بريتانيا، فرانسه و آلمان با صدور هشداريه صريحى به ايران گفته اند كه اگر فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را از سر بگيرد به مذاكرات خود با اين كشور پايان خواهند داد و براى ارجاع ايران به شوراى امنيت سازمان ملل به واشنگتن ملحق خواهند شد.
مقام هاى ايرانى همواره مى كوشيدند ميان اروپايى ها و آمريكايى ها فاصله بياندازند.
آنها اميدوار بودند كه اگر بتوانند با اروپائى ها معامله كنند با يك تير دو نشان زده اند: يكى اينكه اين كار به آنها امكان خواهد داد برنامه جنجال آفرين اتمى خود را حفظ كنند و ديگر اينكه آمريكا را كلافه و منزوى خواهند كرد.
اما مشكل اين برنامه اين است كه طى چند ماه گذشته آمريكائى ها و اروپائى ها براى نخستين بار يك رويكرد واحد را دنبال كرده اند.
آنها موافقت كرده اند كه بايد به ديپلماسى فرصت موفقيت دهند، اما آنها همچنين توافق كرده اند كه اگر ديپلماسى به شكست انجاميد، بايد ايران را به شوراى امنيت سازمان ملل حواله دهند تا احتمالا با تحريم هاى اقتصادى مواجه شود.
اين مسأله لحن تند و قول متفق اروپائى ها در اولتيماتومى كه اكنون به ايران داده اند را توضيح مى دهد.
آنها عملا خطاب به ايران مى گويند: تهديد خود را عملى كن و فعاليت هاى غنى سازى اورانيوم را در اصفهان از سر بگير، اما بدان كه با اين اقدام چشم انداز هرگونه معامله ديپلماتيك را خواهى بست و ما در ارجاع پرونده اتمى شما به شوراى امنيت به واشنگتن ملحق خواهيم شد.
اينكه آيا ايران از اين هشدار سرپيچى خواهد كرد يا راهى براى كوتاه آمدن از تهديد خود، حتى به طور موقت، خواهد يافت يا خير هنوز روشن نيست.
مثل هميشه، تندروهايى در ايران هستند كه فشارهاى غرب را سرضرب رد مى كنند اما عملگرايانى نيز وجود دارند كه مايل به سازش هستند.
على اكبر هاشمى رفسنجانى يكى از عملگرايانى است كه بسيارى او را اميد اصلى انتخابات رياست جمهورى ماه آينده مى دانند.
رفسنجانى، به عنوان يكى از كاركشته ترين سياستمداران ايرانى، تلويحا اشاره كرده است كه او و تنها اوست كه مى تواند بحران جارى ايران با غرب را حل كند.

گفتگو با جك استرا درباره برنامه اتمى ايران
راديوى ۴ بى بى سى در گفتگويى با جك استرا، وزير خارجه بريتانيا، به نيت ايران براى از سر گيرى بخشى از فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم و نگرانى هائى كه كشورهاى اروپائى از اين بابت دارند پرداخته است.
متن اين گفتگو را مى خوانيد:
نيك كلارك: آيا تهديد ايران را مبنى بر زير پا گذاشتن موافقتنامه اش با شما جدى مى گيريد؟
جك استرا: ما مسأله را جدى مى گيريم. اما بسيار اميدواريم كه آنها درك كنند كه اين اصلا فكر خوبى نيست نه براى آنها نه براى جامعه بين المللى و اميدواريم درباره اين پيشنهاد خود براى از سرگيرى بخشى از فعاليت هائى كه در ماه نوامبر سال گذشته به حال تعليق درآورده بودند و عملا در بخش اعظم دو سال گذشته معلق بود فكر كنند.
آنها همچنين ادعا مى كنند كه ما موافقتنامه ماه نوامبر، يعنى همان موافقتنامه پاريس را نقض كرده ايم. اين كاملاً نادرست است. ما چنين نكرده ايم. ما با اتكاء به همان موافقتنامه، سرگرم مذاكره بوده ايم و يكى از دستاوردهاى خيلى خوب موافقتنامه پاريس براى آنها اين بوده است كه ما آمريكا را راضى كرده ايم سر راه تقاضاى عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى كه مى تواند فوايد گسترده اى براى اقتصاد ايران داشته باشد نايستد. به علاوه، ما همچنين همكارى آمريكا براى لغو برخى تحريم ها و ممنوعيت ها در مورد چيزهايى مثل مواد مربوط به ايمنى حمل و نقل هوايى و كلى چيزهاى ديگر را جلب كرده ايم.
-بنابراين اگر آنها اين تهديد را عملى كنند در آن صورت فكر مى كنيد ايران از مزايايى كه اشاره كرديد محروم مى شود؟
-اين مزايا بدون شك از بين خواهد رفت زيرا بخشى از مذاكرات با ايران بود. اين مذاكرات در بسترى انجام مى شد كه ايران براساس آن براى برداشتن گام هائى آشكار و قاطعانه براى اعتمادسازى در زمينه ادامه تعليق غنى سازى و فعاليت هاى مربوطه، با آنها موافقت كرده بود.
