يكى از مسائلى كه ظاهرا اين روزها به آن دامن زده ميشود بحث كانديداتورى آقاى هاشمى در انتخابات رياست جمهورى است. كسانى كه از اين مسئله حمايت مى كنند شامل گروه هاى زيرند:
۱- گروهى از نخبگان كه به دليل سنگ اندازيهاى نهادهاى غير انتخابى، تنها هاشمى را گزينه مناسبى براى مقابله با اين نهادها مى دانند.
اين گروه كه بعضاً از مخالفين سرسخت ايشان براى ورود مجدد به فعاليت هاى سياسى انتخابى بودند با اين فرض كه اقتدار، يكى از راه حل هاى گذر از بن بست سياسى كشور است بدان مى نگرند. در واقع مى توان گفت بخشى از طرفداران غير راست اقتدار سنتى با گرفتن ژست تكنوكرات به طرفدارى از هاشمى مى پردازند. البته جالب توجه است كه شق دوم اين گروه زير پرچم آقاى كروبى حركت مى كنند. با اين تفاوت كه طرفداران آقاى كروبى داراى خصوصيات تكنوكراتى هم نيستند و فقط زبان كروبى را زبان معامله و مجادله با نهادهاى خاص بر مى شمرند و از ادامه كار هيچ چشم انداز روشنى ارائه نمى دهند.
۲- گروه دوم بخشى از بدنه واسط مردمى هستند كه به دليل عدم سازماندهى نهادهاى اجتماعى نمى توان نام درستى بر روى اين گروه گذاشت. اين بدنه نه در بين توده مردم قرار مى گيرند و نه در بازيهاى نخبگان حضور فعال دارند. نكته توجه برانگيز در بين اين گروه علاقمندى ايشان به پيگيرى بحث هاى اجتماعى و اقتصادى در سطح جامعه است. بحث هاى داغى كه مردم روزانه با آن درگير هستند. به عنوان مثال از علت گرانى ميوه گرفته تا توان لابى با دول مخاصم با ايران. اين گروه يكى از عوامل ركود اقتصادى را دست هاى پنهان خانواده هاشمى مى دانند و حضور وى را به دليل اينكه مجبور به انتخاب بازى آشكار دارد و نيز به علت اينكه تحت فشار اجتماعى قرار مى گيرد مثبت ارزيابى مى كنند و البته بدون آگاهى از اين مضمون، بيشتر قصد كنترل اين خانواده را از طريق رياست جمهورى هاشمى دارند.
نكته جالب در اينجاست كه در اين انتخابات هاشمى مخالفين سرسختى نيز دارد كه با توجه به وزنه و توان اجتماعى دو گروه مى توان دست به پيش بينى جالب توجهى از آينده زد:
از جمله مخالفين وى مى توان به گروه هاى زير اشاره نمود:
۱- بخشى از بدنه نخبگان كه دوران ۸ سال سازندگى را خوب به خاطر دارند و محدوديت هاى سياسى و اجتماعى آن دوران را فراموش نكرده اند. محدوديت روزنامه ها و فشار زياد به گروه هاى نقاد دولت را از ويژگى هاى دولت سازندگى مى دانند. گروهى كه بارها و بارها نقدناپذيرى رئيس جمهورى و تجمل گرايى محض دولت و سياست هاى غلط تعديل و خصوصى سازى را از مشكلات آن دولت مى دانستند. گروهى كه توان باور اين مطلب را ندارند كه در وزارت اطلاعات يك دولت اتفاقاتى نادر رخ دهد و رئيس جمهور از آن بى اطلاع باشند.
و نيز هنوز هم هستند كسانى كه نمى توانند محكوميت هاى متعدد دولت سازندگى را در دادگاه هاى خارجى فراموش كنند. هرچند تلاش بسيارى براى بى اساس دانستن اين مسائل در بين مسئولين نظام صورت گرفته است.
بدنه اى كه بدان اشاره شد بخش نسبتا بزرگى از گروه هاى نخبه فعال در عرصه سياسى و اجتماعى را شمال مى شود و تنها به دو حزب مشاركت و سازمان مجاهدين انقلاب محدود نيست.
