به مناسبت شصتمين سالگرد پايان جنگ جهانى دوم در ۸ ماه مه ۱۹۴۵ در سراسر اروپا مراسم بزرگداشت و يادبود برگزار شد.
در همين حال مراسم بزرگى در مسكو در روز ۹ مه برگزار شد كه سالروز امضاى تسليم بدون قيد و شرط آلمان نازى است.
جورج بوش، رئيس جمهور آمريكا كه براى شركت در اين مراسم در مسكو به سر مى برد در گفتگوهايش با ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه مسائل منطقه اى از جمله مسائل مربوط به ايران، گرجستان و كشورهاى حوزه بالتيك را مورد بحث قرار داده است.
استفن هيدلى مشاور امنيت ملى آمريكا گفت كه دو رهبر بيشتر وقت خود را به بحث در باره گرجستان و بالتيك اختصاص دادند.
كشورهاى حوزه بالتيك در اعتراض به آنچه اشغال كشورهاشان از سوى شوروى پس از جنگ مى نامند، در مراسم مسكو شركت نكردند. آنها خواستار آن اند كه روسيه از آنچه بر اين كشورها گذشته است، عذرخواهى كند.
جيمز كوماراسامى خبرنگار بى بى سى در مسكو مى گويد روسيه از اينكه پرزيدنت بوش در همين سفر از گرجستان و كشورهاى بالتيك نيز ديدار مى كند عصبانى است چنانكه از برخورد آمريكا با تاريخ جنگ نيز رضايت ندارد.
پرزيدنت بوش در روز بزرگداشت پايان جنگ به طور همزمان بر پايان استبداد نازى و سركوبگرى شوروى تكيه كرد.
وى روز شنبه در لتونى گفت تسلط اتحاد جماهير شوروى بر اروپاى مركزى و شرقى در پى جنگ جهانى دوم، از بزرگترين اشتباهات تاريخ بوده است.
با اينهمه كاخ سفيد مى گويد اين ديدار مثبت بوده است. كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا گفتگوهاى دو طرف را بسيار صريح و بى پرده توصيف كرد و افزود: «آندو آنچه منظور نظرشان بود را بيان كردند.»
رئيس جمهور آمريكا در جريان ديدار با آقاى پوتين از همكارى مسكو با واشنگتن در خاورميانه از جمله پرونده اتمى ايران تشكر كرد. آقاى بوش گفت: «روسيه كشور بزرگى است و من اميدوارم ما بتوانيم براى حل مشكلات بزرگ همكارى كنيم. مايلم از شما بخاطر كمكتان در زمينه ايران و خاورميانه تشكر كنم.»
آقاى بوش كه در مسكو ديدارى غير رسمى با آقاى پوتين داشته است، روز شنبه اعلام كرده بود كه در پايان جنگ جهانى دوم، استبداد نازيها جاى خود را به اشغالگرى روسها در اروپاى مركزى و شرقى داد.
اما آقاى پوتين يكبار ديگر تأكيد كرد كه اين اتحاد جماهير شوروى سابق بود كه شصت سال پيش جهان را از چنگال فاشيسم نجات داد.
آقاى پوتين گفت كه ارتش شوروى براى سه سال تقريبا دست تنها با آلمان نازى جنگيد.
وى خاطر نشان كرد كه هرگونه اقدام براى ارزيابى مجدد نتيجه اين جنگ توهين به حافظه تاريخى ملت روسيه است.
در اين جنگ، بيش از ۴۰ ميليون نفر جان خود را از دست دادند.
پيشتر آقاى بوش در شهر ماستريخت هلند به قربانيان آمريكايى اداى احترام كرد. اين شهر، مدفن ۸هزار سرباز آمريكايى است.
در اين مراسم كه در آرامگاه مارگراتن برگزار شد، ملكه هلند نيز حضور داشت.
رئيس جمهورى آمريكا و ملكه هلند به احترام كشته شدگان جنگ، حلقه هاى گل در اين آرامگاه قرار دادند.
آقاى بوش گفت هزاران گورى كه در اين آرامگاه وجود دارد، نشانه بهاى وحشتناكى است كه طى يك پيروزى بزرگ براى آزادى پرداخته شده. وى گفت اكنون نيز آمريكايى ها و اروپايى ها براى برقرارى آزادى در بخش هائى از جهان همچون افغانستان و خاورميانه كه از آزادى محرومند، به جنگ ادامه مى دهند.
همزمان با ديدار رئيس جمهور آمريكا، در شهر آمستردام بيش از ۱۰۰۰ نفر و در شهر ماستريخت حدود ۵۰۰ تن دست به تظاهرات اعتراض آميز عليه سياستهاى جورج بوش زدند.