در شماره روز ۱۵ مه روزنامه آمريكائى بالتيمورسان گزارشى از سخنرانى شيرين عبادى حقوقدان ايرانى و برنده جايزه صلح نوبل در دانشگاه مريلند كه چهارشنبه هفته گذشته ايراد شد چاپ شده است.
گرى دورسى خبرنگاربالتيمور سان در اين گزارش مى نويسد خانم عبادى برخلاف جثه كوچكش زبان تند و تيزى دارد و همچون سياستمداران واشنگتن، مذهبى هاى افراطى خاورميانه را محكوم مى كند.
گرى دورسى مى نويسد:
آخرين بارى كه شيرين عبادى در آمريكا سخنرانى داشت سال ۱۹۹۶ در شهرسياتل ايالت واشنگتن بود كه در مورد حقوق بشر، اسلام و دموكراسى صحبت كرد كه به گفته خودش كسى توجهى به آن نكرد.
اما اين بار به عنوان برنده جايزه صلح نوبل مردم مى خواهند بدانند كه او كيست، چه كرده و اعتقاداتش چيست. در عين حال چون خانم عبادى هنوز زياد شناخته شده نيست هرچه كه او به مردم خارج از ايران مى گويد آن ها را غافلگير مى كند.
سال گذشته ۱۶۵ نفر نامزد دريافت جايزه صلح نوبل بودند از جمله پاپ اعظم و واسلاو هاول رئيس سابق جمهورى چك. شيرين عبادى در آن زمان نه تنها در خارج از ايران شناخته شده نبود بلكه در داخل ايران هم اعطاى جايزه صلح به او خيلى ها را شگفت زده كرد. حتى محمد خاتمى رئيس جمهورى اسلامى ايران با سياسى خواندن جايزه صلح نوبل سعى كرد از اهميت آن بكاهد و گفت: «تنها جوايز نوبل در زمينه هاى ادبى و علمى اهميت دارند.»

احياى جنبش اصلاحات
در مقابل، كميته صلح نوبل توضيح داد كه اميدوار است كه اعطاى اين جايزه به اين حقوقدان و فعال حقوق بشر ايرانى، مسلمانان سراسر جهان را تشويق كند كه به آرمان او يعنى همسازى اسلام و حقوق بشر معتقد شوند. اين كميته اظهار اميدوارى كرد كه دادن جايزه صلح به يك زن مسلمان ممكن است در زمانى كه منطقه خاورميانه با تحولات فاحشى روبروست جنبش اصلاحات را در ايران احياء كند.
در مراسم اعطاى جايزه صلح نوبل كه در ماه دسامبر سال گذشته در اسلو پايتخت نروژ برگزار شد، شيرين عبادى در سخنانش نه تنها از رهبران محافظه كار حكومت ايران انتقاد كرد بلكه ايالات متحده آمريكا را هم به باد انتقاد گرفت. او به زيرپا گذاشته شدن موازين حقوق بشر در بازداشتگاه ارتش آمريكا در خليج گوانتاناموى كوبا اشاره كرد و از كشورهاى غربى خواست كه در امور داخلى ايران دخالت نكنند.
او گفت «اگر شما قوانين بين المللى حقوق بشر از جمله حقوق ملت ها براى تعيين سرنوشت خود را فراگير مى دانيد و اگر معتقديد كه نظام پارلمانى دموكراتيك بر ديگر نظام هاى سياسى ارجح است، ديگر نمى توانيد در كمال خودخواهى و غرور تنها به فكر امنيت و رفاه خود باشيد.»
سه هفته پيش در مراسمى در ونكوور كانادا به همراه دو برنده ديگر جايزه صلح نوبل، دالايى لاما و اسقف دزموند توتو، شيرين عبادى تلاش هاى آمريكا براى استقرار دموكراسى در عراق را زير سئوال برد و گفت «دموكراسى هديه اى نيست كه توسط كشورى به كشور ديگر اعطاء شود. اكنون كه آمريكا به بهانه دموكراسى به عراق حمله كرده، و من روى كلمه بهانه تأكيد مى كنم، به نظر من تنها راه حل براى آمريكا خروج هرچه سريعتر از عراق است.»

ماموريتى مداوم
او قبل از قبول درجه دكتراى افتخارى از دانشگاه مريلند در يك مصاحبه مطبوعاتى گفت «مى خواهم جهان بداند كه من مأموريت خودم را پايان يافته تلقى نمى كنم. من بايد تلاش خود را افزايش دهم و از هر فرصتى كه در اختيارم است استفاده كنم. تمركز من از اين پس نه تنها ايران بلكه تمام جهان خواهد بود.»
برنده جايزه صلح نوبل از جهانيان خواست كه اعمال يك گروه از مسلمانان را به تمام پيروان محمد نسبت ندهند، همانطور كه اقدامات جمعى از مسيحيان در جنگ بوسنى مربوط به تمام مسيحيان جهان نيست يا سرپيچى اسرائيل از قطعنامه هاى شوراى امنيت سازمان ملل متحد را نمى توان به تمام يهوديان تعيم داد. خانم عبادى اضافه كرد كه اشباهات انسان ها را نبايد به گردن مذهب يا تمدن آن ها انداخت.
اما شيرين عبادى اين بار هم انتقاد از آمريكا را فراموش نكرد و گفت در آغاز قرن بيست و يكم منطقى و قابل قبول نيست كه يك كشور آينده كشور ديگرى را مشخصا تعيين كند. او اضافه كرد كه ملت ها را نمى توان با زور خوشحال و دموكراسى را نمى توان با نيروى نظامى مستقر كرد.

