سازمان عفو بين الملل روز شنبه اعلام كرد پيتر بننسون، بنيانگذار اين سازمان در سن ۸۳ سالگى در لندن درگذشته است.
پيتر بننسون در سال ۱۹۲۱ متولد شد. او نوه يك بانكدار يهودى روسى به نام گريگورى بننسون. مادرش فلورا پس از درگذشت همسرش به تنهايى پيتر بننسون را بزرگ كرد. پيتر بننسون اولين حركت جنجال برانگيز خود را در نوجوانى انجام داد و آن نوشتن نامه اى بود به رئيس مدرسه اش در شكايت از كيفيت غذاى مدرسه. مدير مدرسه با دريافت اين نامه اعتراضى در نامه اى به مادر پيتر، او را داراى «تمايلاتى انقلابى» دانست و نسبت به آينده وى به مادرش هشدار داد.
پيتر بننسون اولين فعاليت اجتماعى خود را در سن ۱۶ سالگى در جريان جنگ داخلى اسپانيا، براى جلب حمايت مدرسه اش به منظور كمك به كودكان يتيم باقى مانده از جنگ سازمان داد و خود سرپرستى يكى از نوزادان يتيم را بر عهده گرفت. توجه و نگرانى او نسبت به وضع زندانيان سياسى و بدرفتارى با آنان با خواندن كتاب اداى شهادت اسپانيايى اثر آرتور كستلر آغاز شد كه در آن زندانى كردن و تهديد به اعدام زندانيان توسط فاشيستها توصيف شده است.
فعاليت بعدى وى كمك به خروج يهوديان از آلمان هيتلرى بود. او به رغم مخالفتها موفق شد ۴۰۰۰ پوند از دوستان مدرسه و خانواده آنان جمع آورى كند و با آن پول دو آلمانى جوان يهودى را به بريتانيا بياورد و به احتمال قوى آنان را از مرگ برهاند.
وى پس از پايان دوران مدرسه به كمك مادرش شتافت كه فعال سياسى بود و خود را متعهد به تلاش در يافتن جا براى كودكان پناهنده مى دانست. پيتر بننسون پس از اتمام تحصيلات در دانشگاه آكسفورد به ارتش بريتانيا پيوست و سپس به تحصيل حقوق و پس از آن به وكالت پرداخت.
پيتر بننسون درباره زندانى سياسى يا وجدانى گفته بود: هر روزنامه اى را در هر روز هفته باز كنيد گزارشى خواهيد يافت كه در جايى از جهان كسى به خاطر نظرات سياسى يا مذهبى اش كه از نظر حكومتش غير قابل قبول است، زندانى يا شكنجه شده و يا به قتل رسيده. خواننده روزنامه از خواندن اين خبرها از ناتوانى خود احساس بيمارى مى كند. اما مى توان اين احساس انزجار را در سراسر جهان پشت فعاليتى عمومى بسيج كرد و كارى موثر انجام داد.
آقاى بننسون در سال ۱۹۶۱ اقدام به تاسيس سازمان عفو بين الملل كرد. وى درباره فكر ايجاد چنين سازمانى افتاد گفته است: من با خواندن مقاله اى درباره دو دانشجوى پرتغالى كه در رستورانى در ليسبون به خاطر نوشيدن به سلامتى آزادى دستگير و زندانى شده بودند به اين كار كشيده شدم. اين خبر چنان مرا به خشم آورد كه از پله هاى كليساى سن مارتين بالا رفتم و داخل آن شدم تا ببينم چه كار موثرى مى توان براى بسج افكار عمومى جهان در اين باره انجام داد.
آقاى بننسون افزوده بود: من متوجه شدم وكلا به قدر كافى قادر نيستند بر جريان عدالت گسترى در كشورهاى غير دموكراتيك تأثير بگذارند. لازم بود گروه بزرگترى تشكيل شود با لوازم ضرورى كه مردم علاقه مند به گسترش احترام نسبت به حقوق بشر را در سراسر جهان بسيج كند.
