يك تبعه ازبك تبار تاجيكستان (متولد سال ۱۹۶۵) از جمله ۱۱ شهروند اين كشور است كه بيش از دو سال در زندان گوانتانامو به سر برده است.
وى ترجيح مى دهد كه از وى با نام عبدالرحمان نام برده شود. نيروهاى نظامى آمريكا در شمال افغانستان در بهار سال ۲۰۰۲ ميلادى عبدالرحمان را بازداشت كرده اند.
او حدود شش ماه در زندانهاى بگرام و قندهار افغانستان به سر برده و سپس نظاميان آمريكايى او را راهى گوانتانامو كرده اند.
تابستان سال گذشته ميلادى او از اين زندان آزاد شده و هم اكنون در دوشنبه به سر مى برد.
به گفته آقاى عبدالرحمان در دوره اى كه او زندانى گوانتانامو بود به بيمارى هيپاتيت سى (Hepatite C) مبتلا گرديد و حالا به كمكهاى پزشكى و دارويى شديدا نياز دارد.

در جستجوى برادر
عبدالرحمان در يك گفتگوى اختصاصى با بى بى سى گفت كه وى اواخر سال ۲۰۰۰ ميلادى براى جستجوى يك برادرش كه طبق ادعاى وى گويا آن وقت همراه با طرفداران جمعه نمنگانى، جنبش اسلامى ازبكستان در مناطق هم مرز تاجيكستان با افغانستان قرار داشته است به ناحيه طويلدره، واقع در بيش از ۲۰۰ كيلومترى شرق تاجيكستان سفر مى كند.
عبدالرحمان افزود در ناحيه طويلدره به وى گفته اند، كه برادرش همراه با اعضاى گروه جمعه نمنگانى در قلمرو افغانستان قرار دارد. او همراه گروهى از پناهندگان ازبك توسط هليكوپتر وارد افغانستان مى شود و پس از چند مدت در كندوز با برادرش ديدار مى كند.

مشكل بازگشت از افغانستان به تاجيكستان
اما پس از ملاقات با برادرش، عبدالرحمان امكان بازگشت به تاجيكستان را نداشته و براى پيدا كردن هزينه خرج راه در شمال افغانستان باقى مى ماند. او به عنوان راننده در صفوف پناهندگان ازبك و طرفداران جمعه نمنگانى مدتى مشغول كار بوده است. عبدالرحمان ادعا مى كند كه در ميان اين افراد ازبكها، قرقيزها و قزاقها بودند.

حوادث ۱۱ سپتامبر و بازداشت عبدالرحمان
عبدالرحمان افزود كه پس از حوادث ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ و آغاز مبارزه ائتلاف بين المللى عليه تروريسم در افغانستان محل اقامت آنها نيز توسط هواپيماهاى آمريكايى بمباران شده و مردم به هر سوى پراكنده شده اند.
عبدالرحمان مى گويد كه وى از كندوز به ولسوالى چارچنار رفته است. در آنجا يك گروه افغانها به وى وعده كار رانندگى داده و گفتند كه اتومبيل مورد نظر آنها در مزار شريف است. در ادامه داستان خود عبدالرحمان گفت كه در مزار شريف اين گروه افغانها او را به پليس افغان تسليم كرده و پليس افغان اورا به نظاميان آمريكايى به عنوان «طالب» در عوض پول تحويل داده اند.
زندگى در زندان
عبدالرحمان مى گويد: «در ميان نظاميان آمريكايى يك نفر زبان روسى را كمى بلد بود. وى مرا «طالب»، تروريست و قاتل خواند. بعد دست و پاى مرا بستند، لباسهايم را عوض كردند و در داخل يك كانتينر گذاشتند. بعد از آن مرا همراه با افراد ديگر توسط هواپيما به زندان بگرام و سپس به زندان قندهار بردند و از آنجا در ماه ژوئن سال ۲۰۰۲ به گوانتانامو منتقل كردند.»
طبق ادعاى عبدالرحمان در ميان افرادى كه در افغانستان به اسارت نيروهاى آمريكايى درآمده بودند، شهروندان كشورهاى قزاقستان، قرقيزستان، ازبكستان، تاجيكستان و در مجموع اتباع ۴۸ كشور قرار داشته اند.

شرايط بازداشتگاههاى گوانتانامو
درباره شرايط زندان گوانتانامو عبدالرحمان مى گويد: «وقتى چشمان مرا باز كردند، ديدم كه جايى هست عبارت از حجره هاى آهنين، دورادور آن را سيم خاردار كشيده بودند و بعد آب اقيانوس به نظر مى رسيد. به ما غذاى خوب مى دادند. اما هميشه ما در داخل حجره هاى آهنين بوديم. به هنگام شستشوى بدن تا فاصله هفت متر پاهاى ما را با زنجير مى بستند. وقتى بيمار مى شديم، وضع بدتر مى شد. موارد ابتلا به بيمارى هاى مختلف، مثل مالاريا در ميان زندانيان زياد شد.»
عبدالرحمان مى گويد كه در زندان گوانتانامو آنها اجازه خواندن نمازرا داشته اند. اما كارمندان زندان به هنگام اذان و نماز، زندانيان را تحقير و مسخره مى كرده اند.

