|
گربه دوست ۹ هزار ساله انسان؟
گربه (پائين عكس) نزديك به صاحب خود دفن شده است
باستان شناسان كهن ترين شواهد موجود از نگهدارى گربه به عنوان حيوان خانگى را، كه به ۹۵۰۰ سال قبل در روستائى در قبرس مربوط مى شود، يافته اند. كشف بقاياى يك گربه در يك مقبره عصر نوسنگى (نيوليتيك) در قبرس در كنار جسد شخصى كه مى توانسته صاحب او بوده باشد، نشان مى دهد كه اهلى كردن گربه در حدود ۹۵۰۰ سال قبل آغاز شد.
تاكنون تصور مى شد مصرى ها نخستين قومى بوده اند گربه را اهلى كرده اند. شواهدى دال بر اين موضوع به قدمت ۲۰۰۰ تا ۱۹۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح در مصر يافت شده است.
اما تحقيقاتى كه توسط دانشمندان فرانسوى در نشريه «ساينس» چاپ شده است نشان مى دهد كه اين فرآيند عملاً بسيار پيش از آن آغاز شده بود.
شواهد تازه مربوط به عصر نوسنگى، يا اواخر عصر حجر، در روستاى شيلوروكامبوس در قبرس، كه از هزاره نهم تا هزاره هشتم قبل از ميلاد مسكونى بود، به دست آمده است.
كاربردهاى نمادين يا عملى؟
ژان ژيلن از مركز باستان شناسى تولوز در فرانسه، به بى بى سى گفت: «گربه اى كه ما در اين گور يافته ايم ممكن است نيمه اهلى، يعنى چيزى ميان وحشى و اهلى بوده باشد. با اين حال ممكن است كاملاً اهلى هم بوده باشد.»
"ما اينجا يك گربه را در كنار يك انسان يافته ايم. وضعيت مشابه آن يعنى تدفين انسان و سگ در كنار هم از دوره اى بسيار عقب تر از آن، از فرهنگ ناتوفيان در اسرائيل كه به هزاره ۱۲ و ۱۱ قبل از ميلاد باز مى گردد، مشاهده شده است.»
اسكلت كامل گربه در حدود ۴۰ سانتيمترى گور يك انسان پيدا شد. شباهت در نحوه دفن كردن آنها نشان مى دهد كه انسان و گربه همزمان به خاك سپرده شده اند.
اين شخص كه در حدود ۳۰ سال دارد اما جنسيت او معلوم نيست با هدايايى نظير سنگ صيقل خورده، تيغه تبر، ابزار چخماقى و رنگ دانه هاى اخرا دفن شده است.
پژوهشگران با توجه به اين امر، استدلال مى كنند كه اين شخص داراى منزلت بلندى بوده و احتمالا با گربه ها رابطه ويژه اى داشته است. باستان شناسان فرانسوى مى افزايند امكان دارد در فرهنگ مردمان عصر حجر در قبرس، گربه داراى اهميت مذهبى و همچنين مادى بوده باشد.
پروفسور ژيلن گفت: «به سختى بتوان گفت كه گربه حيوانى داراى اهميت مذهبى بوده است، اما احتمالا در عوالم سمبليك و تخيلى اين مردم نقش داشته است.»
در عصر نوسنگى، زمانى كه فن كشاورزى به تدريج از خاور نزديك در حال گسترش بود، ذخيره كردن غلات باعث جلب موش مى شده است. بنابراين براى كنترل موش ها، احتمالا گربه ها را در روستاها نگاهدارى مى كرده اند.
به نظر مى رسد گربه را براى دفن كردن با اين شخص كشته باشند. بر اسكلت حيوان هيچ علامتى داير بر قصابى آن ديده نمى شود كه نشان مى دهد هدف از كشتن آن، تغذيه نبوده است.
با اين حال استخوان هاى سوخته گربه از دوره مشابه در اين محوطه باستانى بر اين واقعيت دلالت مى كند كه اين مردم در مواردى از گربه تغذيه مى كرده اند.
گربه اى كه در اين گور پيدا شده است نه شبيه به گربه هاى امروزى، بلكه بزرگ و مشابه گربه آفريقائى است.
قبرس اصولاً زيستگاه گربه سانان نبوده است، بنابراين نويسندگان اين مقاله نتيجه گرفته اند كه گربه توسط انسان به اين جزيره آورده شده بود.
|