وزارت خارجه ايالات متحده آمريكا، وضعيت حقوق بشر در ايران را شديداً مورد انتقاد قرار داده و حاكمان جمهورى اسلامى را متهم به سوء رفتار عليه روزنامه ها، فعالان سياسى اصلاح طلب و اقليت هاى دينى كرده بود.
وزارت خارجه آمريكا، روز جمعه نهم آوريل، با انتشار يك جزوه ۱۶ صفحه اى به نام «ايران: صداهايى كه مى كوشند به گوش ها برسند» رهبران محافظه كار جمهورى اسلامى را متهم به سركوبى آنچه آن را «آرمان هاى دمكراتيك مردم ايران» خواند، كرد.
وزارت خارجه آمريكا در اين جزوه رفتار هيأت حاكمه ايران را مورد نكوهش قرار داده است.
در مقدمه اين جزوه ۱۶ صفحه اى آمده: «امروز صداهاى دليرانه مردم ايران كه خواهان محترم شمرده شدن باورها، نيازها و حقوقشان هستند خفه مى شود.»
در ادامه اين مقدمه آمده: «عناصر غير انتخابى حاكميت روحانيون در ايران خواسته هاى مردم را ناديده مى گيرند و در تلاش براى خفه كردن صداهاى مردم هستند.»
اين جزوه در زمانى منتشر شده كه بخش محافظه كار حاكميت ايران كه تا كنون تنها اختيار نهادهاى غير انتخابى جمهورى اسلامى، از جمله قوه قضائيه و شوراى نگهبان را در دست داشت، با اعمال قدرت از طريق اين نهادها و جلوگيرى از ورود گروه هاى اصلاح طلب و مستقل به انتخابات مجلس، در يك انتخابات بدون رقيب پيروز شد و نهاد قانونگذارى را نيز تحت اختيار خود گرفت.
اين اقدام محافظه كاران انتقادهاى گسترده داخلى و بين المللى را به همراه داشت كه تازه ترين نمونه آن، انتشار اين جزوه از سوى وزارت خارجه آمريكاست.
رهبران محافظه كار ايران، انتقادهاى داخلى را از طريق فراخواندن منتقدان به دادگاه و محاكمه آنان پاسخ مى دهد. همچنان كه در ماه هاى اخير تعداد زيادى از نمايندگان اصلاح طلب مجلس كه به شيوه برگزارى انتخابات يا ساير رفتار هاى بخش غير انتخابى جمهورى اسلامى اعتراض كرده اند، به دادگاه فراخوانده شده اند. انتقادهاى خارجى نيز يا نشنيده گرفته مى شود و يا از آنها به عنوان «توطئه دشمنان براى سرنگونى جمهورى اسلامى» ياد شده و در سخنرانى هاى عمومى محكوم مى شود.
ايستادگى در برابر فشارها
وزارت خارجه آمريكا در جزوه خود اگرچه تصويرى تاريك از وضعيت حقوق بشر در ايران ارائه مى دهد اما نگاهى اميدوارانه به آينده دارد و مى گويد: «با وجود گسترش سركوب ها، ناراضيان در ايران براى ترسيم آينده مورد نظر خود و تمرين حقوق فردى، پايدارى و مقاومت نشان مى دهند.»
در اين جزوه گفته شده «در ازاى هر صدايى كه خاموش مى شود، صداهاى بيشترى براى كسب آزادى بلند مى شود.»
وزارت خارجه آمريكا سپس در اين جزوه، به ارائه شواهدى در مورد رفتارهاى ضد حقوق بشر حاكمان ايران پرداخته و از جمله به كشته شدن زهرا كاظمى، خبرنگار ايرانى - كانادايى در حين بازداشت در ايران (ژوئن ۲۰۰۳)، بسته شدن ده ها روزنامه و نشريه توسط قوه قضائيه و حبس روزنامه نگاران اشاره مى كند.
رد صلاحيت هزاران تن از داوطلبان اصلاح طلب و مستقل براى شركت در انتخابات مجلس هفتم و اذيت و آزار برخى اقليت هاى مذهبى مانند بهائيان از ديگرى مواردى است كه در جزوه وزارت خارجه آمريكا به عنوان سندى دال بر رعايت نشدن حقوق بشر در ايران ارائه شده است
جزوه وزارت خارجه آمريكا آنگاه با اشاره به رهبر جمهورى اسلامى ادامه مى دهد: در پاسخ، عناصر غيرانتخابى در سلسله مراتب حكومتى ايران جلوى چنين فراخوانهايى را مى گيرد و مى كوشد چنين صداهايى را خاموش كند.
سند ياد شده مى افزايد: همزمان با افزايش سركوبى در ايران، ناراضيان عزم خود را براى تعيين سرنوشت آينده خود و به دست آوردن تمامى حقوق انسانى خود به نمايش گذاشته اند. در برابر هر صدايى كه فرونشانده مى شود، صداهاى بيشترى براى كسب آزادى بلند مى شود.
