند، بعد از سال ۱۳۶۸ و قدرت گرفتن محافظه كاران، يكى پس از ديگرى خانه نشين شدند. آنها سالها از اداره حكومت فاصله داشتند تا اينكه در سال ۱۳۷۶ و با شعار «اصلاح طلبى» بار ديگر به قدرت رسيدند.
دلخورى از آن سال ها و سخنان هاشمى رفسنجانى مبنى بر اينكه براى جلوگيرى از حذف برخى نيروهاى سياسى پا در ميدان انتخابات گذاشته، موجب شد تا مهدى كروبى، دبير مجمع روحانيون مبارز، رئيس سابق مجلس و رقيب امروز هاشمى، در نامه سرگشاده خود برخى اتفاقات مهم آن سالها را يادآورى كند و از آقاى هاشمى پاسخ بخواهد.
رد صلاحيت گسترده وابستگان مجمع روحانيون در انتخابات مجلس چهارم، كنار گذاشتن چهره هاى اين جناح از كابينه، محدوديتهائى كه از سوى شبه نظاميان معروف به گروه هاى فشار متوجه اصلاح طلبان بود، فعاليت اقتصادى محافظه كاران در وزارت اطلاعات، محاكمه، ممنوع الخروج شدن و زندانى شدن سياستمداران منتقد هاشمى رفسنجانى در سالهاى ابتدائى دهه ۱۳۷۰ و تبليغات صدا و سيمائى كه برادر هاشمى رئيسش بود، عليه منتقدان دولت و دوستان كروبى، گوشه اى از خاطراتى است كه اين منتقد هاشمى آنها را فراموش نكرده و حالا از وى مى خواهد كه به آنها پاسخ دهد.
چنانكه كروبى در اين نامه نوشته، هاشمى رفسنجانى در تمامى سال هائى كه رئيس دولت بود، از حذف تدريجى سياستمدارانى كه آن روزها «چپ جمهورى اسلامى» خوانده مى شدند آگاه بوده و گاه با سكوت و گاه رسماً با اين برخوردها همراهى مى كرده است. كروبى از آن جمله به انتخابات مجلس چهارم اشاره كرده كه براى نخستين بار، «نظارت استصوابى» به رد صلاحيت گسترده همان چپ هاى منتقد هاشمى رفسنجانى و آيت الله خامنه اى انجاميد و رفسنجانى بعد از برگزارى انتخابات، آن انتخابات را «بسيار بسيار خوب» توصيف كرده بود.
دبير مجمع روحانيون مبارز كه از نخستين سال هاى استقرار جمهورى اسلامى به عنوان رقيب جامعه روحانيت مبارز، فعاليت مى كند، همچنين يادآورى كرد كه در پايان رياست جمهورى رفسنجانى، حتى يك كشور اروپائى در تهران سفيرى نداشت و انزواى جهانى جمهورى اسلامى در آن سالها را نتيجه عملكرد ضغيف هاشمى رفسنجانى دانسته است.
مهدى كروبى و اكبر هاشمى رفسنجانى، به رغم اينكه زمانى هر دو با پشتوانه جامعه روحانيت مبارز به شخصيت هاى سياسى مهمى بدل شدند، اما بعد از انشعاب مجمع روحانيون و شكل گيرى تشكل رقيب، در رقابتى كهنه براى حفظ قدرت به سر مى برند. در آخرين هماوردى اين دو، كروبى پشت حريف را در انتخابات دوره ششم مجلس به خاك رساند و خود رياست مجلس را به عهده گرفت.