-آنها در مقابل مى گويند كه اگر شما هريك از اين تهديدها را عملى كنيد، اگر آنها به شوراى امنيت ارجاع داده شوند، اين مسأله مى تواند آنچه آنها تعهد خود به پيمان منع گسترش مى خوانند را تضعيف كند و اين تهديدى كاملاً جدى است. به خصوص كه آنها مى گويند اگر با ما چنين رفتار كنيد، در آن صورت به سادگى تعهدات خود را ناديده خواهيم گرفت.
-بله اما، مسأله اين است كه تعهد آنها به هر شكل زير سئوال رفته است و در واقع همواره مورد ترديد بوده است. همين مسأله مربوط به تعهداتشان است كه مبناى تمام مذاكرات و تصميمات شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى طى دوره اى دوساله را تشكيل مى دهد و براى مذاكرات ما با ايران جنبه بنيادى داشته است.
خواسته ما اين است كه اين مذاكرات ادامه پيدا كند تا نتيجه اى رضايت بخش از آن حاصل شود تا ايران، همانطور كه براساس پيمان منع گسترش حق آن را دارد، بتواند برنامه فعاليتهاى هسته اى (براى توليد انرژى) را دنبال كند اما توانايى توليد موادى كه بتوان از آن براى توليد سلاح هاى اتمى استفاده كرد را نداشته باشد. منظور موادى است كه ايران با توجه به رفتار گذشته اش داير بر پنهانكارى، باعث ايجاد ظن و بدبينى قوى (نسبت به توليد آنها) شده است.
-به نظر مى رسد اكثر آمريكائى ها فكر مى كنند اين همان چيزى است كه آنها دنبالش آن هستند...
-هيچ نوع شواهد قاطعانه اى وجود ندارد كه نشان دهد آنها دنبال اين (سلاح هاى اتمى) هستند. خودشان مى گويند كه دنبالش نيستند. مشكل اينجاست كه آنچه غيرقابل ترديد است اين است كه آنها ۲۰ سال از افشاى جوانب فعاليت هاى خود خوددارى كرده بودند در حالى كه براساس تعهداتى كه آشكارا به آن مقيد هستند بايد آنها را نزد آژانس بين المللى انرژى اتمى فاش مى كردند. براى همين است كه با شركت در اين مذاكرات موافقت كردند.
فقط يك نكته را بايد روشن كنم. اگر آنها تعليق فعاليت هاى غنى سازى اورانيوم را پايان دهند، در آن صورت ما مسلما براى برگزارى نشستى اضطرارى توسط اعضاى شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى تلاش خواهيم كرد.
-كه ممكن است كارش به شوراى امنيت كشيده شود.
و يا شايد از شوراى امنيت سردر آوريم. ما نمى خواهيم هيچ از اين دو كار را انجام دهيم اما اين ايران است كه تصميم گرفته در اين مسير پا بگذارد.
-اما شما هستيد كه آنجا بوده ايد، با آنها گفتگو كرده ايد، حرفشان را باور مى كنيد؟ منظورم اين است كه آنها مى گويند كه تمام اهداف و آرزوهايشان مشروع است، حرفشان را باور مى كنيد؟
-خوب وضعيت خيلى پيچيده است، آيا من به كسانى كه در آن سوى ميز نشسته اند و طرف مذاكره من هستند اعتماد دارم؟ بله. آيا كليه كسانى كه در آن سوى ميز نشسته اند و من با آنها ملاقات مى كنم همان كسانى هستند كه عملا در ايران در قدرت هستند؟ نه. بنابراين وضعيت پيچيده است.
-يك مسئله مهم هم هست كه يكى از مصاحبه شونده هاى قبلى شما، گرى سامور، مطرح كرد و آن اينكه آيا آنها سعى دارند گزينه هاى خود را حفظ كنند؟ چون كه عناصر لازم براى توليت سلاح هسته اى را قبلا ساخته اند و فكر مى كنند ممكن است بتوانند در مرحله اى ديگر به سرعت به توليد سلاح هسته اى دست بزنند؟
اگر آنها واقعاً در گفته خود صادق باشند يعنى اينكه اصلا نمى خواهند هيچ كارى به برنامه سلاح هاى اتمى داشته باشند در آن صورت راه قانع كردن جامعه بين المللى نسبت به اين مسأله همان است كه ما پيشنهاد كرده ايم. اين راهى است كه به آنها اجازه مى دهد به طور كامل برنامه انرژى اتمى خود را با سوختى كه روسيه تامين مى كند، حفظ كنند، ولى بدور از هر گونه رفتار سوء ظن برانگيزى در دنبال كردن برنامه سلاح هاى اتمى شان. ما همچنان آنها را ترغيب مى كنيم كه اين مسير را انتخاب كنند.