روزنامه نگاران و فعالان سياسى در ايران هميشه ماه هاى منتهى به هر انتخاباتى را «امن ترين» دوران كار و فعاليت خود مى دانند، زيرا به تجربه در يافته اند كه پيش از هر انتخاباتى، نظام جمهورى اسلامى به دليل حساسيتى كه نسبت به ميزان حضور شهروندان در پاى صندوق هاى رأى دارد، از فشارهاى معمول خود بر اصحاب مطبوعات و نيروهاى سياسى مى كاهد و از خود سيمايى معتدل و منعطف به نمايش مى گذارد.
در آستانه هر انتخابات، معمولا نيروهاى موسوم به «گروه فشار» كه پيش از آن در محيط هاى سياسى و فرهنگى فعالند، به حاشيه رانده مى شوند و از اقدامات «سركوبگرانه» آنها اخبار كمترى در رسانه ها به چاپ مى رسد. در اين دوره ها، آن دسته از مسئولان حكومتى نيز كه به تندروى شهره اند، براى بيان ديدگاه هاى خود محدودتر مى شوند و يا احتمالا به توصيه مقام هاى بالاتر، به سكوت و انزوا تن در مى دهند.
با اين همه، به نظر مى رسد كه بخشى از نيروهاى تندرو، در آستانه انتخابات دوره نهم رياست جمهورى تلاش مى كنند تا اين رويه را زير پا بگذارند و به حضور خود در صحنه ادامه دهند.
در همين راستا، نشريه پرتو كه توسط هواداران حجت الاسلام مصباح يزدى در قم منتشر مى شود، در شماره اخير خود با طرح اتهام «توهين به امام زمان» عليه محمدرضا خاتمى رئيس جبهه مشاركت ايران اسلامى، كوشش كرده است تا با متضاد نشان دادن تساهل و تسامح با آنچه «غيرت دينى» ناميده است، اقشار متعصب مذهبى را عليه اصلاح طلبان درون حكومت بشوراند.
در عين حال، امضاى تومار توسط جمعى از شركت كنندگان در نماز جمعه تهران عليه محمدرضا خاتمى، نماينده مجلس ششم، و درخواست از سعيد مرتضوى، دادستان تهران براى تعقيب قضائى وى نشان مى دهد كه اقدام نشريه پرتو، احتمالا ابتكار شخصى متصديان اين نشريه نبوده و اين اقدام حركتى هماهنگ از سوى طيف هاى افراطى حكومت براى متأثر كردن فضاى انتخابات است.
واقعيت اين است كه افراطى ترين طيف حكومت، از نتيجه انتخابات آينده بيم دارد و نگران آن است كه پس از انتخابات، كاملاً به انزوا رانده شود. نگرانى آنها صرفا به پيروزى احتمالى كانديداهاى اصلاح طلب در انتخابات رياست جمهورى آينده مربوط نمى شود. آنها از ورود اكبر هاشمى رفسنجانى، رئيس جمهور سابق و رئيس مجمع تشخيص مصلحت، به صحنه انتخابات و پيروزى احتمالى وى نيز بيمناكند و به همان اندازه، از جريان موسوم به «راست سنتى» كه در تصميم گيرى هايش اين طيف افراطى را ناديده گرفته است، خشمگين و ناراضى اند.
به پندار افراطى ها، نظام سياسى ايران پس از انتخابات رياست جمهورى با انتخاب هاى دشوارى بويژه در زمينه سياست خارجى روبرو خواهد بود و آنها از اين نگرانند كه جهت گيرى سياست ها به سمت و سوى حذف و انزواى آنها چرخش پيدا كند.
كسانى كه تحولات ايران را از نزديك دنبال مى كنند، نگرانى تندروها را بى مورد نمى دانند، چرا كه حتى اگر نام نامزد «راست سنتى» هم از صندوق هاى رأى خارج شود، او نيز بنا به اقتضائات داخلى و بين المللى مجبور به محدود كردن تندروها خواهد بود.
پيش از اين، طيف تندرو مى پنداشت كه پس از تسخير مجلس هفتم، پست رياست جمهورى را نيز به چنگ خواهد آورد، اما پس از حركت هاى افراطى نمايندگان اين طيف در مجلس، اغلب نهادهاى موثر نظام و حتى نيروهاى «راست سنتى» كه قبل از آن متحد تندروها بودند، از رفتار آنها مايوس و نگران شدند و آنان را به خيال پردازى و توهم نسبت به واقعيات متهم كردند.
اين مسأله باعث شد كه طيف راست سنتى در انتخابات رياست جمهورى نه فقط ائتلاف خود را با طيف افراطى به هم بزند، بلكه در جهت «مهار» آنان نيز كوشش كند.
اين تحولات، طيف افراطى را ترغيب كرده است تا توصيه هاى احتمالى براى سكوت را در آستانه انتخابات ناديده بگيرد و بار ديگر با آنچه كه معمولا «تحريك عواطف مذهبى» گفته مى شود، نيروهاى وابسته به خود را فعال كند.
ظاهرا طيف افراطى، از اين نوع رفتارهاى خود در گذشته، نتيجه خوبى گرفته است. آنها حدود سه سال پيش با طرح اتهام «ارتداد» عليه هاشم آقاجرى از روشنفكران دينى كه حكم اوليه اعدام را براى وى در پى داشت، توانستند براى مدتى جو جامعه را به دست گيرند.
تحصن گاه و بيگاه اين افراد در شهر قم نيز به دليل آنچه «توهين به مقدسات» ناميده اند، چندين بار منجر به بروز اغتشاش شده است.
اين بار نيز جريان تندرو، محمدرضا خاتمى را به «توهين به امام زمان» متهم كرده است. آنچه باعث طرح اين اتهام شده، بخشى از اظهارات خاتمى در گفتگو با سايت اينترنتى «امروز» است كه بر لزوم انتقاد، ايراد و استيضاح امام زمان در صورتى كه ايشان در راس حكومت قرار گيرد، تأكيد كرده است.
جنس اظهارات خاتمى در باره امام زمان كه از نظر شيعيان «معصوم» است، از نظر فقيهان بلندپايه اى كه مستقل از حكومت هستند، توهين تلقى نمى شود، چرا كه به اعتقاد اين فقيهان، على بن ابى طالب، امام نخست شيعيان، بارها و به صراحت مردم را به راهنمايى، تذكر و بازخواست صريح از خود فرا خوانده و آنها را از تملق و چاپلوسى برحذر داشته و تأكيد كرده است كه «با من به شيوه گفتگو با مستبدان سخن نگوئيد و مرا از خطا مصون مپنداريد.»
اما طيف افراطى در ايران، به آراء فقيهان بلندپايه مستقل از حكومت و استنادات فقهى و روايى آنها اهميتى نمى دهد و صرفا برداشت خود از دين را «عين اسلام» مى داند.