در ميان مواردى كه وزارت امور خارجه آمريكا در اين بروشور، تحت عنوان نقض حقوق بشر در ايران نام برده، قتل زهرا كاظمى خبرنگار كانادايى/ايرانى در تابستان امسال، در پى بازداشت توسط مأموران جمهورى اسلامى، توقيف چندين روزنامه اصلاحگرا و حبس دهها روزنامه نگار است كه هنوز زندانيند. بخشى از جزوه ياد شده به موارد زير پا نهادن و آزاد و اذيت اقليتهاى مذهبى، بويژه بهائيان انتقاد مى كند.
رد گسترده صلاحيت داوطلبان اصلاحگراى نمايندگى در انتخابات اول اسفند ماه گذشته مجلس شوراى اسلامى توسط شوراى نگهبان موضوع بخش ديگرى از جزوه تازه وزارت امور خارجه آمريكا درباره وضعيت حقوق بشر در ايران است. در اين بخش آمده است: در ايران امروز خواستهاى سياسى مردم ايران كه خواهان مشاركت بيشتر در تعيين سمت و سوى آينده جامعه هستند، تنها زمانى تحمل مى شود كه با منافع تثبيت شده جناح راست جمهورى اسلامى انطباق داشته باشد.
بروشور وزارت خارجه آمريكا اعتراضهاى دانشجويى و تظاهرات خيابانى جوانان ايران در خرداد و تير گذشته را در كنار توفيق شيرين عبادى در كسب جايزه نوبل ۲۰۰۳ به خاطر تلاشهايش در راه اعتلاى حقوق زنان در ايران، بازتاب دهنده اميد براى آينده ايران قلمداد كرده و مى افزايد كه اين صداها شنيده خواهند شد.
در تفسير خبرگزارى فرانسه از اين خبر آمده است: انتشار جزوه وزارت خارجه آمريكا، در پى انتقاد شديد آمبئى ليگابو گزارشگر ويژه سازمان ملل در امر حقوق بشر ايران و اتحاديه اروپا از نقض حقوق بشر در اين كشور و صدور قطعنامه اخير كميسيون ويژه سازمان ملل عليه ايران در گردهمايى سالانه اين نهاد در ژنو صورت مى گيرد.
اين خبرگزارى پيش بينى مى كند ايران كه در گذشته با عصبانيت به اين گونه انتقادها واكنش نشان داده، اين بار نيز به احتمال قوى واكنشى مشابه نشان خواهد داد.

اعتراض سازمان ملل متحد
در اينحال سابقه ايران در زمينه حقوق بشر مورد انتقاد شديد اجلاس اخير كميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد كه اواخر هفته گذشته در ژنو برگزار شد، قرار گرفته است.
بنا بر خبر دريافتى «رويداد»، خانم «مارى ويدن» نماينده ايرلند در كميسيون حقوق بشر به نمايندگى از طرف اتحاديه اروپا در جلسه اين كميسيون اظهار داشت: «نقض موازين حقوق بشر به گونه اى گسترده اى در ايران ادامه دارد.»
بنا بر خبر دريافتى «رويداد»، «ويدن» گفت: «متأسف است كه در اين مدت بهبودى چندانى در وضعيت حقوق بشر در ايران روى نداده است.»
بنابراين گزارش، «ريچارد ويليام سون» نماينده آمريكا در كميسيون حقوق بشر نيز گفت كه سابقه ناهنجار ايران در زمينه حقوق بشر در سال گذشته بدتر شده است.
وى به «مانع تراشى ها بر سر راه دموكراسى در ايران در جريان انتخابات اخير پارلمانى اين كشور» اشاره كرد و گفت: «رژيم مذهبى ايران با اتخاذ رويه هايى نظير عراق، خشونت و زندانى را سركوب مى كند.»
نماينده آمريكا در كميسيون حقوق بشر همچنين به كتك زدن و زندانى كردن دانشجويان تظاهركننده، بازداشت روزنامه نگاران، بستن نشريات مستقل و كتك زدن و قتل «زهرا كاظمى» خبرنگار عكاس كانادايى ايرانى تبار در يك بازداشتگاه دولتى در ايران اشاره كرد و گفت: «ايران يكى از ۱۷ كشورى است كه به شدت حقوق بشر را نقض كرده اند.»

حميدرضا آصفى، سخنگوى وزارت امور خارجه ايران، انتقاد آمريكا از وضعيت حقوق بشر در ايران را فاقد اعتبار خواند. آصفى كه پس از يك تأخير چند روزه نسبت به انتشار جزوه اى از سوى وزارت خارجه آمريكا كه وضعيت حقوق بشر در ايران را وخيم توصيف كرده بود واكنش نشان مى داد گفت: «آمريكا با جناياتى كه در فلسطين، عراق و ساير نقاط دنيا انجام مى دهد و سبب جان باختن، آوارگى و وضعيت نابسامان بسيارى از انسان هاى بى گناه شده، اصولاً در جايگاهى قرار ندارد كه درباره وضعيت حقوق بشر اظهار نظر كند.»
وى افزود: «ديدگاه و برداشت آمريكا از دو مقوله حقوق و بشر، با ارزش هاى رايج و مورد قبول جهانيان كاملا متفاوت است و اين ديدگاه اكنون بيش از هر زمانى در انزوا قرار دارد.»