۲- غالب بدنه سنتى و راست جامعه كه داراى كانديداهاى متعدد و زيادى هستند. كانديداهايى كه به سختى مى توانند از بين آنها به يك شخص واحد دست پيدا كنند. از طرف ديگر اعتقاد دارند آقاى هاشمى با پشتوانه كارگزاران در دور جديد مى تواند فرصت هاى چندى را به جناح رقيب هديه نمايد. از طرف ديگر اين گروه نظرات هاشمى را در اين دوره در تضاد با رهبرى قلمداد كرده و تلاش مى كنند اين تعارض را در بخش سنتى جناح راست تقويت نمايند.
بغير از اندك روحانيون موجود در مجلس خبرگان و يا مجلس هفتم كمتر طرفدارى در بين اين بخش مى توان سراغ داشت.
۳- گروه سوم بخش بزرگى از توده هاى مردمى در شهرستانهاى كوچك و حتى بزرگى هستند كه ديگر تابوى بزرگى مسئولين بعد از انتخابات مجلس ششم برايشان از بين رفته است. بخش بزرگى از توده كه آغازين پله هاى شكاف فقير و غنى را در بزرگترين بحران اقتصادى بعد از انقلاب در سالهاى ۷۳ و ۷۴ بخاطر دارند. گروه زيادى از مردمى كه نه تنها از هاشمى كه از بسيارى از چهره هاى شناخته شده نظام و خصوصا از قشر روحانى به دلايل مختلف دل خوشى ندارند. بخش زيادى از مردم كه هنوز خاطرات جنگ و شهداى خويش را به همراه دارند. كسانى كه بر اين باورند كه هاشمى از مقصرين به طول انجاميدن جنگ و پايمال شدن خون بسيارى از جوانان اين مرز و بوم است. اين نظرات خفته اى است كه در صورت ادامه يافتن اين روند آغاز به كار مى نمايد.
۴- گروه ديگرى كه نبايد از تاثيراتشان در داخل كشور چشم پوشيد، خارج نشينانى هستند كه از مسئولان پيشين نظام دل خوشى ندارند. گرچه در حال حاضر بيشتر ترغيب به عدم شركت مى كنند اما با توجه به شور انتخاباتى كه به هر حال كم يا زياد در آينده به وقوع خواهد پيوست و نيز با توجه به حضور برخى از اپوزيسيون هاى شناخته شده به عنوان كانديداى رياست جمهورى، مى توان انتظار داشت در آينده اى نزديك شروع به تبليغات براى انتخابات و يا حداقل تخريب برخى چهره ها كه حسابشان براى آنها روشن است بنمايند.
۵- گروه ديگرى كه به دليل احترام بسيار زياد به ايشان بايد به صورت مجزا به آنها اشاره نمود كسانى هستند كه اكنون سالهاست كه بخاطر نقد مستقيم با هاشمى و به قول عامه در افتادن با هاشمى پشت ميله هاى زندان هستند. هرچند مردم ما بعضا فراموشكارند اما در صورت ياد آورى امثال گنجى ها بدون شك به او بسيار بيشتر از هاشمى احترام خواهند گذاشت. حتى اگر برخى از مخالفين هاشمى در پوشش خبرنگار يا سرمقاله نويس شرق كتابها و نوشته هاى خود را بچگى محض بپندارند.
با توجه به دو گروهى كه ذكر آنها رفت و با دقت در تعدد مخالفين و قدرت استدلال مخالفين و بدون دليل بودن و كم توان بودن استدلال هاى موافقين، شايد بتوان آينده را روشن تر از آنچه اكنون تصور مى شود، به تصوير كشيد. بدون شك هاشمى رفسنجانى نامى شناخته شده براى ملت ايران است. اما آيا همه نامهاى شناخته شده لزوماً طرف اعتماد مردم ايران بوده اند. نمونه خاتمى مصداق خوبى بر اين مدعاست. خاتمى عليرغم اشكالاتى كه بر او وارد است هنوز مورد علاقه مردم است. اما بعيد به نظر مى رسد اگر دور ديگرى بود موفق به جلب رأى مردم و خصوصا نخبگان مى شد. چه برسد به هاشمى كه مخالفين جدى از بدنه مردم دارد.
هرچند در مورد آراء و نتايج انتخابات نيز به نظر مى توان پيش بينى هائى كرد كه بعد به آن خواهم پرداخت.
(سايت تلاش دوباره)