وى براى پيشبرد اهداف سازمان عفو بين الملل و تحقيق پيرامون وضعيت زندانيان فراموش شده به كشورهاى مختلفى سفر كرد و حتى يك بار براى اين كه بتواند رواديد ورود به هائيتى را كسب كند، خود را به هيأت يك نوازنده موسيقى فولك درآورد.
نشان سازمان عفو بين المللى شمعى است كه در ميان سيمى خاردار پيچيده شده. بنيانگذار سازمان عفو بين الملل درباره اين نشان گفته است: زمانى اردوگاههاى مرگ و حفره هاى دوزخى جهان را تيرگى فرا گرفته بود. اكنون آن حفره ها زير پرتو شمع عفو بين الملل قرار گرفته است. شمع در محاصره سيم خاردار... زمانى كه براى نخستين بار شمع را روشن كردم اين ضرب المثل كهن چينى را در ذهن داشتم: به جاى نفرين كردن به تاريكى، شمعى برافروزيد.
آيرين خان، دبيركل فعلى سازمان عفو بين المل در سال ۱۹۹۸ در جريان مبارزه حقوق بشرى كه با عنوان «بلند شو، امضا كن» برگزار شد درباره بنيانگذار سازمان عفو بين الملل گفت: پيتر بننسون اعتقاد داشت كه لزومى ندارد مردم عادى در برابر بى عدالتى بيدفاع باشند. تحت رهبرى او بود كه سازمان عفو بين الملل در سال ۱۹۶۱ براى مبارزه با نقش حقوق بشر به وجود آمد. پيتر در حيات خود شاهد دستاوردهاى بزرگى در زمينه حقوق بشر بود. او شاهد بود كه شكنجه در توافقى بين المللى غير قانونى شد. او شاهد بود كه بطور فزاينده اى كشورهاى جهان مجازات اعدام را لغو مى كنند. او شاهد تشكيل دادگاه بين المللى رسيدگى به جنايات شد. اما متاسفانه او شاهد چالش گسترش حقوق بشر نيز بود و آرزوى او كه اعلاميه جهانى حقوق بشر شامل همه مردم و همه جا بشود تحقق نيافته.
آقاى پيتر بننسون در سال ۲۰۰۲ هنگام دريافت جايزه دستاورد بزرگ زندگى خود يعنى سازمان عفو بين الملل گفت: بسيار سپاسگزارم كه اين جايزه را به نيابت ميليونها عضو و پشتيبان عفو بين الملل در سراسر جهان دريافت مى كنم. آنها بودند كه در راه هدفهامان تلاش كردند تا آزادى زندانيان عقيده را تامين كنند، بر شكنجه مهر بطلان بزنند، و به مجازات مرگ پايان دهند. هر چه تعداد بشترى به هدف زندگى و شرف انسانى بپيوندند تأثير گذارى آن بيشتر خواهد شد زمانى كه اين هدف به كمال برسد من نخواهم بود اما اميدوارم نوه ام حاصل آن را ببيند.
آيرين خان روز شنبه درباره مرگ پيتر بننسون گفت: مرگ پيتر ضايعه عظيمى است، نه تنها براى عفو بين الملل، بلكه براى تمامى جنبش حقوق بشر. اما او از خود ميراثى بزرگ براى مردم كوچه و بازار بر جاى نهاده است. به آنان اين اميد را داد كه هر يك از ما، با اقدام خودمان، با تعهد خودمان، و با از خودگذشتگى خودمان بتوانيم تحولى ايجاد كنيم و جهان را به مكان بهترى تبديل سازيم.
پيتر بننسون هنگام روشن كردن شمع در آخرين جلسه عمومى كه شركت كرد گفت: به ياد واژه هائى مى افتم كه در سده ۱۶ بر زبان مردى محكوم به مرگ جارى شد كه پيش از زنده زنده سوزانده شدن گفت: «راحت باشيد. ما امروز شمعى بر مى افروزيم كه هرگز خاموش نخواهد شد.»