نيكلاس كريستف، گزارشگر روزنامه نيويورك تايمز كه اخيراً به ايران سفر كرده بود، مشاهدات خود را از اوضاع اجتماعى و سياسى ايران چاپ كرد.
وى در مقاله خود در روزنامه نيويورك تايمز مى نويسد رژيم جمهورى اسلامى اگر به اندازه كافى مردم را سركوب كند، مى تواند به حكومت خود ادامه دهد. اما حالا مردم عادى ثابت كرده اند كه مطيع جمهورى اسلامى نيستند و كسانى كه در سال ۵۷ از انقلاب حمايت كردند اكنون پشيمانند.
نيكلاس كريستف مى گويد اخيراً با خودم فكر مى كردم كه ايران يك مركز پليس نيست. پس از اين فكر مقامات پليس مرا به مدت چند دقيقه بازداشت كردند. اين نخستين حضور من در شهر اصفهان بود. پليس وقتى مدارك من را بعنوان يك روزنامه نگار ديد از من عذرخواهى كرد و پس از نيم ساعت اجازه داد بروم. بار دوم در فرودگاه تهران وقتى مى خواستم كشور را ترك كنم تحت بازجوئى قرار گرفتم. مأموران نيروى انتظامى در فرودگاه از من سئوا ل كردند آيا هيچوقت سفر به اسرائيل داشته ام يا نه. من پاسخ مثبت دادم. آنها از من پرسيدند آيا براى دولت اسرائيل كار مى كنم يا نه؟ جواب من منفى بود. ولى وقتى از من سئوال كردند براى دولت آمريكا كار مى كنم سعى كردم توضيح دهم كه عقايدم مرا از دولت بوش و شارون جدا مى كند. اين بازجوئى بدور از زيركى بود.
پس از ۹۰ دقيقه بازجوئى در فرودگاه براى اينكه مشخص شود من جاسوس يا دروغگو هستم يا نه به من گفتند مى توانم به كشورم باز گردم. اين مأموران از اينكه من اين برخوردها را در گزارشم بنويسم نگران بودند. اگر يك مركز پليس قوى در ايران بود، رژيم جمهورى اسلامى احتمالا پابرجا مى ماند. اما اينطور نيست. جمهورى اسلامى مخالفانش را به زندان مى فرستد و بعضا آنهارا به قتل مى رساند. مثل زهرا كاظمى، خبرنگار عكاس كانادايى ايرانى. اما رژيم ايران اطلاعات را كنترل نمى كند. تلويزيونهاى ماهواره اى همه جا وجود دارند اما داشتن ماهواره غيرقانونى است.
نيكلاس كريستف مى نويسد خجالت آور اينست عليرغم اينكه در ايران دموكراسى وجود ندارد، جامعه آزادترى نسبت به بسيارى از متحدان آمريكا در خاورميانه وجود دارد. در مقايسه با عربستان سعودى در ايران انتخابات برگزار مى شود و دو مشاور رئيس جمهورى زن هستند. مطبوعات ايران مانند چند سال گذشته آزاد نيستند اما وب لاگ ها و تلويزيون هاى ماهواره اى در ايران وجود دارند.
گزارشگر نيويورك تايمز مى نويسد من متحير هستم كه در ايران كسى از گفتن نام واقعى اش خوددارى نمى كرد و موافق بود كه از او عكس بگيرم. آنها معمولا مى گفتند آزادى در ايران نيست. به نوشته كريستف مردم ايران دوران محمدرضاشاه را دوران خوبى مى دانند و حتى امير، يكى از ساكنان روستائى در اصفهان به وى مى گويد در زمان محمدرضاشاه همه چيز ارزان بود و حتى جاده اى كه او ساخت پس از سى سال هنوز خوب و قابل استفاده است.
گزارشگر نيويورك تايمز مى نويسد جوانان براى من تعريف مى كردند كه چگونه والدينشان را براى حمايت از انقلاب اسلامى در سال ۵۷ سرزنش مى كنند.
كريستف در پايان ايران را كشورى اميدوار معرفى مى كند و مى گويد مردم عادى ثابت كردند كه مطيع جمهورى اسلامى نيستند و روزى بعنوان مثال خوبى از يك كشور مسلمان طرفدار دموكراسى آمريكا در خاورميانه پيروزى شان را جشن خواهند گرفت.