ابتلا به بيمارى هيپاتيت سى
عبدالرحمان مى گويد كه در زمان زندانى بودنش در زندانهاى بگرام و قندهار او مبتلا به بيمارى نبوده است.
حتى پنج ماه اول در گوانتانامو بودنش او پيوسته به ورزش بدن مشغول بوده و تا ۸۰ كيلو وزن داشته است. بعد از اين مدت او به درد معده گرفتار شده و پس از چند روز پزشكان پس از تشخيص خون وى گفتند كه عبدالرحمان مبتلا به بيمارى هيپاتيت سى است. به موافقت عبدالرحمان در زندان گوانتانامو او را عمل جراحى كرده و تلخه (كيسه صفرا) او را درآوردند.

«گنهكاران بيگناه»؟
به گفته عبدالرحمان او با زندانيان ديگر از تاجيكستان چند بار از نزديك صحبت داشته است. او مى گويد: «چهار نفر از شهروندان ما كه در پاكستان تحصيل مى كرده اند، در ميان زندانيان بودند. اين جوانان مى گفتند كه آنهارا پاكستانيها بازداشت كرده و به نظاميان آمريكا تحويل داده اند. اين چهار نفر مى گفتند كه بدون جرمى آنها در گوانتانامو افتاده اند. در مجموع از تاجيكستان ۱۱ نفر در اين زندان قرار داشتند.»
به گفته عبدالرحمان قبل از بازگردانيدن او و يك شهروند ديگر تاجيكستان در ماه ژوئن سال ۲۰۰۴ چهار شهروند ديگر اين كشور از زندان آزاد شده و به تاجيكستان بازگردانيده شده اند.

بازگشت به تاجيكستان
طبق ادعاى عبدالحمان آمريكائيها به او گفته اند كه اورا در آمريكا مجازات نخواهند كرد و به تاجيكستان خواهند فرستاد. در اين هنگام بيمارى او وخيم تر شده و با مشكل زياد غذا مى خورده است. و خود او فكر مى كند كه به سبب شدت بيمارى اورا مرخص كرده و به تاجيكستان فرستاده اند.
عبدالرحمان و شهروند ديگر تاجيكستان پس از بازگشت به اين كشور يك هفته در يكى از زندانهاى تاجيكستان به سر برده و سپس هر دو آزاد شده اند. قبل از بازگشت به وى در آمريكا وعده كمك پزشكى كرده بودند. اما با وجود مراجعه به سفارت آمريكا و دفتر صليب سرخ جهانى در شهر دوشنبه تا حال عبدالرحمان هيچ كمك پزشكى دريافت نكرده است.
عبدالرحمان مى گويد كه حالا در منزل يكى از برادرانش در شهر دوشنبه زندگى مى كند. او سال ۱۹۹۵ به سبب بى فرزندى همسرش را طلاق داده و دوباره ازدواج نكرده است. عبدالرحمان مى گويد كه اين برادرش به قدر امكانات خود به وى كمك مى كند.

تصميم براى شكايت به دادگاه
عبدالرحمان مى گويد: «طبق كنوانسيون ژنو هر شخص در هر كشورى كه جراحى (عمل) شده است، آن كشور تا كاملاً شفا يافتن او بايد اورا با دارو تأمين كند. به اين سبب مى خواهم در اين زمينه طبق قانون از آمريكا به دادگاه شكايت كنم.»
اين زندانى سابق گوانتانامو گفت كه معالجه بيمارى او امكان داشته است. اما پزشكان به وى گفته اند كه براى عوض كردن خون و جگر او ۷۰ هزار دلار ضرورى است.
عبدالرحمان مى گويد، كه اگر وضع سلامتى اش بهتر شود، او كارى پيدا خواهد كرد تا زندگى اش را خود بچرخاند. به گفته عبدالرحمان وى از برادرش كه براى جستجوى او به افغانستان رفته بود، حالا هم خبرى ندارد.
او مى گويد شايعاتى هست كه برادر او در افغانستان جان خود را از دست داده است. برخى ديگر گفته اند كه گويا وى در تاجيكستان است.

سفارت آمريكا: «به هر شكايت رسيدگى خواهد شد!»
سفارت آمريكا در تاجيكستان روز ۲۸ ژانويه در يك پاسخ كتبى به بى بى سى در ارتباط با قضيه عبدالرحمان، زندانى پيشين بازداشتگاه گوانتانامو چنين نوشت:
«ايالات متحده آمريكا با سربازان پيكارجوى دشمن طبق امكانات و با در نظر داشتن شرايط جنگى و اصول ذيربط كنوانسيون سوم ژنو از سال ۱۹۴۹ انساندوستانه برخورد مى كرد و برخورد خواهد كرد.
آمريكا به اسيران، خدمات خوب پزشكى ارائه مى كند و به صورت هميشگى دندانهاى آنهارا مداوا خواهد كرد... وقتى ضرورت وجود داشته باشد، اسيران را بسترى و يا عمل خواهند كرد. پس از آزادى اسيران كشورهايى كه اين اسيران اتباع آن هستند، مسئوليت وضع سلامتى اسيران پيشين را بر عهده دارند.
طبق خط مشى، حكومت آمريكا درهر مورد جداگانه به مردم شرح و توضيحات ارائه نمى كند. با وجود اين ما تلاش خواهيم كرد به نامه هائى كه در رابطه به اين موضوع به سفارت وارد مى شوند، پاسخ بگوئيم.»